Echt gelopen poststukken op een postzegel

0

Naar aanleiding van het voorontwerp van de verjaardagspostzegel voor koningin Beatrix (in een briefachtige uitvoering met linten) in de vorige aflevering, hierbij een drietal Nederlandse postzegels, waarop een echt gelopen brief is afgebeeld. Twee daarvan zijn qua afbeelding bij iedere verzamelaar algemeen bekend, de resterende afbeelding daarentegen maar bij een enkeling.

Meestal zit een postzegel op een envelop. Een envelop op een postzegel komt zelden voor. In Nederland is, voor zover ik weet, driemaal een echt gelopen brief op een postzegel terecht gekomen. De eerste twee in 1984 (promotie van postzegelverzamelen) en 1995 (mobiliteit en ouderen), de laatste zeer recentelijk (functie-ondersteuner van de postzegelafbeelding).

Twee redelijk bejaarde postzegelemissies

Een van de Filacento-postzegels (nvph 1310) toont de voor- en achterkant van een envelop uit 1909 als aantrekkelijk verzamelaars item.

Hiermee wordt het verzamelen van ‘postzegel-op-stuk’ gepromoot. Verzamelen van echt gelopen poststukken raakte omstreeks 1984 steeds meer in zwang. Deze wijze van verzamelen werd toen steeds meer aantrekkelijk, omdat een dergelijk poststuk een ‘poststuk-met-een-interessant-achtergrond-verhaal’ was.

Deze (waarschijnlijk aan een al maar voort-/doorvarende zeeman geadresseerde) brief/envelop (opengesneden, zodat voor- en achteraanzicht tegelijk zichtbaar zijn) uit 1909 heeft een omvangrijke zwerftocht achter de rug en helaas de geadresseerde nooit bereikt.

De in/uit Duitsland gefrankeerde/verzonden brief met een postzegel van 10 pfennig (echter ondergefrankeerd) ging eerst naar Egypte, naderhand naar Antwerpen, vervolgens naar Amsterdam en tenslotte teruggezonden naar de afzender in Duitsland. Wel werd strafport berekend (en nooit betaald, omdat de zeeman weer verder was gaan varen) in Egypte, Antwerpen en Amsterdam. Gevolg van het een en ander: gekleurde doorhalingen, portzegels uit verschillende landen, geschreven opmerkingen én extra stempelafdrukken (vooral op de achterkant van de envelop).

In het kader van het zomerpostzegelthema 1995 ‘ouderen en mobiliteit’ (nvph 1639) krijgt een prentbriefkaart met de afbeelding van de achterkant van een geadresseerde kaart met een Indonesische postzegel en stempelafdruk, die een kleindochter (op vakantie in Indonesië) aan haar grootouders stuurt, een bijzondere invulling. Op grote afstand van de grootouders wordt nog aan hen gedacht. Een avontuurlijke leefwereld van verre komt door bemiddeling van een jong familielid tóch nog bij hen binnen en geeft meteen gesprekstof én verdringt de eenzaamheid voor een poosje.

Recente postzegelemissie

De Rijksoctrooiwet-postzegel met daarop de afbeelding van de handschriftherkenning-postzegel van TNT Post bezit aan de linkerkant een postzegelrand (tab) met daarop een envelop met handgeschreven adres. De ontwerpers Comma-S van deze postzegelemissie wilden de postzegelrand met een afbeelding van een echt gelopen brief inhoudelijk nog interessanter maken. Deze functie-ondersteunende afbeelding past immers uitstekend bij het afgebeelde postzegelonderwerp.

Ze plaatsen daartoe een door TNT Post aan hen gestuurde envelop met een handgeschreven adressering. Tijdens de ontwerpperiode bestaat er geregeld communicatie tussen het ontwerpbureau en de afdeling van TNT Post-postzegelontwerpbegeleiding middels bezoek, telefoon, e-mail én correspondentie per brief.

Bijgaande echt gelopen brief met handgeschreven postcode-adressering is correct door de handschriftherkenningsapparatuur van TNT Post automatisch en feilloos herkend en zodoende een dag na de brievenbuslichting op het juiste adres op de deurmat van de geadresseerde terecht gekomen.

Ter overdenking

Op drie verschillende postzegelemissies zijn echt gelopen poststukken op een postzegel als afbeelding terecht gekomen. Uiterlijk zijn de drie afbeeldingen onder dezelfde noemer onder te brengen. Toch hebben de ontwerpers stuk voor stuk een andere bedoeling (doelstelling) nagestreefd een poststuk op een postzegel te plaatsen:

  • aantrekkelijkheid van het verzamelen van poststukken onder de aandacht brengen, te promoten
  • eenzaamheid verdringen bij ouderen/bejaarden
  • functionaliteit van de machine aantonen

Alle drie achtergrondredenen hebben met verschillende facetten van het leven te maken.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (2 stem(men), gemiddelde: 4.00)
Aantal keer gestemd: 2
Loading ... Loading ...
  • Delen:
  • Delicious
  • Hyves
  • Facebook
  • eKudos
  • MSN Reporter
  • NUjij
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Digg
  • Google
  • Windows Live Favorites
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Reacties (0)

Schrijf een reactie