Unicef-postzegels 2011: bijzondere ‘bijzondere postzegels’

8

Weet hebben van relationele betrekkingen tussen postzegelafbeeldingen (van overeenkomstige of tegengestelde aard) zou de grip op postzegels wel eens kunnen verhogen voor een buitenstaander. Door vergelijking zou het essentiële van de afbeelding (de zeggingskracht) wel eens gemakkelijker te voorschijn kunnen komen. De postzegels kan dan wel eens beter op zijn juiste waarde ingeschat worden.

Het overtuigend bewijs daarvan wordt volgens mij door het contrast tussen de 80 cent Unicef-postzegel 1996 (nvph 1691) en iedere nieuwe Unicef-postzegel 2011 geleverd (een passief ingesteld kind tegenover een actief kind in een symmetrische en a-symmetrische opstelling).

De postzegeluitgifte van de 65-jarige Unicef-organisatie is een zeer bijzondere emissie. De velrand van het postzegelvelletje met tien verschillende postzegels is in twee verschillende uitvoeringen gedrukt! De velrand van het standaardvelletje bezit tien bijzondere Unicef-postzegels (oplage 220.000 velletjes), terwijl
het andere velletje met dezelfde bijzondere Unicef-postzegels een toegevoegde tekst “met E 2,00 extra voor unicef” voert (oplage 80.000 velletjes).

Een unicum/novum in het emissiebeleid van ons Nederlands postbedrijf. De achterliggende gedachte ervan zou wel eens te maken kunnen hebben met de verkoop van de postzegelvelletjes. De doorsnee consument wordt met de koop gevraagd om het Kinderfonds van de Verenigde Naties financieel met een gift (d.m.v. de bijslag) te willen ondersteunen.

Mishandeling-postzegel (Swaziland): door het dragen van een masker kán discriminatie uitgesloten zijn.
Naam-postzegel (Honduras): de trots van een leerling die zijn eigen naam kan schrijven.
Onderdak-postzegel (Zimbabwe): het stille leed van de jongen in zijn toegetakeld huis.
Familie-postzegel (Turkmenistan): moederliefde geeft gebondenheid en vertrouwen
Vluchteling-postzegel (Haïti): een doorgeknipte plasticzak (met reclame-opschrift) geeft toch enige bescherming.
Onderwijs-postzegel (Filippijnen): de ernst waarmee een meisje haar eigen land op de wereldbol aanwijst.
Kinderarbeid-postzegel (Benin): takken zoeken en naar huis dragen/brengen.
Eigen stem-postzegel (Georgië): zowel met je mond als viool kun je je kwaliteiten tonen.
Zorg-postzegel (Mozambique): een kind krijgt een pil via de medische zorg.
Spel en ontspanning-postzegel (Oekraïne): het opblazen van een ballon illustreert voortreffelijk spel en ontspanning.

De verkoop van het bijslagvelletje zal naast PostNL ongetwijfeld ook deels door Unicef-Nederland via haar landelijk hoofdkantoor worden gevoerd.

Van de nood een deugd maken of niet!

De 80 cent Unicef-zegelafbeelding staat in schril contrast met die van de nieuwe postzegels. Het meisje van het platteland uit het weinig welvarende noorden van Ghana staat futloos in een troosteloze en vervuilde omgeving.

Haar armen hangen (met naar binnen gekromde handen) inactief naast haar lichaam. Haar voeten (met teenslippers) staan schuin naar binnen gericht naast elkaar. Het kind straalt versuft uit (apatisch) wat het voelt in een wereld met weinig vreugdevolle levensomstandigheden.

De kinderen van de nieuwe Unicef-postzegels daarentegen staan actief in het leven. Zij zijn doelgericht en betrokken op hun bezigheden gefixeerd. Het zijn bepaald geen kinderen die bij de pakken neer gaan zitten of uit het veld geslagen zijn. Ze zijn actief en tonen initiatief. Ze weten van de nood een deugd te maken.
Ontwerper Homan verwoordt de opbeurende kijk van de verschillende fotografen op de gekozen foto’s op een treffende en rake wijze: “Ze zoeken daarin niet naar de misére, maar juist naar de krácht en de wáárde van elk kind.”

Nóg enkele opvallende bijzonderheden

Deze Unicef-postzegelserie bezit vijf verschillende tekstdoorlopers. Op alle horizontale postzegelparen valt ‘Unicef-Nederland’ te lezen. Twee verticale paren vormen een kleurdoorloper in ‘blauw’, namelijk de mishandeling-postzegel mét de naam-postzegel en de onderwijs-postzegel mét de kinderarbeid-postzegel. Het blauwe kleurverloop is de kenmerkende kleurovergang van de Unicef-huiskleurstijl.

Een ontvanger van een brief of kaart, gefrankeerd met één van deze Unicef-postzegels, kan niet ontdekken of de verzender de intentie heeft gehad een herdenkingszegel of een bijslagzegel te gebruiken. Dus voor de geadresseerde een vraag, voor afzender een weet.

Door het verschil in de velrandbedrukking kan voor het eerst gesteld dat worden dat TNT Post écht oog heeft voor individuele stand- en/of uitgangspunten van de consument.

Op de kinderzegels uit de periode 1924 – 1935 werd ook de bijslagwaarde niet vermeld. Dus geen nieuws onder de zon betreffende de bijslagvermelding op de nieuwe Unicef-zegels. De kinderzegels 1989 (nvph 1435/37) geven op de achtergrond nadere tekstuele informatie over de rechten van het kind. De symbolische afbeeldingen (verbeeldingen) op de voorgrond zijn de praktische uitvloeisels van deze tekst.

Hecht samenwerkingsverband

Naast TNT is ook Unicef-Nederland nauw betrokken geweest bij de beeldvorming en realisatie van deze postzegelreeks. Het landelijke Unicef-bureau stelde voor een juist dekkende foto-inhoud haar omvangrijke fotobestanden beschikbaar, waarin een persoonlijke interpretatie (van verschillende fotografen o.a. de Italiaan Giacomo Pirozzi) van de werkelijkheid wordt verbeeld. “Bij de keuze van de foto’s zelf heb ik me laten leiden door het verhaal dat je erin kúnt lezen. Alle foto’s zijn verhalen op zich zelf, maar ze hebben onderling allemaal een relatie”, aldus ontwerper Reynoud Homan. Met andere woorden de fotografische opnamen van de tien postzegelafbeeldingen kunnen niet bewijzen, maar wel associaties oproepen of tot associaties dwingen.

Reeds betreden paden

Het Nederlandse postbedrijf heeft in de loop der jaren meermalen gehoor gegeven aan een oproep van de Verenigde Naties en/of een neven organisatie daarvan een postzegelserie uit te geven met een speciaal thema als

  • 1978 Internationaal Jaar van het Kind (nvph 1186/89)
  • 1981 Internationaal voor de gehandicapten (nvph 1234)
  • 1987 Jaar van de Daklozen (nvph 1368)
  • 1989 Rechten van het Kind (nvph 1435/37)
  • 1996 50 jaar Unicef (nvph 1690/91)

Een tiental postzegelafbeeldingen van deze emissies geeft ook aandacht aan (meer of minder fundamentele) rechten van het kind, overeenkomend met die van deze Unicef-emissie. Opvallend is daarbij dat enkele zegelafbeeldingen qua invalshoek sterk met elkaar overeenkomen. Bij het recht op liefde en bescherming rusten beide kinderen op de schouders van een van de ouders, terwijl bij het recht op onderdak bij beide postzegels sprake is van een incompleet huis.

Recht op onderdak

65 ct: recht op onderdak (nvph 1368)

Twee gezichtsprofielen van de have’s en de have not’s (rijk en arm). Een flatgebouw tegenover een hutje met een geruïneerd dak. Confrontatie of dialoog/communicatie?

55 ct: recht op onderdak (nvph 1435)

Twee essentiële tekens dak met schoorsteen & hart, dat getekend is door een 7-jarige buurkind van de ontwerper.

Recht op familie

40 ct: recht op liefde en bescherming (nvph 1186)

Een Hindoestaans meisje ligt met haar hoofd (met een capuchon) op de schouder van haar vader.

75 ct: recht op onderwijs (nvph 1189)

Leerlingen van de Albert Cuypschool in Amsterdam

75 ct: recht op onderwijs (nvph 1437)

Met de essentiële begrippen lezen & schrijven aangeduid. Het woord ’schrijven’ is door een 7-jarig kind van de buren van de ontwerper geschreven. Bij het aanvankelijk schrijfonderwijs bestaat nog geen gestructureerd handschrift.

70 ct: recht op onderwijs (nvph 1690)

Twee schoolkinderen uit Ghana in een schooluniform op schoenen. Een verlegen jongetje en een zelfbewust meisje. Het meisje houdt trots haar kin iets omhoog.

Recht op zorg

45 ct: recht op medische zorg (nvph 1187)

Een 2-jarig meisje (na twee vluchtelingenkampen in Chili) wordt in een Amsterdams ziekenhuis behandeld. Ze heeft een pleister op haar linker hand.

60 ct: recht op medische zorg (nvph 1234)

Preventieve inenting tegen kinderverlamming in Opper Volta.

Recht op voeding

In deze Unicef-emissie wordt geen aandacht geschonken aan een van de meest fundamentele/primaire lichamelijke behoeften, namelijk recht op voeding.

55 ct: recht op voeding (nvph 1188)

Een Senegalees jongetje uit het dorp Révane in het Sahelgebied, dat door droogte en verwoestijning wordt bedreigd.

80 ct: recht op voeding (nvph 1691)

Een Ghanees meisje op teenslippers draagt op een beschadigd dienblad niet te definiëren etenswaar. Ze staat wat verlegen in een vuile en verontreinigde omgeving in het noorden van Ghana, waar de leefomstandigheden slecht zijn.

De omvang van de rechten/behoeften van een kind bestaat volgens het ‘Internatiionaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind’ uit maar liefst veertig artikelen/aandachtspunten.

Recht op spel en ontspanning

Dit recht komt op meerdere kinderpostzegelseries (nvph 715/19) uitgebreid aan de orde. Van de veelheid aan emissies voer ik er maar één op als vertegenwoordiger van alle andere series.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (3 stem(men), gemiddelde: 5.00)
Aantal keer gestemd: 3
Loading ... Loading ...
  • Delen:
  • Delicious
  • Hyves
  • Facebook
  • eKudos
  • MSN Reporter
  • NUjij
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Digg
  • Google
  • Windows Live Favorites
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

Reacties (8) Schrijf een reactie

  • paulv op 29 mei 2011 om 12:41

    Op http://www.unicef.nl is in de Unicef shop het Prestigeboekje Unicef te bestellen.
    Voor de verkoop van het themaboek wordt je doorgelinkt naar Davo webshop.
    Het velletje bijslagzegels staat niet in de unicef webshop vermeld, er is wel een link naar verkooppunten van cadeaus en kaarten. Op een kaart kun je plaatsnaam of postcode invullen voor verkooppunten in je buurt. Als je postcode 9500 invult kan je je kaarten in Newfoundland ophalen.

  • reintjedevos op 29 mei 2011 om 12:56

    “Door het verschil in de velrandbedrukking kan voor het eerst gesteld dat worden dat TNT Post écht oog heeft voor individuele stand- en/of uitgangspunten van de consument.”

    Suggereer maar lekker dat je een bijdrage hebt geleverd aan UNICEF! Niemand kan dat nagaan! Dat is pas écht vrijheid van misleiding…..

  • toon op 29 mei 2011 om 18:27

    Bate, ik heb genoten van dit verhaal. vooral de links naar eerdere uitgiftes vind ik echt “gaaf”.
    nog een opmerking: er zit geen vertikale doorloper in dit velletje. het lijkt misschien zo, maar de blauwe vlakken zijn allemaal scherp begrensd in de perforaties.

  • JHA op 10 juni 2011 om 14:45

    Het moge dan zo zijn, dat het velletje met € 2,00 bijslag niet overal verkrijgbaar is.
    Het maandblad Filatelie, nummer 2011.06 vindt het bestaan van dit velletje op bladzijde 410 in het geheel niet vermeldenswaardig.
    Een trieste zaak.

  • bate hylkema op 11 juni 2011 om 03:22

    Kinderzegels 2008, 2009 en 2010; recht op onderwijs!
    “Wereldwijd zijn er nog veel kinderen”, aldus het jaarbericht 2010 van de Stichting Kinderpostzegels Nederland (SKN), die niet naar school kunnen, omdat ze moeten werken aan het gezinsinkomen.
    Daarom is drie jaar aaneen een serie kinderpostzegels uitgegeven met het thema ‘Laat kinderen leren’.
    Want SKN wil voor álle kinderen goed onderwijs in een veilige omgeving.”

  • toon op 11 juni 2011 om 11:24

    nog even terug over doorlopers. men zou in het blokje wel over WITdoorlopers kunnen spreken, maar dat vind ik flauw.
    voor echte doorlopers zie:
    http://postzegels.jouwweb.nl/verzamelen/doorlopers

  • Raaftink op 5 juli 2011 om 14:14

    Deze leuke Unicef postzegels zijn ook via http://www.snelwenskaart.nl verkrijgbaar. Bij een bestelling wenskaarten krijgt u de mogelijkheid om ze te bestellen!

  • paulv op 6 juli 2011 om 20:10

    @Toon: de ‘Witdoorloper’ was ooit vermeld in een eigen hoofdstuk in een catalogus doorlopers Nederland en OG. Ergens eind jaren 70, begin jaren 80 is zo’n catalogus als particuliere uitgave op de markt geweest, in diverse edities. Het waren de dolle verzameljaren van postzegels, en blijkbaar was er ook een markt voor zo’n catalogus.

Schrijf een reactie