Filatelie-weetjes deel 2 - Postzegelblog

Filatelie-weetjes deel 2

0

Op veler verzoek komen hier dan meer postale weetjes uit het Guinness Book of Stamps, Facts and Feats, te beginnen met de postdiensten. De oudste postdiensten waren die in China (ingesteld ca 6000 j geleden) en die in Egypte en Assyrië (ingesteld ca 5000 j geleden). De dienst werd vooral door ambtenaren gebruikt, maar in Assyrië ook door kooplieden. Dat blijkt uit ontcijferde kleitabletten van 5000 tot 3500 jaar oud, de toenmalige documenten in spijkerschrift waarvan er vele zijn gevonden.

De grootste postdienst

De grootste postdienst vanaf de oudheid was die in het keizerlijke China met 25000 wisselstations waar bodes verse paarden kregen, uiteraard dienden deze ook als plaatselijk postkantoor. Deze postdienst was tot 1879 niet bestemd voor het grote publiek.

Oudste postgids en postroutekaart

De oudste nog bestaande postgids is een inscriptie op vier zilveren Romeinse vaasjes (10 cm hoog), in 1852 ten noorden van Rome opgegraven. De vaasjes dragen de namen van alle wisselstations op de Romeinse postroute Rome-Cadiz (Spanje) en hun onderlinge afstanden.

De oudste nog bestaande landkaart met postroutes is de zg. Peutinger-kaart uit de 4e eeuw na Christus. Ze wordt bewaard in de Nationale Bibliotheek in Wenen. Ze is gemaakt door een monnik in Colmar en toont de belangrijke postroutes in een gebied tussen de Indus vallei (India) tot aan Engeland, met alle mansiones (posthaltes) en mutationes (paardenwisselstations).

Van klei tot papier

En waarop werden brieven in de oudheid geschreven? Het oudste materiaal was gebakken klei, gebruikt 5000 tot 3000 jaar geleden. Vanaf 2200 jaar geleden tot 1400 jaar geleden gebruikte men papyrus uit rietstengels, uitgevonden in Egypte en door Grieken en Romeinen overgenomen. Vanaf de 6e tot de 15e eeuw werd voor belangrijke documenten perkament gebruikt, uit speciaal geprepareerde kalfs-, geiten- of schapenhuid. Verder schreef men op houten plankjes, wastabletten, of berkenbast. Papier is in China uitgevonden ca 2200 jaar geleden. Fabrikage – in het begin uit vlas en katoenvezels – en gebruik verspreidde zich langzaam over de rest van de wereld. Het oudste nog bestaande document op papier in Europa is een acte van de koning van Sicilië uit 1102 (perkament was toen zeker op).

Twee besturen: twee postzegeluitgiften

Een land dat ooit twee besturen had die gelijktijdig postzegels uitgaven was de eilandengroep Nieuwe Hebriden in de Pacific. De Engelsen en de Fransen bestuurden dit gebied gezamenlijk vanaf 1906 tot 1980. De Franse postautoriteit gaf zegels uit met Franstalige opdruk of tekst, de Engelse autoriteit deed hetzelfde Engelstalig. De geldswaarde werd uitgedrukt in goudfrancs of goudcentimes. In 1980 werd het gebied onafhankelijk onder de naam Vanuatu. De goudfranc als munt is daar afgeschaft.

Dan is er nog Andorra op de Frans-Spaanse grens in de Pyreneeën waar twee postadministraties naast elkaar werken: een Spaanse dienst en een Franse dienst. Tot het eurotijdperk kon je daar dus Andorrese postzegels kopen naar keuze in peseta of in francs. Voor binnenlandse post geen probleem want tot op de huidige dag hoeven Andorrezen hun post niet te frankeren.

Briefportvrijdom

Een dergelijke briefportvrijdom voor ingezetenen had je tot 1938 ook in Groenland voor binnenlandse post en post naar Denemarken. Postpakketten werden niet gratis vervoerd, van 1905 tot 1938 werden die met pakketzegels gefrankeerd.

Postkantoren: ‘uitersten’

Postkantoren: het hoogstgelegen kantoor is Cerro de Pasco in Peru en ligt op 4355 m in de Andes. Het noordelijkste permanente postkantoor is in Ny Ålesund, Spitsbergen, Noorwegen. Het zuidelijkste postkantoor bevindt zich op de permanente Amerikaanse basis op de Zuidpool, de post wordt aan- en afgevoerd via Christchurch, Nieuw Zeeland.

Postzegeluitersten

De oudste serie postzegels is de serie posthoornzegels van Noorwegen, in gebruik sinds 1871. De postzegel die het langst aan de loketten verkrijgbaar was is een andere, en wel een 1 öre zegel van Zweden, uitgegeven in 1912 en in 1970 nog steeds te koop. De langste serie postzegels ooit uitgegeven waren de wapenzegels van Venezuela die in 1951-54 uitkwamen. Venezuela telde toen 23 staten (provincies) en voor elke staat werden zeven gewone en negen luchtpostzegels uitgebracht: een totaal van 368 postzegels. Vergeten we niet de ‘Ceres’zegels van Portugal, voor het eerst uitgebracht in 1912. Dat werden in totaal 86 verschillende waarden of kleuren. Als je de 41 Cereszegels met opdruk of overdruk daarbij optelt, kom je op 127 stuks met hetzelfde zegelbeeld.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch China Volksrepubliek China vóór 1949 Egypte Paarden



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 4,50 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)