Willibrordus: 1200e overlijdensgedenkdag - Postzegelblog

Willibrordus: 1200e overlijdensgedenkdag

0

machinevlagstempel WillibrordWillibrordus/Willibrord (658 – 739) is in Engeland geboren. Onder de Friezen verspreidt hij het Christendom. Na 695 werd Willibrord aartsbisschop van de Friezen en vestigde zich in Utrecht, een voorpost van het Christendom. In 719 (na de dood van de Friese leider Radbout) ondernam Willibrord samen met Bonifatius verder zendingswerk onder de Friezen.

Willibrordus/Willibrord-postzegels

kopergravure Willibrordus

Er bestaan geen betrouwbare afbeeldingen van Willibrordus. De oudste afbeelding is pas 300 jaar na zijn overlijden ontstaan. Voor de aanvang van het ontwerpproces heeft Hubertus Levigne een gedachtenisprentje van Willibrord gemaakt. Op deze kopergravure heeft Willibrord (met een terneergeslagen hoofd) een model van een kerk in zijn hand (deze afbeelding is ontleend aan het Handboek Postwaarden Nederland).

Willibrordus groen - NVPH 323willibrordus schip

Op de 5 cent Willibrordus-postzegel is Willibrord in 719 net geland na het oversteken van de Noordzee vanuit Engeland aan de kust bij de plaats Katwijk, bij de monding van de rivier Oude Rijn. Naderhand doorvaren naar Utrecht is dan een peulenschil. Willibrord is als een energiek stralende monnik afgebeeld, brenger én verkondiger van het Woord Gods.

Achter een boom (op een landtong) drijft het schip van de heilige (met de boeg voorop) met opgerolde zeilen nog in het zeewater. De heilige met monnikskap zal de Friezen (woonachtig langs de gehele Noordzeekust vanaf de Schelde tot aan de Wezer in Duitsland) via de kerstening met het Christendom in aanraking brengen.

Misschien heeft de groene kleur van deze Willibrordus-postzegel ook iets te maken met de warmte, groei en bloei van de Blijde Boodschap onder de Friezen.

Willibrordus blauw - NVPH 324ovale stralenkrans

De kopergravure is voor Levigne hét vertrekpunt voor de 12½ cent postzegelafbeelding met aan de linkerkant als toevoeging de Utrechtse Domtoren. Willibrordus’ portret in aartsbisschoppelijk gewaad (mét oplichtende achtergrond: aureool) is het centrale én stralende middelpunt van de postzegel. Het [uit]stralende karakter is letterlijk aanwezig: denkbeeldige schuine lijnen lopen vanuit het midden zichtbaar naar de stralenkrans bij de postzegelranden (links, boven & rechts). De schuine lijnen van beide schouderpartijen completeren van onderen af gezien de uitstraling.

De zakelijk-afstandelijke postzegelafbeelding van Willibrordus mét mijter is niet een werkelijk bestaande, maar een fictieve weergave. Het uitgangspunt van de postzegelafbeelding is een inventariserende terugblik op het leven van Willibrord:
Vandaar dat de Utrechtse Domtoren (die ongeveer vijf eeuwen ná de dood van Willibrordus is gebouwd) op de achtergrond van hem kan staan. De fier verheffende domtoren functioneert hier als symbool: de toren verbeeldt de (Noord)Nederlandse beschaving die door de heilige Willibrordus er is gebracht.

Willibrord + kerk

Het 3½ meter hoge bronzen ruiterstandbeeld Willibrord te paard op het Janskerkhof nabij de Dom in Utrecht toont hem als een nederige Angelsaksische priestermonnik, die onvermoeid de blijde boodschap brengt bij de Friezen. Op de rechterhand draagt Willibrordus het model van een Friese kerk, de Sint-Maartenskerk (Domkerk) van Utrecht.

De kop van Willibrordus (ontleend aan een reeds aangehaalde kopergravure van Levigne) is met een geheel niet bij het postzegelonderwerp passende intentie gemaakt. De gedachtenisafbeelding van Levigne wil gedenken met een idealiserende weergave. Vandaar een deemoedige en nederige blik (van het ietwat neergeslagen hoofd) en geen fier verheffend en stralend gezicht.
De belettering van het woord ‘Willibrordus’ ademt een Middeleeuwse sfeer (in tegenstelling tot de typografie van de landsnaam). De smalle en hoge letters accentueren het verticale en omhoog rijzende, hét kenmerkende van de gotiek.
Jan van Krimpen heeft de belettering van beide postzegels verzorgd.

machinevlagstempel

Een machinevlagstempel maakt reclame voor de Willibrord-tentoonstelling in de Kloostergang van de Utrechtse dom (16 juni t/m 15 september 1939). Het woord ‘Willibrord’ verwijst door het gotische lettergebruik naar de middeleeuwen.
De koude blauwe kleur van de 12½ cent postzegel zou het zakelijk-afstandelijke van de postzegelafbeelding kunnen ondersteunen. Trouwens een blauwkleurige postzegel was anno 1939 verplichtend voor de frankering van poststukken naar het buitenland.

Deze bijdrage vormt inhoudelijke een uitbreiding van het Filatelie-artikel ‘1939, het jaar dat de geschiedenis verandert’ (februari 2014, blz 116/19) betreffende de Willibrordus-postzegels.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Thematisch Nederland Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (3 stemmen, gemiddeld: 3,67 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)