Eenheid in en tóch verdeeldheid tussen de 20 Decemberzegels - Postzegelblog

Eenheid in en tóch verdeeldheid tussen de 20 Decemberzegels

1

Decemberzegel 2013 postbodeOp een speelse, humoristische, kleurige, vlot getekend met simpele vormen *) en toegankelijke wijze trakteert Sieb Posthuma ons per 19 december op 20 verschillende Decemberzegels. Deze 20 over twee beelddoorlopende velgedeelten verdeelde postzegels zijn in een oplaag van 9.000.000 velletjes gedrukt. Het is voor ontwerper Sieb Posthuma een enorm gepuzzel geweest om geloofwaardig een logisch én zeggingskrachtig totaalbeeld samen te stellen en aan elkaar te knopen. Dit Decembervelletje wordt niet alleen door PostNL, maar ook door AH, Trekpleister en Kruidvat verkocht.

Stapeling van afbeeldingen

  • De twintig verschillende Decemberzegels 2013 geven een kunstmatig getekend, samengesteld en gestapeld totaalafbeelding van winterse activiteiten **) rond kerst en nieuwjaar overdag en ’s avonds.
  • De vijf horizontale stapelingen van afbeeldingen geven feitelijk achter elkaar liggende situaties weer van een stads-, dorps- en/of plattelands-landschap, dat vanaf een hoog standpunt (zelfs iets hoger als de spits van de kerktoren) gezien kan worden. Dit overzicht wordt met de vormgevingsterm ‘vogelperspectief’ aangeduid.
  • De vijf opgestapelde deelillustraties (opgedeeld in vier zegelbeelden [van ieder velletje twee aaneensluitende afbeeldingen]) op panoramaformaat vormen een beelddoorlopend geheel.

Decemberzegels rij 1 en 2

Bovenste rijen

  • De bovenste twee rijen omvatten kenmerkende scenes (voor oudejaarsavond, vlak vóór en vlak ná dejaarwisseling) als de talloos verlichte huiskamer-ramen, mensen die zich huiswaarts haasten, legestraten en vuurwerk.

Decemberzegels rij 3, 4 en 5

Onderste rijen

  • De taferelen van de daarop volgende drie rijen zijn alle aan kerstmis gekoppeld en spelen zich overdag af. Ze omvatten o.a. vredesduif, schaatsen, sleetje rijden, kerstpost sneeuwman, kerstboom kopen, kerstpost bestellen, hond uitlaten, mistletoe, nieuwjaarswens uitwisselen, boogbrug en kerstboom op een dorps- of stadsplein.

Inspiratie

The New Yorker - Paul Steinberg

Vogelperspectief

Ontwerper Sieb Posthuma heeft zich hierbij laten inspireren door de beroemde tekening van Saul Steinberg uit het tijdschrift The New Yorker van 29 maart 1976, waarin je door de 9th Street in New York heen kijkt, waarachter op de hoge horizon in één beeld de rest van Amerika, de Stille Oceaan en zelfs Japan, China en Rusland zijn gevat.
In tegenstelling tot Steinberg geeft Posthuma per horizontale afbeelding een luchtimpressie met daarin vuurwerk, kerstster, sterren, maan en sneeuw (bij de twee avondvoorstellingen) en neerdwarrelende sneeuw (bij de drie dagvoorstellingen).

vogelvlucht perspectief Hendrick-Avercamplijnperspectief

De toepassing van het vogelperspectief (werkelijkheid wordt vanuit een hoog punt gezien) is al eeuwen oud en wordt o.a. toegepast op bijgaand schilderij van Hendrick Avercamp (1585 – 1634). Naderhand kwam het beter met de realiteit overeenkomende lijnperspectief (werkelijkheid wordt vanuit een lager, menshoog punt gezien met een verdwijnpunt op de horizon), dat Gerrit Beckheyde (1638 – 1698) o.a. toepast in het schilderij De Gouden Bocht in de Herengracht (nvph 2910).
Het vogelperspectief is ook toegepast op de Decemberzegels 2008 (nvph 2609/18, zie postzegelblog-artikel van 18 november 2008).

Tweedeling

Er is duidelijk sprake van eenheid in plaats en in handeling (activiteiten), maar niet in tijd. De kerst- en nieuwjaarsfeer speelt zich tegelijk af bij daglicht en in avondlicht!
De avondvoorstelling van de bovenste acht postzegels zijn gescheiden van de resterende twaalf dagvoorstellingen, alleen de kerktoren figureert (als beelddoorloper) zowel in de dag als in de avond. Ook de vijfde en zesde zegel van de avondvoorstelling zijn beelddoorlopend via een aantal sneeuwvlokken met de negende en tiende zegel uit de dagvoorstelling verbonden.

Beelddoorlopers

Het effect van de beelddoorlopers van de grote winterse illustratie is niet alleen in de horizontale, maar ook in de verticale afbeeldingen aanwezig. Hiermee verbeeldt Posthuma dat de dagen rond kerst en nieuwjaar een aaneensluitende en doorgaande periode van het ‘decembergevoel’ omvat.
Op de rechter vijf verticaal aaneensluitende postzegelafbeeldingen van het tweede postzegelvel staat een beelddoorlopende spitse kerktoren met o.a. een kerkportaal, kerkramen, kerstkrans, kerkklok (7 minuten voor 12 uur ’s nachts), gekroonde spits en windhaan. Het bouwwerk torent letterlijk en figuurlijk boven het dagelijkse uit en komt daardoor (in dit ontwerp) in het nachtelijke duister terecht.

Typisch Nederlandse elementen

Deze grote allesomvattende tekening bevat [in een groots verband ***)] echt Nederlandse karakteristieke afbeeldingen als 17e eeuwse (grachten)gevels, gaslantaarns, voorovergebogen wilgen (door voortdurend aanhoudende westenwinden ontstaan) langs bevroren sloten, een oude molen en schaatsen met krulijzers. De kleding van de in weer en wind fietsende en postbezorgende postbode bezit echter de eigentijdse kleur van een PostNL-postbezorger.

Inzichtelijke verslaggeving

*)
“Ik ben eerst begonnen met schetsen door klassieke decembertaferelen met losse tekeningen (klassieke Nederlandse tableaus) op papier te zetten. Vervolgens ben ik gaan passen en meten hoe ik de fragmenten kon combineren in één overzicht. Ook zocht ik naar illustratieve elementen om alle taferelen met elkaar te verbinden. Niet alleen van links naar rechts constructiewerk, maar ook van boven naar onderen met sneeuwvlokken en klokkentoren.
Ik werk met de hand, waardoor je niet meer achteraf kunt corrigeren. Elke fout, elke vergissing zou betekenen dat het helemaal over moest. Vooral de postzegels met de avondlucht waren lastig, onder meer om het blauw van de hemel en het geel van de huizen uit elkaar te houden. Het was een zen-achtige ervaring om die tekening in één keer te maken. Maar het is gelukt.”

**)
“Hoewel het rond de feestdagen vaak druilerig weer is, fantaseren we over klassieke sneeuwlandschappen en zoeken we naar romantiek van warme chocolademelk, uitbundig versierde kerstbomen en eindejaarsplezier.”

***)
“Door een alles omvattende tekening probeer ik te laten zien hoe heel Nederland kerst en jaarwisseling op verschillende momenten en tijdstippen in steden, dorpen en op het platteland viert.”

Beelddoorlopende – beeldscheidende postzegelafbeeldingen

Al inlevend tracht Posthuma bij beide onderwerpen (kerst & jaarwisseling – kinderspel) met kenmerkende en passende illustraties een juist beeld te scheppen.

  • De Decemberzegels zijn vooral gericht op de samenhangende sfeer, uitstraling en beleving overdag (met dagelijkse en periodegebonden activiteiten) en ’s avonds/’s nachts (met bijna uitgestorven straten: bijna iedereen is thuis [verlichting in de woningen]).
  • De kinderzegels daarentegen op spontane en onverwachte facetten van een verschillende kinderspelactiviteiten.

Sieb Posthuma

Afgesloten én gefocust op!

“Een opdracht begint met het scheppen van een universum. Dat is eigenlijk het meeste werk. Als ik dat klaar heb, is het denken en vormen al gebeurd en heb ik de wereld, waarin ik me al tekenend kan bewegen. Voor mij heeft ieder project, ieder boek een eigen, passende beeldtaal. Als ik eenmaal aan het tekenen ben, ga ik zo op in mijn zelf geschapen wereld, dat ik met mijn ogen sta te knipperen, als ik ‘s avonds mijn atelier aan de Amsterdamse Herengracht verlaat. Ik voel me dan net een soort Catweazie, zo van ‘kijk, een tram’”, aldus Posthuma. Met andere woorden ieder postzegelonderwerp bezit een karakteristieke en passende beeldtaal.

Vier verkoopkanalen

Decemberzegels PostNL 2013 Decemberzegels AH

Decemberzegels Kruidvat Decemberzegels Trekpleister

Dit Decembervelletje wordt niet alleen door PostNL, maar ook door AH, Trekpleister en Kruidvat verkocht. De vier verschillende verkoopkanalen voeren alle naast het PostNL-logo ook hun eigen logo rechtsboven op de Decembervelletje 2013. Met andere woorden dit nieuwe Decembervelletje kent daardoor dus vier varianten.
Tijdens het drukproces worden de vier verschillende logo´s door middel van een Full Color wissel aangebracht.

Kinderpostzegels 2000: Kind en avontuur

kind en avontuur kinderpostzegel 2000

De Kinderpostzegels 2000 Kind en avontuur (nvph 1927/30) zijn ook door Sieb Posthuma ontworpen. In kleurigheid en spontaniteit stemmen ze met elkaar overeen, in onderwerp en uitvoering niet.

  • Zelfgemaakte papier-maché feestmutsen (monsterkoppen) doen het bijzonder goed bij een verkleedpartij.
  • Sprookje spelen met een laken behoort tot een van de griezelige avonturen in het kinderspel.
  • Rijden op een krokodil (door het dier een vis voor te houden) is een fantastisch droomavontuur in de slaap.
  • Spelevaren in een teil met een drakenkop van papier-maché zorgt voor een spannend reisavontuur.
  • Brouwen van toversoep met daarin spinnen (in een overkokende pot) zorgt voor een verrassend avontuur.
  • Draakje-spelen door drie kinderen met een verstelde lap en een monsterlijke kop is een fantastisch avontuur.

Posthuma probeert al inlevend het kind-eigene-avonturenspel met een kind-eigene-tekenwijze te ondersteunen. Het postzegelonderwerp bepaalt dus het uiterlijk, de uitstraling en de vormgeving (klare lijnvoering) van de postzegel.

  • Alle medewerkers staan op de horizon en niet in een landschap, zoals volwassenen dat tekenen.
  • Mens en dier bezitten voor jonge kinderen maar twee karakteristieke aangezichten: voorkant (en-face) of zijkant (en-profil).
  • Omtreklijnen zijn het belangrijkst en opvallend aanwezig. De detaillering in de (naderhand ingekleurde) vlakken bestaat meer uit gekleurde stippen en vlekken dan uit getekende onderdelen.
  • Dezelfde in handschrift uitgevoerde letters en cijfers verschillen onderling. Het jaartal 2000 bijvoorbeeld is verschillend en onvoorspelbaar ingekleurd. Karakteristiek voor het spontane kinderspel.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Thematisch Nederland Kerst



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (1)

  • paul op 24 november 2013 om 23:32

    “Tijdens het drukproces worden de vier verschillende logo´s door middel van een Full Color wissel aangebracht”

    Wat betekent dat in de praktijk? Wat is een full colour wissel?
    Wordt voor het drukken van de AH-versie de blauwe drukplaat van alleen PostNL vervangen door een andere blauwe drukplaat waar het AH-logo wel in staat? En voor de Kruidvat-versie de rode drukplaat? En voor de Trekpleister-versie zowel de blauwe als de rode drukplaat?
    Dat zou tot gevolg kunnen dat er plaatfouten wel in een AH-vel kunnen zitten, maar niet in de andere, of juist wel in de PostNL-versie maar niet in de AH-versie.
    En door al dan niet minieme pasverschillen en/of rastering zou het dan in principe zo zijn dat de zegels uit elke verkoopkanaal-versie verschillend zijn: dat levert dan 80 unieke zegels op (4×20).

    Of is er een aparte extra drukplaat met alleen het logo van AH resp Kruidvat en 2 platen (2 verschillende kleuren) voor Trekpleister? Dat lijkt me dan weer een dure manier van je logo drukken.

    Wie schijnt mij bij?

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)