Per mailboot naar de Oost - Postzegelblog

Per mailboot naar de Oost

2

Ach, waar blijft de tijd. Tegenwoordig varen enorme cruiseschepen rond, de grootste meet nu  200.000 BRT.  Hun kleinere voorgangers heetten passagiersschepen en brachten gasten naar een bestemming. Tot 2e helft 20ste eeuw bijvoorbeeld vervoerden zulke schepen Nederlanders naar de verre kolonie Nederlands Indië.

De reis duurde drie weken tot een maand. Elke 14 dagen vertrok zo’n mailschip van de Lloyd vanuit Rotterdam naar Indië, ook elke 14 dagen vertrok er een van de Maatschappij Nederland (SMN) vanuit Amsterdam, tezamen was er dus een weekdienst.

Vertrek mailboot vanuit Tandjong Priok (Ned.Indië)

De schepen vervoerden ook post (mail) vandaar de term mailboot. Ook toen vanaf jaren 30 de mail per luchtpost naar Indië kon reizen, ging het postvervoer per schip gewoon door. Dit omdat de posttarieven voor luchtpost te hoog waren voor bv kranten, tijdschriften, en postpakketten. Vervoer per schip deed er twee weken langer over, en dat moest dan maar. Tempo doeloe was niet zo’n haastige tijd als tegenwoordig. Schepen speciaal voor passagiers ontstonden pas omstreeks 1890. Voordien had je vrachtschepen met passagiers accommodatie.  De maildienst naar Indië nam vanaf jaren 30 een klein aantal toeristen mee, die in een Middellandse zeehaven van boord gingen. Toeristen voor Nederlands-Indië waren er niet.
Reizen was duur, toeristen accommodaties waren er amper, en men was bang voor infectie door tropische insecten en ander ongerief.  Nee, het gros van de Indiëvaarders waren jonge mensen, op contract aangesteld door de overheid of een groot bedrijf, met hun gezin.
Dit waren 2e klasse passagiers.
Je had ook nog 3e klasse passagiers, bijvoorbeeld zij die voor dienst getekend hadden bij het KNIL, het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger. Niet te vergeten de luxueuze 1ste klasse aan boord, bestemd voor hoge ambtenaren en directeuren, dus deftige en oudere mensen. Dezelfde passagiers trof je aan boord aan bij een terugreis: verlofgangers of zij wiens contract was afgelopen. Per zes tropenjaren had men recht op zes maanden verlof. De werkgevers (alle zeer kredietwaardig) betaalden heen- en terugreis als onderdeel van het arbeidscontract.


Indiëgangers konden een paar dagen tijd sparen door per speciale ‘boottrein’ naar Marseille of Genua te reizen en daar pas aan boord te gaan. Wat heet tijd sparen. Je kon natuurlijk ook een paar dagen vakantie vieren in Zwitserland of de Rivièra op kosten van de baas.

Vóór de 1ste wereldoorlog waren de mailschepen in doorsnee zo’n 8000 BRT groot. In de jaren 30 was dat 12000 ton. Hier een rijtje uit de jaren 14-39:

Schip
Rederij Jaar eerste vaart
Insulinde Lloyd 1914
Jan Pieterszoon Coen SMN 1915
Johan de Witt SMN 1920
Slamat Lloyd 1924
Pieter Cornelisz Hooft SMN 1926
Indrapoera Lloyd 1926
Christiaan Huygens SMN 1928
Sibajak Lloyd 1928
Johan van Oldenbarnevelt SMN 1930
Baloeran Lloyd 1930
Marnix van St Aldegonde SMN 1930
Dempo Lloyd Table Cell
Oranje SMN 1931

Op postzegel  NVPH 237 (80 ct, 1933)  zien we een stukje Baloeran afgebeeld.  Als klein ukkie ben ik met mijn ouders meegereisd  naar en van Holland op de Indrapoera en de Dempo, zie illustraties. Van de reizen weet ik me weinig te herinneren, behalve dan het wit schuimende kielzog zichtbaar vanaf het achterste zonnedek, de vele meeuwen, dolfijnen en vliegende vissen.  Als bekend zie je die vandaag de dag nog steeds vanaf cruise schip, veerboot of vrachtschip. Maar de ambiance van de vroegere mailboot naar of van Indië komt nooit meer terug.

Lit: A.Alberts ‘Per mailboot naar de Oost’  ISBN 9022818268

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland Nederlands Indië Scheepvaart



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (3 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Reacties (2) Schrijf een reactie

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)