Stedelijk Museum Open: een kunstzinnig velletje - Postzegelblog

Stedelijk Museum Open: een kunstzinnig velletje

14

Het postzegelvel Stedelijk Museum Open wordt op 24 september door PostNL uitgegeven ter gelegenheid van de heropening van het Stedelijk Museum in Amsterdam op 23 september 2012. Het postzegelvel besteedt aandacht aan deze heropening door een architectuurtekening van de renovatie te combineren met details van tien grafische iconen die een sterke relatie hebben met het Stedelijk Museum.

De tien iconen

De tien iconen zijn, van linksboven af met de klok mee:

Mevis & Van Deursen, affiche Blues Before Sunrise, Steve McQueen (detail), 2012
Roy Lichtenstein, As I Opened fire (detail), 1964
Gerrit Rietveld, Zigzagstoel 9prototype, eerste versie), 1932
Wim Crouwel, Stedelijk Museum logo, 1964
Karel Appel, Wandschildering (detail), 1956
Marlene Dumas, Barbie (met parelketting), 1997
Mike  Kelley, Empathy Displacement 7 (detail), 1990
Kazimir Malevich, Suprematische compositie (acht rode rechthoeken), 1915
Lawrence Weiner, Een voorwerp gemaakt… (detail), 1988
Willem Sandberg, Nu 2 (detail), 1967

Naast het postzegelvel met 10 verschillende postzegels verschijnen er twee postzegelmapjes en twee eerstedagenveloppen.

Ontwerp met verschillende niveaus

Het ontwerp van het postzegelvel Stedelijk Museum Open kent verschillende niveaus die elkaar aanvullen. De basis van het postzegelvel is een lijntekening van het zijaanzicht van het museum na de verbouwing. Op de tekening is zowel het historische pand als de nieuwbouw (de ‘badkuip’) en de grote kelderverdieping daaronder duidelijk te zien. Op een volgend niveau zijn pijlen weergegeven die de toeschouwer door de tentoonstelling leidt. Tot slot zijn details van tien relevante iconische beelden uit het Stedelijk Museum afgebeeld – één per postzegel. Voor de typografie is gebruikgemaakt van de Helvetica. Deze letter verwijst naar modernistische tradities en dus naar het Stedelijk Museum. De ontwerpers hebben met opzet niet gekozen voor de nieuwe huisletter van het Stedelijk Museum (de Union) om duidelijk te maken dat het postzegelvel een blik van buiten is op het museum.

Ontwerpers postzegelvel aan het woord

Het postzegelvel Stedelijk Museum Open werd ontworpen door Marieke Stolk, Danny van den Dungen en Erwin Brinkers van Experimental JetSet uit Amsterdam.

Wat is jullie band met het Stedelijk?

“Het Stedelijk is onlosmakelijk verbonden met onze loopbaan als grafisch ontwerpers. Net na ons afstuderen vroeg het Stedelijk ons om deel te nemen aan de groepstentoonstelling SuperNova in 1998. Dat betekende toentertijd heel veel voor ons. In 1999 namen we deel aan Amsterdam Exposé, een groepstentoonstelling rond de gemeentelijke kunstaankopen van datzelfde jaar. Een paar jaar later werden we gevraagd om de groepstentoonstelling Display (2002) te ontwerpen, inclusief de begeleidende catalogus. En in 2004 hebben we de huisstijl gemaakt voor SMCS, de tijdelijke vestiging van het Stedelijk in het Post CS-gebouw.”

Wat waren de wensen van het Stedelijk Museum en van Post NL voor het ontwerp?

” PostNL was vooral geïnteresseerd in onze visie op het nieuwe gebouw, terwijl het Stedelijk juist hun grafische traditie naar voren wilde laten komen. Beide aspecten keren in het postzegelvel terug.”

Hoe hebben jullie je verdiept in het onderwerp?

“We zijn eerst in de geschiedenis van het Stedelijk gedoken. Dat werd ons makkelijk gemaakt doordat wij in onze bibliotheek een flinke verzameling SM-catalogi hebben, voornamelijk uit de jaren vijftig, zestig en zeventig. Het is een soort hobby van ons. Iedere keer als we over de tweedehands boekenmarkt op het Spui lopen, tikken we wel een paar exemplaren op de kop. En dat voor maar een paar euro per stuk. Verder hebben we met de architecten van het nieuwe gebouw uitvoerig gesproken over hun ontwerp.”

Waar kwam de inspiratie vandaan voor jullie ontwerp?

“Eigenlijk kun je dat niet los zien van onze persoonlijke interesses en al ons voorgaande werk. Modernistische stromingen en avant-gardebewegingen zijn onderwerpen die ons erg bezighouden, en die altijd wel hun weg vinden in de manier waarop we onze projecten benaderen. We denken dat deze ‘bagage’ juist de reden is waarom we voor bepaalde opdrachten worden gevraagd.”

Hoe is het ontwerp tot stand gekomen?

“We hebben ons vooral laten inspireren door de architectonische collages uit de jaren zestig van architecten en collectieven als Archigram, Antfarm en The Independent Group. Zij gaven in utopische bouwtekeningen toekomstige gebouwen weer als een soort popart-collages. Interessant daarin is de manier waarop de objectieve informatie, de bouwtekening dus, wordt gecontrasteerd met meer subjectieve, associatieve beelden. Er zit een interessante spanning in dergelijke collages en in ons ontwerp hebben we geprobeerd deze spanning te vangen. In onze optiek is dit krachtenveld, tussen utopisch verlangen en pragmatische werkelijkheid, typerend voor het Stedelijk. En voor moderne kunst in het algemeen.”

Welk verhaal zit er achter de pijlen?

“De pijlen verwijzen naar de circulatie binnen het museum. We zien het vooral als een soort mini-bewegwijzering. Tijdens onze zoektocht door het verleden van het Stedelijk kwamen we een tekeningetje tegen van Willem Sandberg, directeur van 1945 tot 1963. Daarin demonstreert hij de circulatie van ‘zijn’ vleugel aan de hand van pijlen. En omdat de nieuwe aanbouw eigenlijk een soort eigentijdse versie is van de Sandberg-vleugel, vonden we het wel toepasselijk om naar dit schetsje te verwijzen. Vandaar ook het citaat van Sandberg onder aan het velletje.”

Hoe hebben jullie de beelden geselecteerd?

“We zochten tien beelden die enerzijds onlosmakelijk verbonden zijn met het Stedelijk en anderzijds te gebruiken zouden zijn als grafische, of beter gezegd, bijna typografische tekens. We wilden de beelden volledig laten opgaan in de collage, in het ontwerp als geheel. Met andere woorden, we wilden geen kleine ‘schilderijtjes’, maar grafische tekens, die samen een soort alfabet vormen. Verder hebben we gezocht naar een inhoudelijke spreiding, met bijvoorbeeld beelden over de grafische traditie, over het oude gebouw en verwijzingen naar de toekomst. Waar de beelden zich op het velletje bevinden, is niet altijd toeval. Zo hebben we het SM-logo van Crouwel op de pui geplaatst, als een soort archetypische huisstijl. En de vogel van Appel breekt letterlijk naar buiten.”

Het Stedelijk Museum

Het Stedelijk Museum in Amsterdam, dat in 1874 werd opgericht, is een internationaal instituut, toegewijd aan modern en hedendaagse kunst en design. Het museum beoogt een thuis te zijn voor kunst, kunstenaars en een breed publiek. De collectie moderne en hedendaagse kunst en vormgeving is geliefd en bestaat uit 90.000 voorwerpen daterend uit de jaren zeventig van de negentiende eeuw tot op heden. Daarin onder meer schilderijen, beeldhouwwerken, film en video, installaties, werken op papier, kunstboeken, fotografie, grafisch ontwerp, toegepaste kunst en industriële vormgeving.

Tussen 2004 en 2012 waren de deuren van dit museum gesloten voor een ingrijpende verbouwing en uitbreiding. Na de heropening biedt het historische gedeelte van het Stedelijk Museum alle ruimte om de permanente collectie te tonen, terwijl de opvallende nieuwbouw van Benthem Crouwel Architecten bestemd is voor tijdelijke tentoonstellingen en evenementen. Het verbouwde museum heeft twee keer zoveel expositieruimte als vroeger.

Verkoop en geldigheid

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de Bruna vestigingen, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

Waarde

Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

Technische gegevens

Zegelformaat   : 36 x25 mm
Tanding : 14 ½ : 14 ½
Papier: normaal met fosforopdruk
Gomming: synthetisch
Druktechniek: offset
Oplage: 225.000  velletjes
Drukkerij: Joh. Enschedé Security Print, Haarlem
Artikelnummer : 321161

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Lia Vieveen was een van de twee oprichters van Postzegelblog. De liefde voor postzegels heeft ze van haar vader, internet is haar andere passie.

Reacties (14) Schrijf een reactie

  • aadb op 11 september 2012 om 08:18

    @Weer een mooi voorbeeld hoe het niet moet De tekst stedelijkmuseum brengt direkt al verwarring want het blijkt om Amsterdam tegaan dat links boven op de velrand staat .De letters SM staan bij mij in dit geval voor geestelijke beproeving en de aangegeven pijlen doen mij bij het aanschouwen van het vel verlangen naar de nooduitgang .Als losse zegel een aanfluiting .De tekst stedelijkmuseum open op de velrand is niets zeggend zeker omdat het om een heropening gaat, heb ik het velletje stedelijkmuseum dicht gemist !!Hoe kan ik op een los zien waar het over gaat waar is het stedelijkmuseum nederland gevestigd en hoe ziet het eruit !

  • Rob Tielman op 11 september 2012 om 09:46

    De losse zegels wekken de indruk dat er maar één stedelijk museum in Nederland zou zijn terwijl er heel veel zijn…

  • JHA op 11 september 2012 om 09:52

    Je snapt toch wel, dat het het Stedeljk Museum in Maastricht is!!.
    Uit de postzegel blijkt in ieder geval, dat het, vermoedelijk, in Nederland is.

  • Kees Verhulst op 11 september 2012 om 11:24

    Ik ga naar mijn vriendin een kaartje sturen en ik plak daarop die postzegel met de rode letters SM erop…

  • aadb op 11 september 2012 om 12:15

    Pijlencircus zonder in en uitgang Voor de doorloper fanaten een eldorado voor de gebruiker een desparado(wanhopig)Ik ben benieuwd wat blogger Bate ons nu weer gaat voor schotelen over dit ontwerp .!

  • derpaul op 11 september 2012 om 12:48

    Liebe Leute,
    SM ist die Abkürzung für ‘Sammelt Marken’

  • b.hylkema op 11 september 2012 om 13:45

    . . . ,maar ook sadomasochisme(lustbeleving met pijn en kwellingen op sexgebied)!

  • b.hylkema op 11 september 2012 om 13:57

    AADB: mijn voorlopige conclusie:
    * Twee in één, feitelijk drie in één: zoekplaatje!
    * De benaderingswijze komt overeen met het Tour de France-velletje (nvph 2720/29).
    * De onoverzichtelijke MS-emissie is te overvloedig, te overladen, te overdadig en te overmatig gevuld met afbeeldingen!

  • Arjan op 11 september 2012 om 15:53

    Niet om flauw te doen, hoor, maar ik vind het niet eens zo heel erg afschuwelijk. Het is inderdaad erg druk maar het idee van die ‘iconen’ vind ik wel aardig en had je alleen die op het zegelbeeld gehad, dan was het misschien wat saai geworden. Ik ben niet zo’n grote bewonderaar van moderne kunst dus wat dat betreft vind ik er niet veel aan, maar dat is gewoon een kwestie van smaak. Het is in elk geval een velletje dat bij moderne kunst past en ik denk dat de meeste zegels het best aardig zullen doen op de envelop. Die Appelzegel, waarmee Lia ons het verhaal binnenlokt, is wel mijn favoriet geloof ik, maar ik word ook wel aangetrokken tot de Barbie en Empathy zegels.

  • Arjan op 11 september 2012 om 15:57

    Wat ik in elk geval erg prettig vind, wou ik nog even kwijt, is dat er sowieso een velletje aan gewijd wordt! Hier in GB worden we al weken doodgegooid met alleen maar Olympische en Paralympische zegels en het zou zeer verheffend zijn als hier ook eens iets aan kunst gedaan zou worden. Hier is bijv. ook na lange sluiting eindelijk de Scottish Portrait Gallery weer geopend. Zou een perfecte serie kunnen opleveren (of zelfs een zeer langdurie permanente serie!). Maar misschien moeten we daar eerst onafhankelijk voor worden… Nog een paar jaar…

  • Lars op 11 september 2012 om 16:20

    Waarom word hier eigenlijk een velletje voor uitgegeven?! Het is maar een heropening!
    Hebben het SM en PostNL samen een deal? Of is er weer “sponsoring” in het spel?
    Komt er volgend jaar ook een velletje voor de heropening van het Rijksmuseum? Zo ja, hopelijk komen er dan wel een paar mooie schilderijen op. Of word het een afbeelding van het gebouw zelf verspreid over 10 zegels? Kunnen we met 10 losse zegels leuk gaan puzzelen!

  • Reintejdevos op 11 september 2012 om 17:03

    Lars,

    ik mis de chameleon code! Dan hadden we met het app-je wat meer te weten kunnen komen over het S.M. {San Marino, Santa Maria,… ). Maar ja, dan hadden we ook gelijk die lelijke gele punten gezien en dat paste niet in het ontwerp….

  • Ton op 12 september 2012 om 13:20

    Animee Carre op fiets op koord

    http://i1135.photobucket.com/albums/m628/tonista3/carre-amsterdam-125-jaar-year.gif

  • Johan van de Vaart op 12 september 2012 om 15:33

    # Ton, het is wel kunstzinnig, maar toch meer op zijn plaats bij de Carré-zegels.

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)