Nog meer speelse omgangsvormen met ‘Veerkamps postzegels’ (2) - Postzegelblog

Nog meer speelse omgangsvormen met ‘Veerkamps postzegels’ (2)

1

Op 30 juni heeft u voor de eerst kennisgemaakt met vier bijzondere ‘postzegelemissies’ (cinderella’s) van Joost Veerkamp naar aanleiding van de uitgifte van échte postzegels van Veerkamp, namelijk de molenserie. In dit tweede deel maakt u nogmaals kennis met vijf andere ‘postzegelseries’ (5 t/m 9) van Joost Veerkamp. Op termijn volgt tenslotte deel 3 met weer vijf Veerkamp ‘emissies’ (10 t/m 14).

‘k Ben reuze blij dat de heer Veerkamp inzichtelijke achtergrondcommentaar bij al deze emissies heeft willen plaatsen (ze stonden alle in 1995 in het NRC Handelsblad), zodat ze ook nu voor u begrijpbaar zijn. De meeste Veerkamp postzegels overstijgen in ruime mate de actualiteit van 1995: ze bezitten blijvende waarde: “Veerkamp: hartelijk dank voor uw medewerking.”

In bijgaande toelichtingen verwijst de ontwerper zo nu en dan met zijn vormgevingsstudies naar een album. Functie en doel van dit postzegelalbum wordt nader gedocumenteerd in het artikel ‘Veerkamps echte en on-echte postzegels’ van 30 juni 2013.

Afgestempeld

Bijgaande oudere personen hebben het onderschrift ‘Afgestempeld’ meegekregen. De betiteling is letterlijk duidelijk en betekenisvol: op iedere ‘postzegel’ zijn afdrukfragmenten van een stempel te zien.
Door de verschillend gevormde hoofddeksels heb ik meteen een relatie met de dames van de MooiNL-postzegels van dit jaar gelegd. De MooiNL-vrouwen (echter een zijkant-afbeelding en profil) dragen allen  ook een ander hoofddeksel, passend bij de kenmerkende streekdrachten van Bunschoten-Spakenburg, Marken, Noordwest-Veluwe, Walcheren en Staphorst. Doel van deze postzegeluitgifte? Kopers en kijkers attenderen met een klederdrachtonderdeel op de folkloristische verscheidenheid daarvan in ons land.

Joost Veerkamp:
“Deze ‘afgestempelde’ postzegels hebben mijn postzegelalbum niet gehaald. De emissie is mislukt. Alleen kleurverschil en detail maken nog geen goede postzegel, zo werd mij duidelijk.
De serie gaat niet over hoofddeksels, maar over oudere, buitenspel gezette ouderen, die van ons weglopen en die we met de nek aankijken. Feitelijk hebben zij geen gezicht.
Inhoudelijk, maatschappijkritisch bezien, is deze serie geslaagd, maar als postzegelemissie niet.”

AOV-postzegels

De huidige Ouderenpartij 50+ heeft een voorloper gekend met een turbulente geschiedenis. Het wel en wee van de politieke partij het Algemeen Ouderen Verbond (AOV) sluit naadloos aan bij de ouderenproblematiek van het vorige ‘postzegelonderwerp’.

Oprichter Batenburg van het AOV en AOV-fractievoorzitter Jet Nijpels kwamen op de belangen van de ouderen. De populariteit van het AOV nam geweldig toe naar aanleiding van de discussie over de waardevastheid van de AOW-uitkering in 1994. Eensgezindheid in de Tweede Kamerfractie was van korte duur. Interne conflicten leidden naar het uiteenvallen van de fractie en het partijbestuur.

Oud-Holland

70 Oud-Holland incontinent: kiezers Ouderenverbond voelen nattigheid,
75 Oud-Holland dement: AOV senator bijna voorzitter Eerste Kamer,
80 Oud-Holland invali[e]de: AOV vallen en vallen,
85 Oud-Holland bedlegerig: partijsecretaris AOV overspannen thuis,
90 Oud-Holland dood: bestuur AOV draagt eigen partij ten grave,
95 Oud-Holland hemelvaart: Jet Nijpels kruit Batenburg richting Noordzee.

Bijgaande zes gedateerd en politiek getinte ‘postzegels’ behandelen in ‘stripverhaalvorm’ de opgang, euforie en ondergang van het AOV, getiteld ‘Oud Holland’. Hierbij is de vormgeving opvallend: gekartelde kiekjes zijn met fotohoekjes op inforijke postzegels bevestigd.

Joost Veerkamp:
“De postzegels doen oude foto’s na. Ze hebben het typisch golvende witte randje en pergamijnen vasthoudhoekjes.
Wat de postzegels – waarvan de originelen gestolen zijn – laten zien, is karakteristiek voor een traditionele serie. Door postzegels monochroom in te kleuren, en deze kleuren niet te verzadigen (waardoor de afbeelding al meteen een eenheid vormt met de typografie), maakt het verschil in kleur er een typische postzegel van.
Wat echter opvalt, is het steeds verspringen van de belettering. De frankeerwaarde blijft in de linkerbovenhoek op zijn plaats, maar de tekst niet. Er is zelfs op de liggende postzegel sprake van een andere serietitel. Slechts bij de postzegels van 80 en van 85 is die plaatsing min of meer geslaagd. De andere postzegels zijn onevenwichtig, nog afgezien van de geaquarelleerde letters.
Alleen een professionele kalligraaf zou zoiets tot een goed einde brengen. Op de postzegel van 75 is Freek de Jonge te zien naar een opname uit een film van Jos Stelling.”

Joost Veerkamp heeft de politieke opkomst en ondergang van het AOV op afstand gadegeslagen. Op een gegeven moment voelde hij zich geroepen zijn mening op zes postzegels gestalte te moeten geven. Niet alleen de afbeeldingen (geplaatst in een historisch verantwoord kader van gekartelde kiekjes), maar ook de deelhoofdstuk-indelingen én de korte, pakkende en informatieve teksten moesten in een minimale tijd bedacht, uitgewerkt en vorm gegeven worden. Een topprestatie van hoog niveau!
Een lezer uit Oegstgeest van NRC Handelsblad plaatst op 29 juni 1995 een felle reactie in de krant over deze Veerkamp-postzegel.

NRC Handelsblad:
“Het ‘Postzegelalbum van Joost Veerkamp’ waarmee u wekelijks de lezers meent te moeten amuseren, is een telkens terugkerende bron van ergernis. Het is bijzonder jammer dat deze zogenaamde geestigheden altijd ten koste van personen of groepen mensen schijnen te moeten gaan. Jammer dat de redactie van een krant, die kwaliteitskrant heet te zijn, voor deze platvloersheden telkens weer zo een opvallende plaats inruimt.
Deze keer waren de stereotypen over de 70+leeftijdsgroep (dement, incontinent, invalide enz.) onder de titel ‘Oud Holland’ onderwerp van, opnieuw, een ‘sick joke’.
Toespitsing op de ouderenpartij en op enkele personen daarvan bevestigde weer eens de indruk van ‘spelen op de man en niet op de bal’.

Het meest grieft mij uw understatement van de lezers, dat blijkt uit deze ‘rubriek’. Een dringend verzoek: bespaar mij voortaan deze wekelijkse ellende!”

Kroonprinsdag

In het 28e levensjaar van de kroonprins Willem-Alexander, toen hij nog partnerloos was, plaatste Veerkamp (uit naam van Willem-Alexander (naar ik aanneem ongevraagd en op initiatief van de tekenaar-ontwerper zelf) een oproep in advertentievorm op een Veerkampiaaanse postzegel: “Kroonprinsdag. Feestdag: het volk mag zijn huwbare dochters ten paleize aanbieden.”

Joost Veerkamp:
“Het zou een uitgelezen dag zijn geweest als we huwbare dochters op Kroonprinsdag aan Willem-Alexander zouden hebben aangeboden. In elk geval een relevante activiteit, echt iets voor de feestdag van de kroonprins.”

Koninginnedag

Op de 57e verjaardag van koningin Beatrix wist Joost Veerkamp koninginnedag met een typerende tekst raak te verwoorden: “Koninginnedag. Feestdag: u mag anderen uw oude troep aansmeren.”

Veerkamp is niet alleen een begenadigd tekenaar, maar weet ook met enkele woorden een treffende uitspraak bij zijn ontwerp te plaatsen.

Joost Veerkamp:
“Mij ontgaat de connectie tussen een koninklijke verjaardag en het opruimen van een zolder. Wat heeft de monarchie met een vrijmarkt te maken? Ik zou eerder denken aan anarchie.
De link tussen twee volkomen verschillende grootheden, kun je doortrekken als koninginnedag vereenzelvigd wordt met het aanbieden van oude rotzooi.”

Staatsieportretten

Koningin Beatrix werd op 19 oktober 1995 in NRC Handelsblad door Veerkamp vereerd met vier staatsieportretten in de stijl én sfeer van bekende grafische ontwerpers als Rob Scholte, Peter Vos (bekend van de kinderpostzegels 1982, nvph 1275/78), Joost Swarte (bekend van de kinderpostzegels 1984, nvph 1316/19) en Marjolein Bastin.

Joost Veerkamp:
“Rob Scholte was in de jaren tachtig beroemd om zijn realistische en surrealistische schilderijen. Marjolein Bastin is een succesvol aquarelliste van flora en fauna. Joost Swarte een begenadigd tekenaar en ontwerper. Peter Vos is min of meer aan de drank ten onder gegaan: dood in elk geval.
Wat de vier gemeen hebben is hun voorliefde voor realisme. Toch zal geen van hen ooit gevraagd worden om een staatsieportret te maken, een eer die alleen Marte Röling te beurt viel. Daarvoor zijn hun stijlen te expliciet, te eigen. Wel is het een uitdaging om te laten zien hoe een staatsieportret er zou hebben uitgezien, als ze die kans wel gekregen zouden hebben.”

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Thematisch Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

    Reacties (1)

    Schrijf een reactie

    (registratie is niet nodig)