Aanvullende info bij de straatorgel- en orchideeënpostzegels - Postzegelblog

Aanvullende info bij de straatorgel- en orchideeënpostzegels

2

draaiorgel en HondskruidOp 21 februari en 16 maart heeft u al het een en ander over de orchideeën- en straatorgelpostzegels gelezen. Vandaar in deze aflevering aanvullende achtergrondinformatie over beide postzegelemissies, die op 22 april 2014 zullen worden uitgegeven. De straatorgel- én de orchideeënpostzegels zijn beide gedrukt door Cartor Security Printing in Frankrijk in oplagen van 335.000 velletjes.

Straatorgelpostzegels

Europazegels 2014 - Nationale Muziekinstrumenten - 2014

Nationale Muziekinstrumenten – uitgiftedatum 22 april 2014

Het postzegelvel ‘Nationale muziekinstrumenten’ (ontwerper Bart de Haas) bevat twee verschillende postzegelafbeeldingen van een draaiorgel als typisch Nederlands fenomeen én straatcultuur:

  • De linker postzegel laat de achterkant van het straatorgel zien met orgelwiel, grote trom en opengeklapt draaiorgelboek. De techniek staat op deze kant (met een hang naar soberheid) centraal van het in 1952 door G. Perlee gebouwde orgel. draaiorgelboekenDoor het draaien van het orgelwiel worden niet alleen de zigzag-gevouwen-bladzijden van het orgelboek achtereenvolgens ‘gelezen’ (kleine spijlen vallen in de gaatjes van de bladzijden, waardoor pijpjes opengaan en lucht kan ontsnappen), maar wordt de blaasbalg daardoor ook gevuld. De lucht ontsnapt in de houten orgelpijpen van verschillende toonhoogten. Bij een juiste draaisnelheid klinkt het muziekstuk het best. Draaiorgel De Drie Pruiken
  • De rechter postzegel toont de voorkant met het bijzondere decoratieve buitenkant van het draaiorgel (uiterlijk vertoon van tierlantijnen) o.a. met drie orgelbeelden met pruik en barokke kleding. Achter deze beelden staat de naam van het orgel ‘De drie Pruiken’ en die van de orgelbouwer.Dit orgel is een van de pronkstukken van het Museum Speelklok in Utrecht.

draaiorgel de 3 pruiken

Ontwerper De Haas koos een gelaagd ontwerp met als basis een structuur van gestileerde draaiorgelboeken. Grafisch zijn orgelboeken aantrekkelijk en interessant, die zich heel goed in een geometrische structuur kunnen worden geplaatst. Een soort grid, waardoor de vorm over het heel postzegelvel zich kan herhalen. Deze boeken liggen in elkaars verlengde, waardoor een perspectivisch blokkenlandschap ontstaat dat in alle richtingen over het postzegelvel doorloopt.

Beide foto’s van het orgel zijn schuin van bovenaf genomen, waarbij de diagonaal van de een gespiegeld is ten opzichte van de andere. Het doorloperseffect van de (structuur van de) orgelboeken wordt verdubbeld, doordat de foto’s van het orgel in horizontale en verticale richting van de ene naar de andere postzegel doorlopen.

Dit orgeltype is in de 19e eeuw door een Italiaan in Parijs ontwikkeld. Via België is dit instrument in ons land terecht gekomen en werd hier op een handkar geplaatst en door wijken gereden om muziek naar de mensen te brengen.

structuur orgelzegels

Het doorlopereffect is heel toepasselijk op het postzegelvel verwerkt naar aanleiding van het functionele gebruik van het draaiorgelboek. De zigzag-gevouwen bladzijden worden tijdens de muziekuitvoering achtereenvolgens een voor een ‘afgetast-en-gelezen’. Dit essentiële facet van het postzegelontwerp is op een bijzonder ingewikkelde en expressieve manier via het doorlopereffect in het ‘verknipte’ facetten-totaalbeeld verwerkt en verbeeld. Ik neem aan dat aan het uiteindelijke ontwerp heel wat uren aan, denk- en uitprobeerwerk vooraf zijn gegaan.

Orchideeënpostzegels

Miljoenen jaren geleden lag het Gerendal aan een ondiepe zee. Door het afsterven van schelpdieren en veel andere zeedieren (maashagedissen) ontstond een dikke kalk- of krijtlaag (mergel). Later werden door de Maas diepe dalen in dit landschap uitgesleten, waar naderhand een grindafzetting overheen kwam. Wind dekte in een nog later stadium met löss alles af.

gerendal - geografisch

Het drie kilometer lange droogdal, het Gerendal (255 ha) tussen Schin op Geul en Wijlre, kenmerkt zich door steile beboste kalkrijke hellingen en krijtgraslanden. In het midden ligt de Orchideeëntuin, die tijdens de bloeitijd van de orchideeën (in mei en juni; ongeveer dertig orchideesoorten) alleen dan toegankelijk is.
De schoonheid van de mooie en kleurrijke illustraties met aanlokkelijke vormen zijn met een computer bewerkt door Studio Beige (Masja van Deursen & Silvia Vergeer). De dames lieten zich daarbij inspireren door de afbeeldingen uit het standaardwerk ‘Wilde orchideeën van Europa’ van botanisch tekenaar dr. Jacobus Landwehr.

Orchideeën van het Gerendal - 2014

Orchideeën van het Gerendal – uitgiftedatum 22 april 2014

Op het gelaagde postzegelvel met orchideeën zijn tien ‘meesterverleiders’ in beeld gebracht. De bloemen moeten immers met nectar, geur, kleur en vorm insecten verleiden om de bloem te bestuiven.

  • De tien kleurrijke bloemillustraties lopen op enkele plaatsen over de perforatieranden heen.
  • Onder zeven van de tien bloemen staan zwart-wit pentekeningen van orchideeën met stengel, blad en bloemtrossen (getekend door Eline Hoogendijk). De stengels van de linker, middelste en rechter orchidee lopen op de onderste postzegel door. De vier resterende bloemen hebben hun eigen pentekening.
  • Op de onderste laag strekt zich over het hele postzegelvel beelddoorlopend een deel van de plattegrond van het Gerendal uit (gefilterd mintgroene; begin 20e eeuw). Deze laag is echt een letterlijke bodem.

Voor ontkieming en groei zijn orchideeën afhankelijk van bodemschimmels, die de planten voedsel verstrekken. De planten kunnen niet zelf met hun wortels alle voedingsstoffen uit de bodem halen. Na de bloei verwelken de bloemen en worden vruchten gevormd. Na rijping verspreiden de microscopisch kleine zaden zich door de wind. Bovengrondse plantendelen sterven af. Vóór die tijd is er gewoonlijk nog voldoende reservevoedsel in de wortelknollen opgeslagen. De bodemschimmel,die eerder onmisbaar was, onttrekt nu voedsel aan de wortelknol. Dit samenwerkingsverband (symbiose) tussen orchidee en schimmel tot beider voordeel (op een later tijdstip!) is bijzonder én vermeldenswaardig.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Europa CEPT



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 1,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (2) Schrijf een reactie

  • Franc Rossi op 13 april 2014 om 15:53

    Beide gedrukt door Cartor Security Printing in Frankrijk, jammer voor de mensen van Enschedé.

  • Robin op 2 mei 2014 om 16:09

    Fantastisch mooie zegels heb ze net bestelt via de PostNL Collect club. Daar kosten ze 6,40 euro. Elders kosten ze wel 10,25 euro(!)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)