Ik heb ooit een excentrieke filatelist gekend die iets bijzonders wou opzetten: een verzameling waarin alle landen van de wereld, vroeger en nu, met één enkele postzegel vertegenwoordigd zouden zijn. Als het land van naam veranderde dan moest dat meegenomen worden, dus er moest een zegel van bv Ceylon zijn en dan ook een van de opvolger Sri Lanka. Het lijkt er op dat zo’n verzameling makkelijk bijeen te krijgen is maar o wat valt dat tegen. Immers, wat is een land?
Wie een visum-aanvraagformulier voor de USA op internet invult krijgt de keus uit 251 countries (landen) voor de vraag ‘country where you live’. Op de lijst staat Bouvet Island, een onbewoonde ijzige rots niet al te ver van Antarctica. Ook op de lijst staan South Yemen dat in 1990 ophield te bestaan, en de “Neutral Zone’ tussen Saoedi Arabië en Irak die na de Golfoorlog van 1991 ophield te bestaan. Niet op de lijst staan Abkhazië en Zuid Ossetië, gebieden die zich met Russische steun van Georgië hebben afgescheiden. Kortom, de lijst laat te wensen over.
Hetzelfde geldt voor landenlijsten die door het bedrijfsleven zijn gemaakt. Hotmail biedt een keus uit 242 ‘countries/territories’ van waaruit je een e-mail adres kan registreren. Wij pinguins zijn blij dat Bouvet Island op de hotmaillijst staat, maar bedroefd dat Kosovo (door 65 staten erkend) en Western Sahara (door 80 staten erkend) ontbreken.

De vraag ‘wat is een land’ is ook lastig te beantwoorden. Aan diplomatieke erkenning heb je weinig houvast. In vroeger tijden werd Taiwan algemeen erkend als het ware China en communistisch China geboycot. Nu is het al vele jaren omgekeerd. Slechts 23 landen – de meeste daarvan armlastige en onbelangrijke eilandjes – erkennen nu Taiwan.
Absurd want Taiwan is een economische grootmacht ooit met meer export dan communistisch China, lid van de Asian Development Bank en de Wereld Handels Organisatie, waarnemer op OECD bijeenkomsten, en met wereldwijd meer dan 100 ‘trade offices’ (lees: consulaten). Misschien wordt een land gekenmerkt door de uitgifte van paspoorten.
Tja, ook hier uitzonderingen. Zo geeft the ’Sovereign Military Order of Malta’ , niet te verwarren met het eiland Malta, paspoorten en postzegels uit terwijl haar grondgebied bestaat uit twee gebouwen in Rome. Ook in Rome heb je het 44 ha grote Vaticaanstad dat als een soevereine staat wordt beschouwd. Haar diplomaten dienen echter de Paus en niet het Vaticaan. Zo ook heeft de Paus, en niet het Vaticaan, een waarnemer bij de Verenigde Naties.
Overigens is lidmaatschap van de Verenigde Naties, dus algemene erkenning als lidstaat, ook al geen houvast. Israël, lid sinds 1949, wordt door 19 van de 192 lidstaten niet erkend. Een derde van de UNO lidstaten erkent Kosovo, maar de VN als organisatie doet dat niet. Vandaar dat Kosovo nog altijd wacht op een eigen internet domeinnaam, op een kengetal voor de telefoon, en op een kans om internationale voetbalwedstrijden te spelen.
Taiwan wordt door minder lidstaten erkend maar heeft wel alle drie. Kosovo tussen haakjes, huurt kengetallen van Monaco en Slovenië, immers je moet wat. Turks Cyprus geeft wel postzegels en paspoorten uit maar wordt alleen door Turkije erkend.
Of een land een regering heeft is ook al geen factor. Het regeringloze Somalië is een erkende UNO lidstaat. Het sinds jaar en dag daarvan afgescheiden Somaliland, met regering, een min of meer stabiele samenleving, eigen munt, autoregistratie, paspoorten en postzegels wordt door niemand erkend. Dit dank zij de Afrikaanse Unie die heel bang is voor grensveranderingen, immers dan is daar het hek van de dam.
Tenslotte dan, is lidmaatschap van de internationale postfederatie, de UPU een criterium? Mwa, ook niet helemaal. Voor niet-leden van de UNO is daarvoor reglementair nodig dat twee derde van de UNO lidstaten vóór stemmen. Dat kan dus tegenvallen, en de niet-leden van de UPU geven rustig postzegels uit want geld is geld en de beperkte bruikbaarheid van deze zegels merkt een verzamelaar niet.
Hoeveel landen de wereld nu telt weten we dus niet. En de speciale verzameling van de excentrieke landenverzamelaar vermeld in dit artikeltje, zal vermoedelijk nooit compleet worden.
(Lit: The Economist April 2010)





















Reacties (4) Schrijf een reactie
Leuk artikel, maar mag ik vragen wat de afgebeelde belastingzegels met het artikel te maken hebben?
Hoi Lars,
ik denk dat dat zegels zijn van onbekende landen, maar helaas allemaal hele oude.
Een paar voorbeelden van die nieuwe genoemde landen zou ik wel leuk vinden. Overigens aan de hand van de valuta misschien wel thuis te brengen.
We doen ons best.
Als u hulp nodig heeft…
Van links naar rechts en van boven naar beneden: 2x Hongarije, 2x onbekend (Lat.-Amerika), Argentinië, Roemenië, 2x Spanje, Mexico, Ecuador.
Het zijn allemaal belastingzegels.
Als ze belasting vragen, dan is dat toch een land???? :-)
Schrijf een reactie