100 jaar Nederlands Openluchtmuseum; hulde aan het dagelijks leven

9

Het postzegelvel 100 jaar Nederlands Openluchtmuseum, dat op 23 april 2012 wordt uitgegeven, besteedt met vijftien foto’s aandacht aan het eeuwfeest van dit unieke museum en brengt ‘hulde’ aan het dagelijks leven. Het Nederlands Openluchtmuseum werd in 1912 opgericht met als doel de rijkdom aan Nederlandse tradities en regionale verscheidenheid voor het nageslacht te bewaren. Het museum brengt de cultuur van het dagelijks leven tot leven in en rond authentieke historische gebouwen in het museumpark.

Het postzegelvel 100 jaar Openluchtmuseum bestaat uit tien unieke postzegels met de waardeaanduiding 1 voor bestemmingen in Nederland. Op elk van de vijf horizontale stroken met twee postzegels zijn drie foto’s naast elkaar afgebeeld. De linkerfoto staat tegen de perforatierand aan, de middelste foto loopt van de eerste naar de tweede postzegel over en de rechterfoto staat deels op de tweede postzegel en deels op de rechtervelrand. Op de linkervelrand is te lezen wat de foto’s voorstellen en wie ze heeft gemaakt.

Op elk van de vijf horizontale stroken met twee postzegels zijn drie foto’s naast elkaar afgebeeld. De foto’s geven vijftien scènes uit het dagelijks leven in de 20e en 21e eeuw weer: vrouwen voor een plaggenhut (1907) – foto Tonnis Post, hooiwagen (1920-’40), spelende kinderen (1920-’40), vrouwen aan de schoonmaak (1920-’40), op de markt (1920-’40) – foto’s: A.G. van Agtmaal, schaatsen bij het Openluchtmuseum (1949), Schiphol (ca. 1960), televisie kijkende kinderen (ca. 1960), kinderen in het verkeer (ca. 1960), vrouw aan het naaien (ca. 1960) – foto’s: Openluchtmuseum, bermtoerisme (1965)- foto Joop Kooistra, gastarbeiderspension (1975) – foto Koen Wessing, pompstation Hazeldonk (1985) – foto René de Wit, jongens met smartphone (2010, foto Sabine Joosten), jongens met tablet op de camping (2011) – foto C. Barton van Flymen.

De vijftien monochrome foto’s zijn in vijf verschillende kleuren gedrukt: drie foto’s in zwart-wit, drie foto’s in rood-wit, drie in groen-wit, drie in blauw-wit en drie in paars-wit. De tekst op iedere postzegel is samen met de waardeaanduiding afwisselend links en rechts aangebracht. Boven aan het velletje staat onder 100 jaar Openluchtmuseum het jubileumthema vermeld: 100 jaar Hulde aan het dagelijks leven. Onder aan het velletje is het logo van zowel PostNL als het Nederlands Openluchtmuseum afgebeeld.

Nederlands Openluchtmuseum

Het Nederlands Openluchtmuseum is een nationaal museum over de cultuur van het dagelijkse leven van gewone mensen in Nederland. In en rond authentieke historische gebouwen en met interactieve presentaties komt geschiedenis tot leven. Het museum biedt bezoekers een levendige kijk op het dagelijks leven van gewone mensen in ons land gedurende de laatste eeuwen. Er is aandacht voor onder andere huizen, boerderijen, bedrijfjes en molens uit het hele land, ingericht met originele gebruiksvoorwerpen en meubels. Museummedewerkers kruipen in de huid van bewoners en ambachtslieden. Zij demonstreren hun vakmanschap aan het museumpubliek en vertellen over hun leven en hun werk. In het weekend en gedurende schoolvakanties zijn er bijzondere activiteiten voor kinderen en hun ouders. Het museum werd op 24 april 1912 opgericht en opende in 1918 de deuren op het voormalige landgoed De Waterberg, met slechts zes gebouwen die van elders waren overgebracht. Inmiddels is dat aantal uitgegroeid tot 90 historische gebouwen. Het museumpark heeft een oppervlakte van 44 hectare. De collectie van het Nederlands Openluchtmuseum telt zo’n 170.000 voorwerpen, van boerenwagens en woningtextiel tot streekdrachten en speelgoed. Vanwege het vernieuwende karakter won het Nederlands Openluchtmuseum in mei 2005 de Europese prijs voor het Museum van het Jaar (European Museum of the Year Award) en in 2009 de BankGiro Loterij Museumprijs.

“Het Nederlands Openluchtmuseum viert zijn eeuwfeest zoals het een jubilaris betaamt”, aldus Pien Rommens, hoofd marketing & communicatie van het museum. “Zo kunnen bezoekers een speciale jubileumroute volgen die opmerkelijke momenten uit de geschiedenis van het museum belicht. Bijvoorbeeld hoe het museumpark tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdak bood aan 600 evacués en wat de oorzaak was van het afbranden van een Twentse boerderij tijdens de opening in 1918. Ook worden er oude filmbeelden vertoond. In het weekend en tijdens de schoolvakanties is er een open podium waarop amateurverenigingen de jubilaris zullen toezingen. Zo willen we de mensen in Nederland laten genieten van wat het museum een eeuw lang heeft gedaan en voor toekomstige generaties blijft doen.” Op 3 april gaat het eeuwfeest officieel van start met de opening van de nieuwe presentatie over het dagelijks leven in de Amsterdamse Jordaan. Pien Rommens: “Enerzijds kijken we terug in de historie, anderzijds kijken we vooruit naar de toekomst van het museum. Met de nieuwe presentatie krijgt het dagelijks leven in de stad een plek in het museum. Uiteraard betrekken wij onze bezoekers bij het jubileum. Sterker nog – dat doen we met heel Nederland. Wij vragen het publiek om via internet voorstellen aan te dragen voor de voorwerpen van nu die zo belangrijk zijn in hun dagelijks leven dat we ze voor het nageslacht moeten bewaren. De tien populairste objecten en de verhalen van de gebruikers krijgen een plek in ons museum.”

Bureau Coppens Alberts

Het ontwerp van het postzegelvel 100 jaar Nederlands Openluchtmuseum is van de hand van Christine Alberts en Patrick Coppens, de naamgevers van het bureau Coppens Alberts. Hoe zijn ze aan hun opdracht begonnen? Patrick: “Door eerst met PostNL en het museum te gaan praten over hun verwachtingen. Daaruit bleek dat we het thema ‘Hulde aan het dagelijks leven’ met behulp van foto’s zouden verbeelden. Vanuit het museum kregen we allerlei nuttige suggesties over welke thema’s van belang zijn. Vervolgens zijn we de archieven van het museum ingedoken op zoek naar geschikte beelden. Wanneer we daar iets niet konden vinden, zijn we gaan kijken in allerlei andere beeldbanken.”

Christine: “Duizenden foto’s hebben we gezien, want we wilden beelden die een goede indruk van de afgelopen honderd jaar konden geven. Vanwege het jubileumthema kijk je uit naar het gewone en toch ongewone alledaagse. Zoals de directeur van het museum zei: het gaat om het onthutsende, om taferelen die zo gewoon zijn dat het bijzonder wordt. Eerst hebben we nog onderzocht of we met tien postzegels een keurige spreiding over tien decennia zouden kunnen krijgen. Maar dat was een te streng keurslijf, het werd dan te veel schoolse geschiedenis.”

Uiteindelijk kwamen de twee ontwerpers uit op vijftien foto’s die volgens vijf thema’s zijn gerangschikt: mobiliteit, recreatie/vakantie, wonen, spelende kinderen en het huishouden. “We hebben veel tijd besteed aan de selectie”, zegt Patrick. “Soms dacht ik dat het onmogelijk was om een eeuw alledaags leven in zo weinig plaatjes te vangen. Maar uiteindelijk is het met een selectie van vijftien beelden toch gelukt. Met een link naar het heden, door foto’s van kinderen met een smartphone en tabletcomputer.” Christine: “Die koppeling met nu is belangrijk. Het museum wil dat ook. Dus geen sepiakleuren, geen puur nostalgische plaatjes – het Nederlands Openluchtmuseum is een museum van deze tijd.”

Bij de gekozen foto’s valt op dat de afgebeelde activiteiten in het huidige leven nog steeds voortkomen. Patrick: “Dat is bewust gedaan. Die verbinding met het heden hebben we in de grafische vorm en door het kleurgebruik laten terugkeren. Zo krijgen anders zo nostalgische foto’s een hedendaagse lading. Dat hebben we ondersteund met de keuze voor het font Replica, een actuele letter.” Met de volgorde van de foto’s is eindeloos geschoven, aldus Christine. “Het is echt schaken of een sudoku maken. Je moet passen en meten totdat uiteindelijk het gewenste beeld ontstaat. Zowel elke postzegel als het hele velletje moet precies voldoen aan wat je wilt overbrengen. We hebben gekozen voor een panoramische aanpak met de foto’s die als het ware van links naar rechts zijn te lezen. Het is een gezicht op het verstrijken van de tijd, met een kleurgebruik dat het filmische van de beelden ondersteunt. En door dat schuiven van de beelden suggereren we dat er veel buiten de postzegel om gebeurt.” Bovendien is er door met verschillende maten foto’s te werken ritme in aangebracht. Patrick: “Zo komt er beweging in. Als een muziekstuk met verschillende tempi, helder en gelaagd tegelijk.”

Die gelaagdheid betekent dat er meer verhalen zijn dan alleen wat zich in de foto afspeelt. Zo kwamen door het overlopen van de foto’s mooie combinaties tot stand van beelden die elkaar versterken, zoals de tijdelijke plaggenhut met de tijdelijkheid van het pension voor gastarbeiders. “Dat is niet altijd bewust gebeurd”, aldus Christine, “maar zo ontstaan wel verhaaltjes als uitsnede van het grotere verhaal. Wie goed kijkt, kan veel meer vinden.”

Over de ontwerpers

Coppens Alberts is een bureau voor redactioneel en grafisch ontwerp. Christine Alberts (CH) en Patrick Coppens (NL) houden zich vanuit hun bureau bezig met het ontwerpen van zowel gedrukte als digitale media (boeken, huisstijlen, campagnes, websites). Zij werken vanuit een fascinatie voor de unieke kenmerken van elke individuele opdracht. Ieder nieuw project is een nieuwe vraag met een nieuw antwoord. De aanpak is kritisch en onderzoekend, wat tot resultaten leidt met een uitgesproken invalshoek en diversiteit.

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij de regulieren handel, Bruna-winkels, de Collect Club in Groningen en via de Onlinewinkel op www.postnl.nl/collectclub. De geldigheidstermijn is onbepaald.

Vanaf 1 juli 2010 staat er geen euroaanduiding op de postzegels meer maar een cijfer. Op deze postzegels staat Nederland 1, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

Technische gegevens

Zegelformaat : 36 x 25 mm
Tanding : 14 ? : 14 ?
Papier : normaal met fosforopdruk
Gomming : synthetisch
Druktechniek : offset
Oplaag : 240.000 velletjes
Drukkerij : Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Soort postzegel : velletje met 10 verschillende postzegels
Drukkleuren postzegel : groen, rood, blauw, paars en zwart

Fotografie

Eerste rij : Vrouwen aan de schoonmaak, 1920-1940, foto A.G. van Agtmaal;
Op de markt, 1920-1940, foto A.G. van Agtmaal;
Vrouw aan het naaien, ca 1960, foto Openluchtmuseum;

Tweede rij : Jongens met smartphone, 2010, foto Sabine Joosten;
Kinderen in het verkeer, ca. 1960, foto Openluchtmuseum;
Spelende kinderen, 1920-1940, foto A.G. van Agtmaal

Derde rij : Gastarbeiderspension, 1975, foto Koen Wessing;
Plaggenhut, 1907, foto Tonnie Post;
Televisie kijkende kinderen, ca. 1960, foto Openluchtmuseum;

Vierde rij : Bermtoerisme, ca. 1965, foto Joop Kooistra;
Jongens met tablet op de camping, 2011, foto C. Barton van Flymen;
Nederlands Openluchtmuseum, 1949, foto openluchtmuseum;

Vijfde rij : Schiphol, ca. 1960, foto Openluchtmuseum;
Pompstation Hazeldonk,1985, foto René de Wit;
Hooiwagen, 1920-1940, foto A.G. van Agtmaal

Gratis online postzegelcatalogus
Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland Nederland

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading...Loading...
PrintSchrijf een reactie

Lia Vieveen was een van de twee oprichters van Postzegelblog. De liefde voor postzegels heeft ze van haar vader, internet is haar andere passie.

Reacties (9) Schrijf een reactie

  • aadb op 17 april 2012 om 09:51

    Kromme tenen zegels die ik en vele met mij niet begrijpen !

  • Arjan op 18 april 2012 om 16:30

    Helemaal mee eens: fletse flauwe plaatjes met zoveel zooi erover heen dat niets meer ook maar vagelijk herkenbaar is. Zelfs niet wat nou nog postzegel is en wat niet meer. Sorry, maar ik vind dit pure drek.

  • toon op 18 april 2012 om 17:54

    helemaal met Arjan eens. er zijn maar 2 fotootjes die niet bezoedeld zijn door tekst, en wel aan de rechterkant, op rij 2 en rij 4. de rest is bagger.

  • toon op 18 april 2012 om 17:56

    helemaal mee eens Arjan. Er zijn maar 2 fotootjes die niet bezoedeld zijn door teksten, namelijk rechts op rij 2 en 4, maar deze hebben helaas wel een perforatie over het beeld. de rest is bagger.

  • HugoB op 18 april 2012 om 19:37

    De gebruikte kleuren maken de vele historische zwart-wit foto’s er niet veel beter op. Waarom? Het had een prachtig aantrekkelijk velletje kunnen worden, maar helaas is het (net zoals veel andere uitgiften) geen aanwinst waard.

  • stampy46 op 18 april 2012 om 23:44

    Zelf zou ik mijn grafische werk niet bij zo’n bureau/buro willen uitbesteden.
    Misschien leuke zegels voor de Perfinclub ;-)

  • aadb op 19 april 2012 om 16:26

    Na de kromme tenen verval ik in woede aanvallen ,hoe is het mogelijk om zo,n produkt op de markt te brengen .De kleuren ,de scherpte van de foto,s de tanding,en de teksten dwars door de afbeeldingen heen .Een duidelijk geval van solliciteren naar het slechtste ontwerp ooit .Maar spraakmakend dat zijn ze wel en daar zal het wel om te doen zijn geweest .Tip in de prestige boekjes zijn de tabs niet getand !!

  • JHA op 23 april 2012 om 14:12

    Het zal wel weer Kunst Historisch verantwoord zijn. Hoewel ??
    De koeien in 1974. Dat ging nog, maar dseze ongein??
    Gezien het emissieprogramma voor de tweede helft 2012, dat op zaterdag 21 april 2012 in Purmerend is gepresenteertd zal dit, helaas, nog een paar keer gebeuren.

  • goudzoeker op 23 april 2012 om 22:09

    Hoe ziet het programma voor de tweede helft van dit jaar er uit?

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)