Echtheid van zegels bepalen via spectroscopie - Postzegelblog

Echtheid van zegels bepalen via spectroscopie

5

Het postzegels verzamelen is een populaire hobby en kan een lucratieve investering  zijn. Onderstaande wetenschappers beschrijven een uitgebreid en nieuwe manier voor het controleren van de echtheid en het ontdekken van vervalsingen van wat misschien wel de kleinste en meest waardevolle stukken papier op aarde kunnen zijn.

Het verslag is verschenen in het Journal of Analytical Chemistry. Ludovico Valli en collega’s weten dat musea, archieven en particuliere postzegelverzamelaars al lang op zoek zijn naar betere manieren om de authenticiteit van zeldzame postzegels te  bevestigen en naar manieren om andere kenmerken zoals afstempelingen die waardeverhogend zijn te bevestigen. Maar tot nu toe zijn deze werkwijzen beperkt tot de individuele onderdelen van een afstempeling, zoals de inkt, of het oordeel van keurmeesters en deskundigen. Het team van Valli zocht naar een betere manier. Ze beschrijven het succesvol gebruik van een laboratoriumtest genaamd ‘infrarood spectroscopie’ om alle gezamenlijke componenten die deel uitmaken van een postzegel te testen -zoals papier, vezels, vulstoffen, inkt, lijm en coatings. Als licht ergens op valt of ergens doorheen schijnt veranderd de samenstelling (absorptie). Denk hierbij aan een regenboog!

Albert Einstein

In de wetenschap noemt men dat spectroscopie. Men kan de samenstelling van stoffen bepalen door er licht (inrfarood bijvoorbeeld) doorheen te laten schijnen en de veranderingen te meten. FTIRspectroscopie (Fourier-Transform-Infraroodspectroscopie) is een alternatieve manier om infraroodspectra te meten. In plaats van het meten van de absorptie als functie van de frequentie met behulp van een monochromator wordt het infraroodlicht door een interferonmeter geleid. Het gemeten signaal is direct defouriertransformatie van het infraroodspectrum. Hieruit wordt met behulp van een computer het infrarood-spectrum berekend en weergegeven. Omdat een interferonmeter tegenwoordig goedkoper is dan een monochromator, is een FTIR- instrument niet alleen sneller, maar ook goedkoper dan een traditioneel apparaat. Omwille van deze redenen zijn vrijwel alle moderne infrarood-spectrometers van het FTIR-type. Men maakt als het ware een vingerafdruk zonder enige beschadiging van de postzegel. Valli en zijn collega’s testten met succes, meer dan 180 Italiaanse postzegels en afstempelingen die bijna de gehele geschiedenis van de Italiaanse post,vanaf 1850 bestrijken. Ze ontdekten twee vervalsingen, een van de zeldzame Gronchi Rosa, die werd uitgegeven in 1961 ter gelegenheid van de reis die de toenmalige president Giovanni Gronchi’s naar Zuid-Amerika maakte en een postzegel van 2 cent uit 1861.

Poste Italiane

Ze benoemen de technologie als “een heel eenvoudige, nauwkeurige, onmiddellijke en niet-destructieve methode” voor het vaststellen van de echtheid van postzegels.
Een Fourier Transform Infrarood (FTIR) spectroscopie van alle Italiaanse postzegels wordt in deze studie gepresenteerd. Een tijdsbestek van 150 jaar, vanaf de eenwording van Italië tot vandaag. Het is een tijdlijn van de belangrijkste onderdelen van de zegels, vastgelegd op basis van de brede spectrale gegevensbank die ontstaan is aan de hand van de verschillende geanalyseerde voorbeelden. Ook al is het eenvoudig om gegevens over de ver-schil-lende vervalsingen van postzegels in de loop van de geschiedenis te vinden, de informatie uit dit
onderzoek draagt daar in niet geringe mate bij met het ontdekken van de stoffen die verwerkt worden in de stempels. Het kan worden omschreven als hybride- of composietmaterialen (een soort van geheime of verborgen code). Met de spectrale reflectie methode (ATR) kan men veranderingen in papiersamenstelling of bijv. de overgang van het eiwit-gehalte van de lijm, of het soort zetmeel en ook het gebruik van kaolien (‘chinaklei’) dat in de loop van de tijd varieerde. Het werd eerst gebruikt als drager in het kleurstofmengsel, en vormde uiteindelijk de coating op het postzegeloppervlak. Ook de chemische samenstelling van de gom op de achterzijde van zegels is veranderd. De
vroegste gom was een op eiwit gebaseerde lijm; toen werd het vervangen door Arabische gom, en later door polyvinylacetaat (PVAC). FTIR spectroscopie, ondersteund door de gedetailleerde databank, is voor het eerst toegepast op het onderzoek van twee valse monsters: een namaak van de bekende Gronchi Rosa, uitgegeven in 1961, en een nagegomde 2 cent met rode stempel, uitgegeven in 1865. De informatie, die de spectraalanalyse opleverde is geselecteerd en toegepast in het onderzoek en een statistische analyse is gemaakt met een eenduidig resultaat:
echt of namaak.

‘T FakTuweeltje, jaargang 38 nr 8 september 2013

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Reacties (5) Schrijf een reactie

  • Galeoptix op 4 augustus 2014 om 18:00

    Het type wetenschap dat dient om de echtheid van Rembrandts vast te stellen….

    Voor de gewone filatelist uitgesloten tenzij hij/zij Braziliaanse ossenogen of blauwe Mauritiussen op de zolder van opa heeft gevonden.

    Los daarvan – de heren hebben geen benul van de fysiek-mechanische aspecten van postzegels alleen van de chemische kanten….

  • Stampertje op 5 augustus 2014 om 09:19

    Nee, dit is wetenschap die naast, en als toevoeging op, vele andere methoden gebruikt wordt voor toeschrijvingen aan o.a. Rembrandt. Geen enkele methode alleen is toereikend, lees het werk van Prof. Ernst van de Wetering er maar op na. Bij postzegels is dat (mogelijk in mindere mate) ook het geval. Het feit dat deze wetenschappers “geen benul” hebben van andere methoden tot authenticatie is daarom allerminst een issue (en zou ik dus niet, zoals het nu lijkt, als negatieve waardering aan hun adres gebruiken). Ieder zijn expertise… dit lijkt me een hele nuttige toevoeging voor experts.

  • Hennepnetel op 5 augustus 2014 om 16:57

    Deze Italianen zijn behoorlijk toegankelijk. Ik heb contact met ze gehad.

    In de VS zit een stel chemofielen die met hun methodes het papier van de papierfabriek in Sarratooga menen te kunnen onderscheiden van dat van Brainville uit 1866. Maar geen idee hebben of in de papiermolens al was overgestapt van handgemaakt naar machinaal…

    Kortom, voor experts die nog van niets weten een hele vooruitgang.

  • henk op 31 januari 2017 om 14:32

    Het is voor mij als verzamelaar niet een
    voudig om te zien of bv een zegel van t
    Deutsche Reich mit waffeln oder Rauten
    voldoet aan de echtheidsnorm. Hoewel
    de Waffeln en Rauten vaak goed zicht-
    baar zijn is het alsnog voor mij niet
    zeker of deze zegel eigenlijk het keurmerk “gepruft”verdiend.Best mogelijk dat ik veel van deze zegels
    heb maar hoe kom ik daar achter? En wat kost het om dat door een Prufer te laten doen.
    .

  • Patrick Lava op 31 januari 2017 om 19:31

    @Henk
    In de Michel-catalogi vind je achteraan een lijst met erkende keurders. Hun contactgegevens staan erbij. Een eenvoudig telefoontje of mailtje volstaat dus om je vraag te beantwoorden.

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)