75-jarige koningin Beatrix met haar ‘sprekende’ gezichtsuitdrukking

5

Op 28 januari 2013 om 19.00 uur hoorden we via radio en televisie uit de mond van koningin Beatrix dat zij op 30 april 2013 afstand van de troon doet en het koningschap overdraagt aan haar zoon, kroonprins Willem-Alexander. Bijgaande fotografische impressie geeft een chronologisch beeld van koningin Beatrix, zoals zij in de loop der jaren tijdens haar gevarieerde functie als prinses en koningin op 23 verschillende Nederlandse postzegels van een aantal emissies is geplaatst.

“Wie is Beatrix? Bijna niemand die het weet. Intimi en personeel, die het kunnen weten, praten er niet over”, aldus de Leeuwarder Courant van 26 januari 2013. Veel andere kranten, tijdschriften en boeken stellen dezelfde vraag.

“Beatrix hecht aan de zwijgzaamheid. Omdat ze van iedereen is, kan haar uitgesproken voorkeur voor ?? ?? ?? anderen alleen maar teleurstellen. Geen voorkeuren past in de opstelling van Beatrix, waardoor anderen zich uitgesloten kunnen voelen.”  Een enigszins afstandelijke stijl is dé weg om in deze snelle wereld van meningen en opinies als dynastie overeind te blijven.

Toch zijn er beelden van het/de andere, onbekende, professionele, gecontroleerde, onkreukbare, gepolijste, betrokken, enthousiaste, perfecte, geïnteresseerde, levendige, respectvolle, waardige, plichtsgetrouwe, oprechte, toegewijde, perfectionistische, inspirerende, gewetensvolle en/of waardige dochter, geliefde, moeder, persoon en/of staatshoofd Beatrix op postzegels te vinden, waardoor ietsje van haar zielenroerselen en gevoelens middels haar gezichtsuitdrukking in de openbaarheid komt. Bij haar weegt het koningschap zwaarder dan de persoon.

1938

De trotse ouders koningin Juliana (met opgestoken haar) en prins Bernhard showen de baby Bea(trix), die op 31 januari 1938 is geboren.

1943

De prinsessen Beatrix en Irene op schommels op gedateerde zwart-wit foto’s in 1943 in Canada.

1946

De koninklijke familie kende na de oorlog bij de bevolking een grote populariteit. De drie prinsesjes (prinses Christina was nog niet geboren) deelden volop in die belangstelling mee. De spontaan opgewekte, levensechte en frontaal aankijkende Beatrix (nvph 458/59) bezit in het geheel geen afstandsscheppende uitstraling, gebruikelijk bij koninklijke portretten.

Beatrix is de eerste persoon van koninklijke huize op een postzegelafbeelding die je aankijkt. Alle voorgaande koninklijke afbeeldingen kijken afstandelijk of naar links of naar rechts. Sterk overeenkomend met de eeuwen lang gebruikelijke (Romeinse) afbeeldingsmethode van vorsten op munten en penningen.

1964

Prinses Beatrix is op jonge leeftijd al weg van paarden (1964).

1964

Prinses Beatrix treft in de bibliotheek in 1964 al de nodige voorbereidingen voor haar toekomstige taak. De kleurenfoto verbeeldt in eigentijdse kleuren de toekomstige beroepsvoorbereiding.

1965

In 1965 zijn prinses Beatrix en prins Claus verloofd. “Op de vele verlovingsfoto’s in kleur kijken de prins en prinses geposeerd naar de fotograaf”, aldus ontwerper Wouter van Eyck, “en daardoor niet geschikt voor deze postzegelreeks. Op deze zwart-wit verlovingsfoto is aandacht voor elkaar door het ooglijk contact tussen beide geliefden” (intermenselijk contact).

1966

De linker duo-postzegel 25-jarig huwelijksfeest (nvph 1466/67; als opengeslagen boek) geeft een beeld van het bruidspaar na de huwelijksceremonie op het balkon van het Paleis op de Dam op 10 maart 1966.

1967

Op 27 april 1967 vindt de eerste gezinsuitbreiding plaats: Willem-Alexander is geboren. De nadruk ligt hierbij op het intermenselijk contact.

1975

In 1975 zit het jonge gezin aan de waterkant in een weiland.

1980

0,39 E (nvph 23452a): de koningin in koningsmantel zweert bij haar inhuldiging op 30 april 1980 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam als koningin trouw aan de wet. Een onderdanig portret van Beatrix tijdens het staatsrechterlijke hoogtepunt.

1980

Op de afbeelding van koningin Beatrix van de emissie 100 jaar Oranjevrouwen (nvph 1455; ze zijn allen persoonlijk en face afgebeeld) is alleen ooglijk contact met haar mogelijk. De andere koninginnen kijken aan de kijker voorbij, terug naar het verleden. Hun rol is uitgespeeld en afgelopen. De handtekening aan de basis ondersteunt én onderschrijft de individuele persoonlijkheid van iedere vorstin.

1980

Het portret van Beatrix op de Inhuldigingspostzegel (nvph 1200 & 1215, 30 april 1980) is door prins Claus gefotografeerd. De nadruk ligt hierbij op het menselijke en persoonlijke van de nieuwe, frontaal afgebeelde koningin.

1981

De afbeelding van Beatrix op de Koninginnepostzegels (nvph1237/52, 2036/43, 2730/31) met haar overbekende haarlakcoupe is helder, direct en goed herkenbaar. De koningin is tot een eigentijds gestileerd beeld, logo of icoon verheven. Ze staat als afstandwekkend staatshoofd abstract in beeld en niet als mens. Het is een abstraherend, tijdloos portret, passend bij het heden en de toekomst, dat door digitalisering van de vorm tot stand is gekomen. Het portret bestaat uit puntjes die elkaar niet raken. Het bezit een zekere vaagheid en distantie, geheel passend bij het karakter van een waardepapier.

1981

Op het velletje Drie generaties koninginnen (nvph 2642; uitgifte n.a.v. 100e geboortedag Juliana) staan de koninginnen Wilhelmina (naar links kijkend [terugkijkend naar het verleden]), Juliana (voorbij kijkend) en Beatrix (frontaal aankijkend [naar het heden]). Afgebeeld is een zwaai van links naar rechts, op te vatten als een beweging van het verleden naar het heden. Ontwerpster Julia Born (gefascineerd door de rijkdom van de tijdsgebonden koninginnen-postzegels) koos drie postzegelafbeeldingen:

  • 25-jarig regeringsjubileum van Wilhelmina (nvph 121/31, W. van Konijnenburg). De koningin staat als het ware in hemels, religieus licht.
  • 15 jaar Statuut voor het Koninkrijk (nvph 938, P. Brattinga).
  • frankeerzegels Beatrix (nvph 1237/52, P. Struycken). Deze afbeelding verwijst naar het digitale computertijdperk

1991

De foto uit het privé-leven van het koninklijke paar op het landgoed Het Oude Loo op de rechter duo-postzegel van de emissie 25-jarig huwelijksfeest (nvph 1466/67). Een gezamenlijke hobby van het koninklijk paar staat hierbij centraal, namelijk het paardrijden.

1991

0,78 E (nvph 2342b) : koningin Beatrix introduceert de regeringsplannen voor het komende jaar (1991) in de troonrede. Een ernstig gezicht van Beatrix als staatshoofd tijdens het voorlezen.

1992

Op de postzegel van het 12½-jarig regeringsjubileum van koningin Beatrix (nvph 1537) staat een gecombineerde afbeelding (collage) van het inhuldigingsmoment in de Nieuwe Kerk in Amsterdam op 30 april 1980 in het grijs (een grijs verleden) en een kleurig beeld van Koninginnedag 1992 in Rotterdam. De afbeelding bezit een zekere dynamiek door de schuine afplatting van de foto.

1998

In 1998 bevindt het koninklijke paar zich tussen anderen op de dansvloer. Links op de achtergrond zijn  prinses Margriet, prinses Juliana en prins Maurits (zoon van Pieter en Margriet) te herkennen.

1999

1,17 E (nvph 2342c): de koningin als gastvrouw tijdens het staatsbezoek van Nelson Mandela in 1999 aan ons land. Een opgewekt gezicht van Beatrix in een persoonlijk onderonsje met de gast.

1999

1,56 E (2342d): de koningin tijdens het bezoek in 1999 aan de Nederlandse Antillen en Aruba na de verwoestingen van de orkaan Lennie op de eilanden. Een betrokken portret als Moeder des Vaderlands.

1999

Beatrix en Claus met hun drie volwassen zonen Willem-Alexander, Johan Friso en Constantijn in 1999. Het koninklijke gezin loopt niet alleen de fotograaf tegemoet, maar ook de toekomst.

2000

Koningin vraagt in december 2000 (mét hulp van Rudy Fuchs) zich af bij één van haar werkzaamheden (als kunstkenner en gastconservator van het Stedelijk Museum in Amsterdam) bij de inrichting van háár tentoonstelling ‘De Voorstelling’: “Waar zal ik het drie dimensionale kunstwerk een plaatsje geven?” De kunstwerken, die alle door de koningin zijn uitgezocht, staan nog op de vloer. Onder een iets andere hoek zijn beiden op de foto zichtbaar tijdens de inrichting.

2004

2,25 E (nvph 2342e): de koningin houdt een toespraak in 2004 in het Europees Parlement. Een open portret als warm pleitbezorger van de Europese eenwording en als vertegenwoordiger van democratisch Nederland.

Gratis online postzegelcatalogus
Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland Nederlandse Antillen Koningshuizen Koningshuis Meteorologie

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (5 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (5) Schrijf een reactie

  • Jos van den Bosch op 31 januari 2013 om 08:13

    Mooie themaverzameling, Bate! Heb je zo een éénkader mee vol. Ben eigenlijk helemaal geen royalist! Toch vond ik een traan op mijn wang, bij haar abdicatietoespraak. Mijn vader zei altijd: wees maar blij met een koningin, een president moet in vier jaar rijk worden!

  • b.hylkema op 31 januari 2013 om 10:23

    De jarige koningin Beatrix is in dit filatelistisch beeldverhaal de bindende schakel. Tussen twee postzegels bestaat nog een andere, bijzondere en helaas onvermelde relatie.
    De afbeelding van Beatrix van fotograaf Vincent Mentzel op de postzegel ’100 jaar Oranjevrouwen’ fungeerde als basisfoto (moederfoto) voor de langlopende frankeerzegel met het bekende puntjesportret. Peter Struycken heeft via de digitale computerbewerking een stippenpatroon over deze foto uitgestort, waardoor een tijdloos portret van de koningin is ontstaan.

  • b.hylkema op 31 januari 2013 om 10:48

    Tussen twee postzegels uit dit overzicht bestaat nog een andere, opvallende en onvermelde relatie.
    De afbeelding van Beatrix op de postzegel ’100 jaar Oranjevrouwen’ (nvph 1455) van fotograaf Vincent Mentzel fungeerde als basisfoto (moederfoto) voor de langlopende frankeerzegels met stippenpatroon van de koningin.
    Peter Struycken heeft via een digitale computerbewerking een groot aantal punten over deze foto uitgestrooid, waardoor een tijdloos portret van koningin Beatrix is ontstaan.

  • b.hylkema op 31 januari 2013 om 22:00

    Koningin Beatrix verschijnt sowieso op kort termijn nogmaals op een postzegel!
    Volkskrant 31 januari 2013:
    Postbedrijf PostNL komt met een speciale postzegel naar aanleiding van de troonwisseling. Daar zullen zowel Beatrix als Willem-Alexander op staan, zo gaf een woordvoerder van het bedrijf maandag aan.
    Na de speciale zegel volgt een zogenaamde tussenzegel, en daarna pas een definitieve postzegel met de beeltenis van de nieuwe koning. “We hebben al voorbereidingen getroffen, maar definitieve keuze wordt in overleg met het Koninklijk Huis en de Rijksvoorlichtingsdienst gemaakt.” De speciale zegel wordt over enkele weken gelanceerd, de tussen- en definitieve zegel is na de troonwisseling ‘een kwesatie van maanden’.

  • Wil Verbeek op 1 februari 2013 om 11:18

    De troonswisseling van koningin Beatrix naar Koning Willem-Alexander is natuurlijk filatelistisch een ‘hot item’.
    Ik vind het treurig dat we dan een officiële postzegel van koningin Beatrix krijgen, terwijl er anderzijds een mooi velletje van Koninging Beatrix te verkrijgen is in een luttele oplage van 750 exemplaren voor het kleine bedrag van EUR 75,=
    (website http://collectclub.postnl.nl/pages/detail/s1/10220000001848-2-21010000000080.aspx).
    Dat lijkt me nou een mooi velletje om breed uit te geven ter verzending van brieven en de diverse filatelisten.
    Dan herdenk je filatelistisch de koningin breed en niet in zo’n farce-oplage van 750 exemplaren. Ze zullen wel verkocht worden, maar eigenlijk is dat belachelijk.

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)