Het Zuid-Afrikaanse beeldverhaal op de zes Grenzeloos Nederland-postzegels belicht niet alleen de geschiedenis, natuur en cultuur van Zuid-Afrika, maar ook de relationele betrekkingen door de eeuwen heen met ons land. Na het overzichtsverhaal van afgelopen zondag, ga ik vandaag in op de afzonderlijke postzgels.
Hierbij kan o.a. gedacht worden aan het gemeenschappelijke van de taal, de architectuur en de eerste multinational ter wereld van Nederlandse origine (VOC).
1) Jan van Riebeeck
In april 1652 landde Jan van Riebeeck (1619 – 1677), met zwarte hoed) met een aantal kolonisten met een schip (geheel links) in de Tafelbaai bij Kaap de Goede Hoop. De Nederlanders staan hierbij oog in oog met enkele half naakte en schaars geklede oorspronkelijke Afrikaanse lkbewoners (de Khoikhoi en de San). Ze kregen spottende bijnamen als Hottentotten en Bosjesmannen.
Dit geïdealiseerde en gefingeerde schilderij is van de hand van de Engelse schilder Charles Davidson Bell (1813 – 1882). Twee eeuwen na de landing is deze afbeelding pas geschilderd.
2) VOC-aardewerk
Door de internationale contacten bracht de VOC de wereld met een breed scala aan onbekende producten binnen handbereik o.a. porselein uit Japan, dat als ballast onder in het schip werd geladen (ter verhoging van de stabiliteit van het schip).
Het zoute zeewater tast porselein (en aardewerk) niet aan. In Delft en Makkum werd porselein in gebruiksvoorwerpen als borden en kommen in aardewerk uitgevoerd en voorzien van Japanse decoraties en VOC-monogram. Het Japanse porselein prikkelde de verzameldrift van de 17e en 18e eeuwse burger in sterke mate. Het gebruiksaardewerk werd door de kolonisten ook in Zuid-Afrika gebruikt.
3) Druiventeelt
Van Riebeeck richtte in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) er een nederzetting op (verversingsstation). Schepen van de VOC op weg naar Indië konden hier o.a. water, vlees, groente en fruit (druiven) inslaan. Na de bouw van het kasteel Kaap de Goede Hoop groeide het versterkte station uit tot een Nederlandse kolonie. De kolonialisatie ging op grote schaal naar de binnenlanden door (Stellenbosch). Het aantal schepen nam toe en samenhangend daarmee de vraag naar verversingsproducten.
Het grootste en belangrijkste wijngebied van Zuid-Afrika ligt ten noord-oosten van Kaapstad rond de plaatsen Stellenbosch, Franschhoek en Paarl. Zuid-Afrika is een van de belangrijkste wijnproducerende landen ter wereld.
4) Kaaps-Hollandse boerderij
In de wijnlanderijen nabij Stellenbosch (gesticht in 1679 door de toenmalige gouverneur Simon van der Stel) zijn nog talrijke 17e eeuwse boerderijen (met wijnproeverijen) te vinden.
Deze wit gepleisterde woon- en bedrijfshuizen met rieten daken zijn symmetrisch van opzet. De rijkversierde gevel (met barok- en rocosostijl-versieringen) in het midden bezit een verhoogde stoep (bordes).
5) Multiculturele wijk Bo-Kaap
Bo-Kaap ligt als schilderachtige en multiculturele wijk van Kaapstad aan de voet van een heuvel in het centrum van de stad. Negentig procent van de 6000 inwoners is moslim. De mensen zijn afstammelingen van de 16e en 17e eeuwse slaven uit Afrika en Indonesië.
De voorgevels van de rijtjeshuizen bezitten platte daken en een stoep. De heldere kleuren geven een uniek karakter aan deze wijk.
6) Dichteres Ingrid Jonker (1933 – 1965)
De kwalificaties ‘aangrijpend’ en ‘indrukwekkend’ zijn de kwalificaties die passen bij het leven en werk van de jong gestorven Zuid-Afrikaanse dichteres (zelfmoord: verdrinkingsdood).
Klik op het gedicht voor een vergroting
De aandacht voor haar gedichten en persoonlijkheid is sterk door Nelson Mandela bevorderd. Hij citeerde in zijn eerste toespraak tot het Zuid-Afrikaanse parlement in 1994 uitgebreid het gedicht ‘Die kind wat dood geskiet is deur soldate by Nyanga’, waarvan een fragment op de ‘luipaard-postzegel’ staat.
Veel sporen van haar korte maar tragische leven in de donkerste tijd van het Apartheidsregime onder Verwoerd zijn terug te vinden in haar gedichten.
Klik op het gedicht voor een vergroting
Door een vervelende samenloop van omstandigheden is intern bij PostNL een voorontwerp met een fragment van het gedicht ‘Kyk, ek bou vir my ‘n land’ van dichteres Antjie Krog (1952) op postzegelblog (****) verschenen (inmiddels hersteld!), eveneens afgedrukt op bladzijde 8 van Collect 68. Uiteindelijk is, mede na externe consultatie, gekozen voor het gedicht van Ingrid Jonker.
Als 17-jarige debuteerde Krog in een schoolblad met dit gedicht. Publicatie naderhand in het hele land leidde tot heftige reacties en commentaren, zowel in negatieve als positieve zin.
(nog geen stemmen)
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (0)
Schrijf een reactie