Spitsbergen: de koude kant - Postzegelblog

Spitsbergen: de koude kant

0

Tja, het ligt ver van ons bed, maar in vroeger tijden was er een sterke Hollandse connectie. Wie nu vanaf de Noordkaap van Noorwegen zee kiest op noordelijke koers, kan na ca. 350 zeemijlen land zien opdoemen in mist of sneeuwstorm: Spitsbergen (Russisch: Шпицберген).

Een ruige archipel met hoge bergen bestaande uit drie grote en zo’n 80 kleine eilanden, voor 60% door gletschers bedekt, tezamen groot 1,5 maal Nederland. Dank zij de Golfstroom liggen de kale eilanden met hun rotsige kust midden in de Noordelijke IJszee het hele jaar aan open water, daargelaten vele dobberende ijsbergjes. Huidig aantal inwoners: zo’n 4000, meest geharde en koudebestendige Noren en Russen, de helft woonachtig in de hoofdstad Longyearbyen aan de kust van Spitsbergen.

De eilanden, tot begin 20ste eeuw in feite onbewoond, worden sinds 1920 (internationale erkenning: 1925) door Noorwegen geadministreerd, sindsdien zijn ze tezamen bekend als Svalbard.

Tegenwoordig staat Svalbard op de kaart als basis voor een in 2008 opgerichte wereldzaadbank: de Svalbard Global Seed Vault. Opmerkelijk als je bedenkt dat de eilanden boomloos zijn en amper plantengroei kennen. Er bestaan meerdere en ook grotere zaadbanken zoals bv de MSBP in Sussex, Engeland, maar die in Svalbard specialiseert zich in voedselgewassen. Zaadjes van duizenden plantensoorten worden ondergronds bewaard en geadministreerd zodat er altijd wat is, ook na natuurrampen of als een plant ergens uitsterft of muteert tot een nieuwe soort. En de Hollandse connectie met Spitsbergen? Die heeft te maken met de vroegere walvisvangst. Per slot heet de tweede stad op Spitsbergen (500 inwoners) Barentsburg, naar de 16e eeuwse zeevaarder Willem Barentsz. Verder is er nog Barentsøya en de Barentszee, zie landkaartje.


Barentsz en zijn landgenoten bezochten eind 16e eeuw de archipel en constateerden dat er massa’s walvissen gevangen en verwerkt konden worden, destijds een lucratieve bezigheid. Walvistraan was toen in Noordeuropa zeer gewild als grondstof voor lampolie, smeervet, zeep en kaarsen, dit eindigde eind 19e eeuw met de opkomst van aardolie. Er kwamen dus in de 17e en 18e eeuw jaarlijkse Hollandse en ook Engelse walvisvaartexpedities, want overwinteren op de eilanden was niet raadzaam. De Hollanders richtten bij Barentsburg een traankokerij op: Smerenburg. Maar op is op: dank zij de intensieve jacht waren ca 1800 de meeste walvissen uit Spitsbergse wateren verdwenen. Ongeveer 100.000 van deze enorme zoogdieren zijn er in de periode 1600-1800 gevangen en gedood maar zo belangrijk als bv de haringvisserij is het nooit geworden. Tegenwoordig moet men het op Svalbard hebben van kolenwinning en wat toerisme. Walvisjacht is verboden en de walvisstand is bezig met een zeer bescheiden herstel. Tweederde van de archipel is nu natuurreservaat. Ik denk dat mijn toeristische Noorse Svalbardbriefkaart redelijk schaars is, goed bewaren dus in mijn Noorwegenverzameling. Zie ook de Noorse Svalbard postzegels die niet schaars zijn. Over Willem Barentsz in een volgend artikeltje meer.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Noorwegen



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)