74-jarig ‘kinderzegel-kind’ schetst levendig beeld van haar postzegelafbeelding - Postzegelblog

74-jarig ‘kinderzegel-kind’ schetst levendig beeld van haar postzegelafbeelding

0

’t Is nog maar enkele weken geleden, 15 augustus, dat ik ook uw aandacht heb gevraagd voor de kinderzegels 1939. De bijdrage van vandaag gaat over een reactie van een 74-jarige dame op het artikel van 19 oktober 2008 ‘Opsporing verzocht: levende kinderen op kinderpostzegels’). Zij stond als bijna 3-jarige op de kinderzegels 1939 afgebeeld. Aan dit artikel is nog wel de nodige correspondentie per mail voorafgegaan, maar die zal ik u besparen.

Ontwerpperiode

Portretschilder en postzegelontwerper Sierk Schröder heeft in een interview G. Holstege op 12 januari 2002 het volgende verteld: “Mijn dochters Liesbeth en Rosemarie speelden in het atelier terwijl ik met tempera op een doek aan het schilderen was. Ze hebben niet geposeerd voor het postzegelontwerp. Als ik bijvoorbeeld even een ‘been’ nodig had, moest er een van de kinderen even met spelen ophouden. Voor de ‘arm’ moest Rosemarie op de proppen komen en zo is ‘Rosemarie-Liesbeth’ inderdaad mijn model van het kinderpostzegelfiguurtje 1939 geworden.”

Periode van de filmopname

Het begon destijds allemaal met de verheugende mededeling van een 74-jarige dame: “Ja, ik ben het kindje op de kinderpostzegel van 1939. Mijn vader Sierk Schröder tekende mij op zijn atelier in Wassenaar. Er is zelfs een film van gemaakt, die in de Cineac in Den Haag is vertoond, maar schijnt te zijn vernietigd in de oorlog.

Heel leuk om deze website te hebben gevonden. Vriendelijke groeten, Liesbeth Schröder.”

Omtrent de filmopname die in het najaar van 1939 is opgenomen (het kinderzegelontwerp was al goedgekeurd en naar drukkerij Joh. Enschedé verstuurd) laat ik graag mevrouw Schröder zelf aan het woord:

“Ja, ik herinner mij nog dat ik moest poseren. Ik moest op een po-stoeltje zitten en wilde mijn bruine beer vasthouden, maar dat mocht niet. Toen was ik heel erg boos. Tijdens de filmopnemen moest ik een gebloemd pofbroekje aan hebben. Alles wat ik gezegd heb, kan voor een gedeelte ook wel eens door moeder verteld zijn als bijgaande foto’s weer eens te voorschijn kwamen. Ik was toen ook nog geen drie jaar oud!

Toch herinner ik mij de gespannen sfeer in het atelier nog heel goed, vooral dat ik schreeuwde en lief moest zijn! Deze en de andere drie foto’s zijn afkomstig uit het fotoboekje, dat pas na de filmopnamen is samengesteld. Jammer genoeg zijn er niet meer van overgebleven dan deze paar foto’s.”

Zoals u ongetwijfeld zult begrijpen, zijn bijgaande foto-opnamen in scéne gezette situaties: het creatieve en artistieke werk was al geheel afgerond door Schröder. Vandaar gearrangeerde opnamen met echte ‘rekwisieten’ als een ruwe potloodschets uit de aanvangsperiode van het uiteindelijke ontwerp.

Op de resterende foto’s plaatst de 36-jarige schilder-ontwerper Schröder op de eerste foto in de eindfase van het ontwerp (in een close-up opname) de puntjes op de ‘i’, terwijl hij op de laatste foto de finishing touch aanbrengt op het geschilderde eindontwerp, dat op een schildersezel (in een overzichtelijk met schildersattributen gevuld atelier) is ingeklemd.

Bij het ontwerpen van het piemelnaakte kereltje heeft Sierk Schröder dankbaar gebruik gemaakt van schilderkundige vrijheden! Zoon Maarten is pas in 1940 geboren. Zou het met een nog niet gerealiseerde kinderwens te maken hebben gehad? Hij had immers al twee dochters, Liesbeth en Rosemarie.

Kinderpostzegels 1954

Het gebeurd bepaald niet elke dag dat je kontact kunt komen met een dochter van een postzegelontwerper, die over huiselijke achtergrondinformatie beschikt, waaraan vroeger in de filatelistische pers feitelijk geen aandacht werd besteed, maar nu vooral door een groep gespecialiseerde kinderpostzegelverzamelaars bijzonder op prijs wordt gesteld. Zij willen alles ‘verzamelen’ de kinderpostzegels betreffende.

Ontwerper Sierk Schröder is vroeger door PTT Post nogmaals gevraagd een emissie kinderpostzegels te ontwerpen en wel die van 1954. De gezondheidsverbetering is op een illustratieve en optimistische wijze verbeeld.

In deze eerste ruwe schetsontwerpen (voorstudies, voorontwerpen) in potlood- én penseeluitvoering is Schröder’s uitgangspunt meteen duidelijk herkenbaar aanwezig, namelijk de weergave van het leven van een kind in door kinderzegels gesubsidieerde instellingen als kindertehuizen, kleuterdagverblijven, vakantie- en herstellingsoorden, dat o.a. bestaat uit wassen, eten, spelen, zonnen en ziek zijn.

Omtrent de namen van de op de postzegels opgevoerde kinderen waren nog enkele onduidelijkheden. Voor mij dé kans hierop antwoord te kunnen krijgen! Van de vijf kinderzegels was al bekend:

  • 2 cent: 7-jarige dochter Maria met buurmeisje/vriendinnetje Ina bezig met plakwerk: handvaardigheid.
  • 5 cent: 7-jarige dochter Maria tandenpoetsend voor een wastafel zónder kraan: hygiëne.
  • 7 cent: zoon Maarten met een scheepje: open luchtspel.
  • 10 cent: het dienstmeisje van de familie Schröder, Jifke van Akker, droogt als kinderverzorgster een kleuter af, waarvan de naam niet bekend is, met een badlaken af: algemene verzorging.
  • 25 cent: de verbeelding van een ziek kind is volgens Schröder niet gebaseerd op een specifiek voorbeeld.

Op bovenstaande ‘kennis’ zijn door mevrouw Schröder enkele rectificaties omtrent de naamgeving aangebracht:

  • Op de 2 cent postzegel staat geen Ina: “Ina was een vriendinnetje van mij  en wij waren in 1954 al 16 en 17 jaar oud. Het zou kunnen zijn dat vader een vriendinnetje van Maria heeft laten poseren, of dat het ene iets grotere meisje mijn zusje Ruth is, die in 1943 is geboren en toen 11 jaar was.”
  • Op de 7 cent kinderzegel staat niet mijn broer Maarten. In 1954 was hij al 14 jaar: “Hij is dus al veel te groot voor een jongetje in een zwembroekje.”

Mocht u meer belangstelling hebben in het werk van Sierk Schröder dan is een bezoek aan de website www.sierkschroeder.com aanbevelenswaardig. In september komt er een overzichtstentoonstelling over de schilder-postzegelontwerper Schröder in Boskoop. ’t Is maar dat u het weet.

Verzoek tot hulp en bijstand

Mocht u als lezer van postzegelblog het [e-mail]adres van een postzegelontwerper (en vooral van iemand die jaren geleden postzegels heeft ontworpen) kennen, of een naast familielid van de ontwerper (zoals beschreven in deze bijdrage), dan zou ik die informatie graag van u willen ontvangen. Misschien kunnen we aldus weer interessante achtergrondinfo en andere wetenswaardigheden over (kinder)postzegels achterhalen. Mijn e-mailadres luidt batehijlkema@hetnet.nl. Bij voorbaat dank voor uw daadwerkelijke medewerking.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland Kinderpostzegels



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (4 stemmen, gemiddeld: 4,75 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)