Willem Barentsz en Nova Zembla - Postzegelblog

Willem Barentsz en Nova Zembla

0

nova zemblaNova Zembla (Russisch: Новая Земля, Novaja Zemlja; “Nieuw Land”), tweemaal zo groot als Nederland, is een eiland in de Noordelijke IJszee aan de Noordkust van Siberië, zie kaartje. Het ijzig koude bergachtige en boomloze gebied was en is nagenoeg onbewoond. Toch hebben de meeste Nederlanders er van gehoord. Dit vanwege het verhaal van de 16e eeuwse overwintering van Willem Barentsz en zijn bemanning op Nova Zembla, als verteld door de onderwijzer.

In de lente van 1596 verlieten twee schepen de haven van Amsterdam op weg naar China, maar dan via de noordelijke route. De ervaren cartograaf en navigator Willem Barentsz (1550-1597) leidde de expeditie over toen onbekende wateren die s’ winters dichtvroren en waar het elk jaar negen maanden nacht was.
Augustus 1596 bereikte de expeditie Nova Zembla, waar de schepen klem kwamen te zitten in het ijs en langzaam werden vermorzeld. De bemanning zou moeten overwinteren op het eiland. Men nam voortvarend de bouw van een huis ter hand dat hen moest beschermen tegen de lange poolwinter: het Behouden Huys. Ze gebruikten daarvoor drijfhout en hout dat ze konden missen op het schip. Eind oktober was het klaar. Gelukkig kon er tijdig voldoende proviand aan wal gebracht worden en was het mogelijk te jagen. Wel uitkijken want er waren hongerige en agressieve ijsberen in de buurt.

Met veel moeite overleefden vijftien bemanningsleden de stormachtige, ijzig koude en aardedonkere winter. Op 14 juni 1597 was voldoende pakijs gesmolten en konden ze, lijdend aan schurft en getergd door ongedierte, weg in twee open sloepen. Het werd een onvoorstelbaar barre tocht van tenminste acht weken naar een Russische haven (Moermansk), maar Barentsz overleefde de thuisreis niet, hij stierf zes dagen na het vertrek. De overlevenden bereikten na vijf maanden Amsterdam. Helden ja, maar gezien hun ervaringen bleek een lucratieve doorvaart naar China en de Orient over de Noord niet mogelijk, zelfs heden ten dage nog niet.
De ontberingen van Willem Barentsz en zijn bemanning werden symbool van Hollands doorzettingsvermogen. Generaties schoolkinderen werd het verhaal verteld. Boeken werden er over geschreven, in de 20ste eeuw kwamen een film en een toneelstuk uit. Teruggevonden resten van het Behouden Huys zijn te bekijken in musea. Diverse schepen werden naar Willem Barentsz genoemd. Te zijner eer – hij was eerder de ontdekker van Spitsbergen – werd vanaf 1853 het zeegebied tussen Spitsbergen en Nova Zembla, officieel en internationaal ‘Barentszee’ genoemd. De Nederlandse posterijen memoreerden Barentsz met een oerlelijke postzegel in 1996 (NVPH 1695) terwijl in 1957 een postzegel was uitgekomen met afbeelding van de moderne walvisjager ‘Willem Barentsz’ (NVPH 690).

NVPH 1695

NVPH 1695

NVPH690

NVPH 0690

Ook vond ik een Barentsz postzegel van Monaco in 1981. In de loop der tijd kwamen diverse gedenkmunten en penningen over Willem Barentsz uit. Voor ons interessant is de Ecu brief no 18 uit 1996: de Barentsz postzegel en een Barentsz-munt in combinatie.

Er veranderde weinig op Nova Zembla tot 1955. Vanaf dat jaar evacueerden Sovjetmilitairen de bevolking en richtten het land in als testgebied voor kernproeven. Tot 1990 explodeerden er 132 kernbommen, de meeste vanaf 1 km hoogte maar een groot aantal ondergronds of onder zee. Een dubieus record dateert van 1961. Toen ontplofte op grote hoogte de ‘Tsar Bomba’. Dit door de werkgroep van de latere dissident Sacharow ontworpen monster is met 50-58 megaton tot dusverre de krachtigste kernbom aller tijden. Ter vergelijking: alle explosieven gebruikt in WOII inclusief Hiroshima en Nagasaki waren tezamen 2 megaton. Met de teloorgang van de Sovjetunie in 1990 werden de kernproeven op Nova Zembla gestaakt. Het meeste is nu een nationaal park ‘Roesskaja Arktika’. Wel worden tot op de huidige dag Nova Zembla en kustwateren gebruikt als dumpplaats voor Russisch radioactief afval, inclusief afgedankte kern onderzeeboten. Begrijpelijkerwijs hoeven we daarom geen aan Nova Zembla gewijde postzegels te verwachten.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch China Volksrepubliek China vóór 1949



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)