Onbegrensd Nederland & Suriname II: andere invalshoeken

4

De in 1949 in Suriname uitgegeven luchtpostzegel (met daarop twee in klederdracht gestoken ‘authentieke inlandse’ iconen -Volendamse en Creoolse -)  verbindt/overbrugt/verbeeldt op een inzichtelijke, ingenieuze én gedateerde manier (voor ons op dit moment, anno 2010) met een vliegtuig twee ver uit elkaar liggende landen, die voorheen eeuwen aaneen alleen met een schip met elkaar contacten.

Ontwerper Eppo Doeve heeft al ruim een halve eeuw geleden al een verbinding weten te leggen tussen contrastrijke overeenkomsten (zelfs op één postzegelafbeelding) en/of overeenkomstige contrasten van ons land en Suriname. Ontwerpster Ariënne Boelens stelt dit jaar met fotofragmenten (fotomontage) op haar geëigende (en totaal andere) manier o.a. ook met ruim zittende en verhullende kleding (hét overeenkomstige) van personen in hun nationale klederdracht (hét tegengestelde) haar postzegelontwerpen samen.

  • Onbegrensd NL: een illustratie (ontwerp) van koud naast elkaar geplaatste én begrensde afbeeldingen door een zakelijk-wetenschappelijk onderwerp- en thema-onderzoek ontstaan. Bij deze vormgevingsmethode domineert het verstand duidelijk over het gevoel. Hierbij zijn de afbeeldingen netjes en overzichtelijk gerangschikt en ingekaderd.
  • Mooi NL: een illustratie (ontwerp) van onbegrensd en gevoelsvol (betrokken) in elkaar overgaan van beeld en kleur in afbeeldingen en/of collage. Bij deze vormgevingsmethode domineert het gevoel min of meer het verstand. Hierbij doemen uit een niet duidelijk begrensd gebied (sfeer) verschillende deelafbeeldingen op.

Onbegrensd grenzeloos en/of grenzeloos onbegrensd

Op het woord ‘grenzeloos’ van de emissie ‘Grenzeloos Nederland’ wil ik bij deze derde serie toch even nader ingaan. Het woord ‘onbegrensd’ komt geheel overeen met ‘grenzeloos’. Beide betekenen eindeloos groot. Wel de invloed van ons land is over onze grenzen eindeloos groot o.a, betreffende het watermanagement. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de Nederlandse baggeraars in de Golfstaten (waar eilanden, vliegvelden m.b.v. miljoenen kubieke meter zand worden aangelegd)  en verhoging/aanleg van dijken bij New Orleans en sleepboot-how know van exceptionele operaties op de wereldzeeën.

Bij deze postzegelemissies wordt/werd integratie, interpretatie, assimilatie en/of incorporatie van Nederlandse gebruiken, kennis en inzichten op velerlei gebied door de eeuwen heen belicht in het dagelijkse leven/economie/cultuur van de Nederlandse Antillen, Aruba, Brazilië en Suriname belicht. Zeer ongebruikelijk bij het Nederlandse emissiebeleid steeds door dezelfde persoon. Gelijk bij de kinderzegels, zomerzegels en Mooi NL-zegels wordt er door de al maar wisselende ontwerpers bij hetzelfde onderwerp er steeds andere invalshoeken gevonden en onverwacht uitzonderlijke (creatief-artistieke) wegen bewandeld in/bij de onderwerpkeuze.

Verscheidenheid aan spijs doet (smakelijker) eten

Bij een eventueel nieuw uit te geven serie Onbegrensd Nederland zal een andere ontwerper het heden en verleden ongetwijfeld andere contrastrijke overeenkomsten en/of overeenkomstige contrasten tussen ???? en ons land kennen, ontdekken en/of vorm weten te geven.

Hierbij denk ik o.a. aan geografische landschappelijke elementen (vanuit een laag of hoog standpunt gezien), taalkundige aspecten (‘verwrongen’ Nederlandse woorden in het Papiamento en plaatsnaamgeving), infrastructuur (wegen, kanalen, sluizen, bewegwijzering) en/of postzegelkundige aspecten. Bij al deze onderwerpen kan de vraag gesteld worden: “Op welke manier is in het/de bestaande leven/maatschappij/economie/cultuur van het desbetreffende land nog iets levendigs en aansprekends van de Nederlandse roots te ontdekken?”

Ongebruikelijke traditie: traditiebreuk

Voor zover ik me kan herinneren, is er tot nog toe nog nooit voor de derde keer aaneen een beroep gedaan op een en dezelfde ontwerper (in de zich ieder jaar herhalende Nederlandse postzegelemissies als zomerzegels, kinderzegels en Mooi NL). Wel Ariënne Boelens heeft nu voor de derde jaar in successie zich uit kunnen leven in Onbegrensd Nederland.

  1. Eerst Nederlandse Antillen & Aruba: drie verschillende velletjes lagen toen uiteraard voor de hand, want het betrof Antilliaanse, Arubaanse én Nederlandse postzegelafbeeldingen.
  2. In 2009 verschenen er in Brazilië helaas ook drie velletjes. Het voordeel hiervan was wel dat de ontwerpster steeds meer de klappen van de zweep leerde kennen.
  3. Wie schetst mijn verbazing in 2010: wederom mocht Boelens zich onbegrensd verdiepen in deze postzegelreeks, namelijk Nederland in historisch verband gecombineerd met Suriname. De ontwerpster heeft naar interessante overeenkomstige culturele aspecten gezocht. In het multiculturele land Suriname is Nederland (buiten de koloniale periode, die de ontwerpster [heel verstandig] niet wilde belichten) slechts één van de vele aandragers in die mix van culturen: “Ik heb veel Surinamers en Nederlanders gesproken. Kortom het was een lastige opgave, maar ook een uitdagende!”
  4. Drie maal is scheepswerk, maar drie maal Onbegrensd Nederland (steeds wel in combinatie met een ander land) van dezelfde ontwerper geeft een herhaling van gelijke invalshoeken, aanpak en vormgeving. Eenvormigheid en eentonigheid viert hoogtij. Wat daar zoal onder verstaan kan worden, staat/komt onverbloemd in de reacties van de Postzegelbloglezers beschreven.

Nog ter overdenking

Bij het overzien van deze drie velletjes zijn er toch een aantal overdenkingen en op- & aanmerkingen te plaatsen, die niet aanwezig hadden moeten zijn en/of nader/correcter in het persbericht beschreven hadden moeten worden.

1)     Ontwerpster Ariënne Boelens legt tussen Suriname en Nederland aantal linken in de drie deelonderwerpen agricultuur, streekdracht en architectuur. Het zal u ongetwijfeld al opgevallen zijn dat bij de streekdrachten op de postzegels en velrand zich ook afbeeldingen bevinden van personen uit Nederland (Spakenburg, Drente, Princehage en Axel). Bij agricultuur en architectuur daarentegen zijn geen afbeeldingen uit ons land aanwezig. Reden? In deze Surinaamse foto’s/afbeeldingen zijn Nederlandse uiterlijke kenmerken aanwezig/opgenomen (geïncorporeerd) als bijvoorbeeld uitjes en augurken, trapgevel en sluis.

2)     De communicatieve functie op het velletje streekdrachten is bijzonder vindingrijk, opvallend en raak getroffen (voor insiders) uitgevoerd door onaantrekkelijk makende kleding en/of kuisheidversterkende kleding. Afbeeldingen zeggen in dit geval veel meer als woorden.

3)     In een economisch slecht functionerende tijd (met de nodige bezuinigingen en beperkingen) is het bepaald niet bijster verstandig van TNT Post (geweest) de verzamelaar ook dit jaar weer te ‘trakteren’ op velletjes, waarin twee paar niet-functionele postzegels als ballast (letterlijk, figuurlijk én financieel bedoeld!) zijn opgenomen. Velletjes met twee postzegels in combinatie met ondervelrand (beide met een inzichtgevend, rijkelijk informatieve lading) had, dunkt me, meer voor de hand gelegen.

4)     Alle postzegels bezitten de aanduiding en het cijfer ‘wereld 1’ Dus voor postbestemmingen buiten Europa (wereldwijde bestemmingen) mét een priority-label. Voor binnenlands gebruik zijn deze postzegels uiteraard wel te gebruiken als de label maar is verwijderd. Voor een poststuk onder de 20 of 50 gram is het poststuk uiteraard wél overgefrankeerd. Als de priority-label toch aanwezig is, zal het stuk via een omweg (bij de machinale sortering van buitenlandse bestemming veranderen in een binnenlandse) sowieso een dag later worden bezorgd op een Nederlands adres.

5)     Een echt gelopen poststuk met daarop een van deze postzegels met het juiste frankeerbedrag zal te zijner tijd een gezocht item worden, omdat weinigen over buiten-Europese adressen beschikken. Een oplossing daarvoor zou kunnen zijn een brief naar een gefingeerd adres buiten Europa te sturen en hopen dat het poststuk vanwege de onbestelbaarheid geretourneerd zal worden.

6)     In het persbericht is ten onrechte vermeld dat de dame in Spakenburgse klederdracht in de historische Hindeloopse streekkleding is opgevoerd. Door een tamelijk vroegtijdige publicatie van deze driedelige postzegelemmissie op www.postzegelblog.nl heeft de fotograaf Klara Schreuder op 7 juli 2010 (12.32 uur) via een blogreactie aan de bel getrokken en de bloglezer én TNT Post er op geattendeerd dat de gebruikte foto persoonlijk door haar in Spakenburg is genomen.

Een andere onnauwkeurigheid is een van de bijschriften bij geschematiseerde gevouwen angisa’s vermeld. In het woord ‘achterkant’ is de ‘r’ niet opgenomen!

Surinaamse editie ‘Onbegrensd Nederland’?

In Suriname zal deze emissie of een variant daarop, zoals in Brazilië vorig jaar wel het geval was, niet worden uitgegeven. “Ze doen er niets mee”, aldus een mail van Public Relations, afdeling Communicatie van TNT Post op 26 juli 2010.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stem(men), gemiddelde: 5.00)
Aantal keer gestemd: 2
Loading ... Loading ...
  • Delen:
  • Delicious
  • Hyves
  • Facebook
  • eKudos
  • MSN Reporter
  • NUjij
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Digg
  • Google
  • Windows Live Favorites
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (4) Schrijf een reactie

  • Arpiefinch op 8 augustus 2010 om 13:09

    Bate, hartelijk dank voor de uitgebreide toelichting. Knap, zoals je e.e.a. vanuit allerlei invalshoeken belicht. Ik zou willen dat dit soort verhalen in het blad Filatlie
    verschijnen, maar dit terzijde.
    De opmerking dat in deze serie voor de derde achtereenvolgende keer is gekozen voor dezelfde ontwerper – wat leidt tot een zekere eenvormigheid – is me uit het hart gegrepen. Ik heb het al eerder gezegd: het is teveel van hetzelfde.
    Dat Suriname niet ook een velletje uitgeeft, vind ik jammer. Ik herinner me toch echt van een TNT-mailing van drie jaar geleden, waarin de Grenzeloos Nederlanbd-serie werd aangekondigd, dat er sprake zou zijn van gemeenschappelijke uitgiften.

  • Bate Hylkema op 8 augustus 2010 om 20:39

    Arpiefinch nog het volgende over het blad Filatelie:
    Een boom herkent men aan de vrucht, een persoon vindt men terug in zijn boekenkast, het blad Filatelie ‘presdenteert’ zich meteen al in de cover. Geschiedkundige en aardrijkskundige onderwerpen over het buitenland; filatelistisch Nederlands nieuws wordt er stiefmoederlijk in bedeeld!

  • Lars op 9 augustus 2010 om 01:41

    De Surinaamse post doet zowiezo niets met postzegels! Daar hebben ze een of andere agent voor. Vandaar al die dure motiefseries!

  • arpiefinch op 9 augustus 2010 om 11:08

    Toch is het raar dat TNT Post over zo’n uitgifte niet in overleg treedt met de Surinaamse Post.

Schrijf een reactie