Kind op kinderpostzegels 1993: krant, radio + media TV - Postzegelblog

Kind op kinderpostzegels 1993: krant, radio + media TV

0

Op 7 oktober j.l. is graficus Ootje Oxenaar 81 jaar geworden. Naar aanleiding van dit heuglijke feit schenk ik deze keer aandacht aan deze bankbiljetten-ontwerper (in twee series ontworpen) van historische Nederlanders (Vondel, Hals, Sweelinck, De Ruyter en Spinoza) en van de zonnebloem, snip en vuurtoren. Hij gebruikte in beide series felle kleuren (bij bankbiljetten ongebruikelijk. Ook heeft postzegels ontworpen o.a. de fel kleurige kinderpostzegels 1993.

Op een originele en geheel geëigende manier verwoordt Ootje Oxenaar (Robert Deodaat Emile Oxenaar) in een ooggetuige verslag iets ‘over-hoe-en-waarom’ (vormgevingsachtergrondgedachte) van de kinderpostzegels 1993 in een klein, maar uiterst aantrekkelijk boekwerkje.

Dit 12 bladzijden tellende boekje heeft de Stichting Kinderpostzegels Nederland (SKN) ter gelegenheid van de uitgifte van de kinderpostzegels 1993 uitgegeven in een oplage van maar 600 exemplaren.

Onderstaande tekst heb ik letterlijk overgenomen uit dat boekje. Vandaar dat de tekst begint én eindigt met een aanhalingsteken:

“Omdat ik er plezier in heb . . , omdat ik graag zit te tekenen . . . Koude grijze dagen waren het; mooi om naar te kijken, zacht bruin, verstorven groen, hier en daar wat oranje in de tuinen. De nevel heeft vernis gestoven op de bomen. Een zwart-wit geblokte verkeerspaal is altijd wel aanwezig. Binnen is het feestelijk door het lamplicht op mijn boeken en mijn witte tafel. Ineens ligt de vraag er: om drie kinderpostzegels te ontwerpen: wit papier, een hoofd vol gedachten . . . een bewegende hand.

Ik wilde graag kleurige zegels maken, rood, blauw, geel, met eenvoudige beelden: de directheid van de kinderwereld. Ik ga graag met kinderen om, zij verbazen me en ze inspireren me.

Kind + MEDIA . . . dát was het gegeven thema . . . (wat is dat nou: media . . . MEDIA ? ! . . .) TELEVISIE, denk ik, allereerst . . . KRANTEN . . . en RADIO . . . informatie . . . amusement . . . een voorgesorteerde vreemde schijn-werkelijkheid.

Er zijn natuurlijk ontzettend aardige programma’s voor kinderen op de televisie en leuke kinder-pagina’s in kranten. Een vrolijke, inventieve wereld vol volwassenen met rare stemmetjes, kindertekeningen, informatieve verhaaltjes en zoete dierenfilms. TEGELIJKERTIJD is er in het nieuws het plotselinge geweld, de zinneloze reclame . . . : vooral op de TV stort het over zich heen. Die onvermijdelijke vermenging van een vertrouwde kinderwereld en om ons heen hele eruptieve tranendal . . . DAT wilde ik proberen uit te drukken in de vormgeving van de drie zegeltjes van 2 x 3 cm. HOE? (RADIO: ik herinner me, in m’n pyama voor de kachel, “kleutertje luister”, en ’t klokje van 7 uur met koning Kaskoeskielenan).

Bij toeval zat ik te bladeren in La Dame á la Licorne, catalogus van die reeks schitterende 15e eeuwse tapijten uit ´t Musée Cluny in Parijs, figuren en wonderdieren (o.a. eenhoorn, leeuw en konijn) in een vlakke ruimte vol betekenisvolle iconen. Een inspirerende beeldende mogelijkheid.

Krantenmuts

Een buurjongetje van een jaar of vier loopt met een gevouwen FEESTMUTS op zijn hoofd op z´n hoofd. De muts is van een krant gevouwen: . . . een reeks rampzalige mededelingen draagt hij vrolijk met zich rond: Serajevo, Somalië, Ulster . . .

Dat werden de beelden: in de achtergrond de tekens van plezier, aandacht, opwinding, verbazing en schrik.

Op de krantenmuts staan woordflarden als honger, milieu!, Bom racisme, duizende(n) vluchte(lingen), UN en 1993. De verplichte jaartalvermelding op een postzegel is op een bijzonder originele en ‘geïntegreerde’ wijze opgevoerd!


Zoek de verschillen en overeenkomsten tussen het voorontwerp en de uiteindelijke kinderpostzegel. Heeft u de ‘zig-zag’ van het weerlicht ook ontdekt? Tevens de haakjes van de staande uitdrukking: “Tussen haakjes”?

De olifant kijkt misschien wel heel tevreden, maar met . . . ter neergeslagen oog! Alle reden is daartoe immers ook aanwezig. In kopstand is het woord ‘honger’ opgevoerd.

Olifantje luistert naar radio

Ik mag bij mijn kleindochter Hannah op audiëntie . . . een zeldzaam voorrecht . . . in haar vertrek vol geheimen zit een olifant op een klein stoeltje. Hij heeft een koptelefoon op. Zo’n dunne, kleine: heel wat anders dan piloten. Wat stroomt daar allemaal in zijn wollen hersens? Hij kijkt heel tevreden.

Emotioneel geladen afbeeldingen, teksten en woorden worden op de drie kinderzegels in ‘kortschrift’ met tekens (plusteken, vraagteken, uitroepteken, komma en punt) ‘begeleid’. Dreigende foto’s, geschreven teksten en gesproken woorden krijgen ‘ondersteuning’ van spanningsvolle silhouetten als [70 ct] dolk, muzieknoot, [80 ct] bloem, raket en voorwereldlijk dier.

De schoen aan een van de benen van een zittend/liggend kind is van een ingenieus geveterde veter voorzien: de veter heeft de vorm van de afgekorte jaartalvermelding “ ’93 “.

Televisie als agressief persoon

En de TELEVISIE . . . een agre ssieve aanwezigheid, waar kinderen passie-loos vóór hangen. Ze drinken alles in: ’t goede, wel-bedachte, ’t snelle goedkope en ’t plotselinge geweld. De hele groentesoep uit ’t dwingende oog.

Alle tekens en silhouetten zijn op de blauwe, gele en rode achtgronden in wit uitgevoerd/uitgespaard. De landsnaam Nederland behoort feitelijk ook tot deze egaal gekleurde achtergronden. Door de witte uitsparingen is tóch het woord Nederland ontstaan!

Een keer of drie, vier heb ik ze opnieuw getekend, met kleurpotlood . . .: variaties, verbeteringen in de verhoudingen.

Altijd weer moeilijk om je voor te stellen hoe ’t werkt op 2 x 3 cm . . . NEDERLAND en de waarde-aanduiding wilde ik één geheel laten vormen met de voorstelling. Maar dan wel zo dat ’t duidelijk te lezen blijft. Anders is ’t geen postzegel, vind ik.

Dit was IETS over HOE deze ontwerpen tot stand kwamen.

Ik heb veel plezier aan beleefd om ze te maken (de werktekeningen, de eerste proefdrukken, de heerlijke geur van druk-inkt, de stampende zuchtende drukpersen!). Ik hoop dat U er ook plezier aan beleeft.”

Ootje Oxenaar 7.XI.’93

‘Pro-fil’ 15/93 geeft een objectieve verwoording van de vormgeving van deze emissie

“Kinderen zien kranten, kinderen verslinden televisie en ze horen de radio. Alle lieflijkheid en gruwelijke ellende in de wereld, alle menselijke warmte en aanstellerij, informatie en onzin komt op ze af. Soms dwingend en agressief, soms als zoete stroop. Ik wilde vrolijke postzegels maken, maar ook iets van de verwarrende aspecten van de media laten zien in een eenvoudige vorm, waarin begrippen en gevoelens in tekens zijn samengevat. Kinderen zijn soms actief en soms heel passief in ’t ondergaan van al die wonderwerelden en sommige [wijze] kinderen zetten maar liever de lieve olifant de koptelefoon op.”

En tot slot?

Hopelijk ‘genieten-geblazen’! Naar ik hoop, komt u (na lezing van deze door mij overgenomen teksten en nauwkeurig bekijken van de [deel]afbeeldingen) tot de ontdekking dat Oxenaar op een bijzonder meerwaardige manier een rijke en gevarieerde inhoud in deze kinderpostzegels heeft verwerkt en gestopt. Daarbij heeft hij op een inzichtelijke, originele en gevarieerde wijze gebruik gemaakt van de ‘beeld-taal-notatie’ van het kind.

*) Immers zodra beelden woorden krijgen worden ze (ná de verwerking) ook gezien (én misschien ook ervaren en gevoeld).

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Thematisch Kinderpostzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)