Gedichtendag 2011 en dichters op postzegels - Postzegelblog

Gedichtendag 2011 en dichters op postzegels

0

Elk jaar op de derde donderdag van januari is het Gedichtendag. Hét poëziefeest van Nederland en Vlaanderen valt dit jaar op 27 januari en heeft als thema: ‘Nacht’, gekozen vanwege de eeuwenoude fascinatie voor de nacht. Op Gedichtendag wordt er op allerlei manieren aandacht besteed aan poëzie; door activiteiten op scholen, bibliotheken enzovoort, maar ook in de media. Op postzegels? Nee, dat dan helaas weer niet. Dat was vroeger wel anders….

Postzegels met dichters of een gedicht

We besteden in Nederland niet meer zo veel aandacht aan dichters als bijvoorbeeld tussen 1937 en 1954. In die periode werden er 6 bekende Nederlandse dichters op zomerzegels afgebeeld. De postzegels uit die tijd vind ik prachtig; zoveel nuances met één kleurtint.

In een latere periode werd er een aantal postzegels uitgebracht met een gedicht erop. Twee jaar geleden schreef ik naar aanleiding van Gedichtendag ‘Uitdaging op Gedichtendag: postzegels met een gedicht’.  In het artikel liet ik een aantal Nederlandse exemplaren zien en nog een paar buitenlandse. Ik riep de lezers op om Postzegelblog gedichtenpostzegels te sturen. Niet zonder resultaat want een dag later konden we ‘Postzegels met een gedicht, het vervolg…’ plaatsen. Met dank aan een aantal trouwe lezers van Postzegelblog.

Vandaag een aantal Nederlandse dichters die de eer hadden om op een postzegel afgebeeld te worden.

Joost van den Vondel

In 1937 werd Joost van den Vondel op een postzegel afgebeeld. Van den Vondel (1587-1679) was een Nederlands dichter en toneelschrijver. Naast toneelwerken schreef hij voornamelijk hekeldichten die vaak steken onder water waren aan het adres van staat. Van den Vondel gaf zelf te kennen dat hij niet kon zwijgen: ‘maer wat op ’s harten gront leyt, dat weltme na de keel’. Hij schreef ook religieuze poëzie.

Van den Vondel werd 91 jaar oud. Als laatste werk dichtte hij spottend zijn grafschift:

Hier leit Vondel zonder rouw,
Hy is gestorven van de kouw

Maria Tesselschade Roemers Visscher

Maria Tesselschade Roemers(dochter) Visscher (1594-1649), ook wel Tesselschade genoemd, vinden we terug op een zomerzegel uit 1938. Hoe kwam deze dichteres en graveerster aan zo’n bijzondere naam? Haar vader, Roemer Visser, een graankoopman, assuradeur en dichter, gaf haar die naam ter herinnering aan de financiële verliezen die hij kort voor haar geboorte leed door een scheepsramp bij Texel. Tesselschade kreeg ruime bekendheid als een dichteres met een voorkeur voor spitsvondige formuleringen. Ze werd slechts 55 jaar oud.

Everhardus Johannes Potgieter

Everhardus Johannes Potgieter werd in 1808 geboren in Zwolle. Later woonde hij in Amsterdam, Antwerpen en Zweden. In Zweden ontmoette hij zijn grootste vrouwelijk ideaal, Hilda Prytz. Toen zij met een rijke koopman trouwde spatte zijn ideaalbeeld als een zeepbel uiteen. Potgieter keerde terug naar Amsterdam en stortte zich op het schrijven, om zijn teleurstelling in de liefde te vergeten. Tot zijn grote verdriet bleef hij zijn hele leven vrijgezel. Misschien was dat wel de reden dat zijn werk niet alleen kritisch maar ook melancholisch was. Potgieter overleed in 1875. In 1940 werd hij op een zomerzegel afgebeeld.

Anthony Christiaan Winand Staring

Anthony Christiaan Winand Staring (1767-1840) die in 1941 op een zomerzegel werd afgebeeld, was een romantische dichter. Zijn romantische inslag was terug te zien in de onderwerpen waarover hij schreef; legenden en beschrijvingen van de natuur, maar ook in zijn gevoelige en humoristische manier van schrijven.

Een prachtig gedicht van Staring:

Vrienden

Neen ’t viel niet zwaar, zijn leven
Voor ene Vriend te geven!
Maar licht viel ’t zoeken zwaar,
Om, onder duizend Vrinden,
Die ENE Vriend te vinden,
Die ’t offer waardig waar.

Pieter Corneliszoon Hooft

Pieter Corneliszoon Hooft wordt beschouwd als een van de grondleggers van de serieuze literaire cultuur in het Nederlands taalgebied. Hooft, geboren in 1581,  was geschiedkundige, toneelschrijver en dichter. Hij schreef veel liefdepoëzie, waaronder sonnetten. Het sonnet of klinkdicht is een veertienregelig metrisch gedicht. Waarschijnlijk is het door de eeuwen heen de meest populaire dichtvorm in de westerse letterkunde. Hooft overleed in 1647. In 1947 werd er een zomerzegel aan hem gewijd.

Een sonnet van P.C. Hooft uit 1610:

Mijn lief, mijn lief, mijn lief; soo sprack mijn lief mij toe,
Dewijl mijn lippen op haer lieve lipjes weiden.
De woordtjes alle drie wel claer en wel bescheiden
Vloeiden mijn ooren in, en roerden (‘ck weet niet hoe)
Al mijn gedachten om staech maelend nemmer moe;
Die ’t oor mistrouwden en de woordtjes wederleiden.
Dies jck mijn vrouwe bad mij claerder te verbreiden
Haer onverwachte reên; en sij verhaelde’ het doe.
O rijckdoom van mijn hart dat over liep van vreuchden!
Bedoven viel mijn siel in haer vol hart van deuchden.
Maer doe de morgenstar nam voor den dach haer wijck,
Is, met de claere son, de waerheit droef verresen.
Hemelsche Goôn, hoe comt de Schijn soo naer aen ’t Wesen,
Het leven droom, en droom het leven soo gelijck?

Martinus Nijhoff

Martinus Nijhoff, hier op een zomerzegel uit 1954, leefde van 1894 tot 1953. Nijhoff was dichter, toneelschrijver, vertaler en essayist. Hij lijkt een traditionele dichter door zijn voorkeur voor de sonnetvorm. Maar hij is juist eerder modern. Herwaardering van het gewone woord in de poëzie, dat is waar hij naar streefde. ‘De moeder de vrouw’, misschien wel zijn bekendste gedicht, is daar een goed voorbeeld van; spreektaal in strakke sonnetvorm.

De moeder de vrouw

Ik ging naar Bommel om de brug te zien.
Ik zag de nieuwe brug. Twee overzijden
die elkaar vroeger schenen te vermijden,
worden weer buren. Een minuut of tien
dat ik daar lag, in ’t gras, mijn thee gedronken,
mijn hoofd vol van het landschap wijd en zijd –
laat mij daar midden uit de oneindigheid
een stem vernemen dat mijn oren klonken.
Het was een vrouw. Het schip dat zij bevoer
kwam langzaam stroomaf door de brug gevaren.
Zij was alleen aan dek, zij stond bij ’t roer,
en wat zij zong hoorde ik dat psalmen waren.
O, dacht ik, o, dat daar mijn moeder voer.
Prijs God, zong zij, Zijn hand zal u bewaren.

Janus Dousa

Janus Dousa (1545-1604) of Douza (gelatiniseerde naam van Jan van der Does) was een veelzijdig man. Hij was bevelhebber tijdens het beleg van Leiden, humanist, dichter, filoloog, bestuurder en bibliothecaris van de Universiteit Leiden. In 1950 werd een serie postzegels uitgegeven ter ere van het 375-jarig bestaan van de Leidse Universiteit. Janus Dousa werd op een van deze zegels afgebeeld. Het Libertatis Praesidium op de postzegel betekent; ‘Bolwerk der Vrijheid’. Bij de inwijding in 1575 kreeg de universiteit als motto; Libertatis Praesidium.

Dousa was een Latijns dichter en een groot deel van zijn gedichten heeft betrekking op het ontzet van Leiden en de erop volgende stichting van de universiteit. Voor andere dichters was Dousa een belangrijke stimulator. Zo zette hij onder meer Hugo de Groot aan tot het schrijven van Latijnse Poëzie.

Constantijn Huygens

Constantijn Huygens (1596-1687) was een naast dichter ook diplomaat, geleerde en componist. Hij staat bekend als een van de grootste dichters uit de Gouden Eeuw. In zijn jeugd schreef Huygens vooral gedichten in de Latijnse en Franse taal. Jacob Cats stimuleerde hem om in het Nederlands te dichten. Hij was een echte taalvirtuoos. Het wemelt in zijn gedichten van de woordspelingen, grappige omkeringen, vreemde combinatie en cryptische formuleringen. In zijn hele oeuvre is deze spitsvondigheid terug te vinden.

In 1987 werd naar aanleiding van het feit dat Huygens 300 jaar eerder overleed een postzegel uitgegeven met zijn afbeelding erop en de eerste regel van zijn gedicht ‘Zeestraet’ uit 1667. Huygens had Zeestraet (tegenwoordig Scheveningseweg), de weg van het Haagse Noordeinde naar de Oude Kerk in Scheveningen, zelf ontworpen. In het gedicht beschrijft hij het ontwerp, de argumenten voor de aanleg van de weg en de tegenstand die hij daarbij kreeg.

Een mooie afsluiting van Gerrit Komrij

“ Poëzie, ’t is maar aanstellerij. Dat hoor je vaak. Maar dan, wat is een mens zonder aanstellerij? Een dooie wandelstok, en geen toverhazelaar.”

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Thematisch Nederland Boeken



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Jacqueline van der Pas spaarde in haar jeugd fanatiek postzegels en schrijven is haar passie.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)