Met de 71e Zomerzegelemissie 2010 viert het Nationaal Ouderen Fonds (NOF) haar 75-jarig postzegeluitgifte jubileum. In de Tweede Wereldoorlog en de nasleep daarvan (1942, 1943, 1944, 1945 en 1946) zijn er in vijf jaren aaneen geen Zomerzegels (weldadigheidspostzegels) uitgegeven.
De zes ‘helden van toen en nu’ zijn (op Willy Alberti na, met dank aan Jan1964) allen 75 jaar of meer (geworden):
Ramses Shaffy…………….. 29 augustus 1933 – 1 december 2009
Fanny Blankers-Koen……… 26 april 1918 – 25 januari 2004
Mies Bouwman …………… 25 november 1929
Willy Alberti ……………… 14 oktober 1926 – 18 februari 1985
Dick Bruna ……………….. 23 augustus 1927
Annie M. G. Schmidt …….. 20 mei 1911 – 21 mei 1995
Vorm en inhoud
De zes afgebeelde BN’ers in ‘en profil- en silhouetuitvoering’ zijn bepaald niet hartverwarmend en verheerlijkt opgevoerd/uitgevoerd, passend bij de uitstraling van de ‘helden’ en het feestelijke jubileum van het NOF. Verre van dat: geen franje en opsmuk is aanwezig. De persoonsuitstraling is leeg, mager, zakelijk afstandelijk en weinig herkenbaar. De afbeeldingen bezitten een minimum aan individuele persoonskenmerken. ‘Innerlijke’ detailleringen als haar-, snor-, oor-, oog- en/of brilaanduidingen zouden het herkenbaar persoonlijke in hoge mate versterkt kunnen hebben.
Als de BN’ers volgens bijgaande tekening met enkele detailleringen zouden zijn uitgevoerd, waren ze niet alleen meer herkenbaar, maar ook levendiger en meer aansprekend geweest. De zes met naam en toenaam bekende personen zijn in deze silhouetuitvoering (als er geen naam bij zou zijn vermeld) voor velen gedegradeerd tot anonieme personen.
Geen van de ‘helden van toen’ toont een gevoelsuitdrukking of emotionaliteit, waar zij stuk voor stuk, ieder op zijn/haar specifieke manier, tijdens hun actief leven wel terdege bij het grote publiek voor hebben gezorgd. In deze sterk verstandelijke ‘persoonsregistratie’ is geen plaats voor het gevoel ingeruimd. Plaats en ruimte is rondom terdege aanwezig. De silhouetten zwemmen in deze uitvoering met een typografisch fundament eenzaam en alleen in het uitgestrekte en onbegrensde niets.
Op deze Surinaamse frankeerzegel uit 1959 (nvph 331/34) zweeft de koningin niet in het luchtledige. De kalligrafische versiering van de landsnaam komt speels, opgewekt en feestelijk over. Een dergelijke totaal-benadering zou het feestelijke jubileum van de Zomerzegels 2010 beter hebben kunnen ondersteunen.
Een verwijzing naar activiteiten en/of kwaliteiten, ontstaan in de geest van de helden, zou de silhouetten inhoudelijk letterlijk een meer passende vulling hebben gegeven, zoals dat hierboven door Dick Bruna wordt getoond. Bijvoorbeeld Ramses met muzieknotenschrift, Fanny met medailles, Mies met toeschouwers, Willy met muzieknotenschrift, Dick met tekening en Annie melt samenspraak van twee personen.
Jammer genoeg kunnen de silhouetweergaven in harde pasteltinten op een kraakheldere witte achtergrond het warme gevoel bepaald niet oproepen. Met andere woorden inhoud-en-vorm[geving] van de afbeelding stemmen niet met elkaar overeen. Inhoud en vorm ondersteunen elkaar over en weer in het geheel niet. Jammer, er is onderling geen dialoog, geen kontact van hart tot hart!
Deze helden van toen en nu (drie mannen en drie vrouwen; vier zijn inmiddels al overleden) zullen ongetwijfeld bij velen (en dan met name bij ouderen) een warm nostalgisch gevoel oproepen.
Verwijzingen
Deze in het jubileumjaar uitgegeven Zomerpostzegels verwijzen door de afbeeldingen van de personen en kleur naar die van 1935. Toen werden er ook vertegenwoordigers uit het sociale en culturele leven als nationale kopstukken afgebeeld én en profil opgevoerd. Vier van de zes nieuwe Zomerpostzegels komen (als symbolische knipoog) als kleurafgeleiden (rood, sepia, donker groen en blauw) overeen met de postzegels uit 1935.
(1) Beide componisten, Diepenbrock [5 ct] en Sweelinck [12½ ct], kijken en profil vooruit naar de toekomst. Hun muziek klinkt vanuit het verleden nog steeds door in het heden.
(2) De grondleggers van het doofstommenonderwijs en de oogheelkunde Guyot, [1½ ct] en Donders [6 ct] kijken en face naar het verleden, waar hun verdiensten liggen.
(3) Op de 1½ en 6 ct-postzegel is nog een cirkelvorm op de achtergrond te bespeuren. Dit cirkelvormige ‘overblijfsel’ verwijst nog naar de ronde portretafsluiting, die voor een muntontwerp gebruikelijk was.
(4) In meerdere Europese landen o.a. Frankrijk en Zwitserland kwamen bekende en belangrijke personen met behulp van de verhoudingsgewijs dure plaatdruktechniek (gravure) op bijzondere postzegels terecht. PTT-Nederland heeft zich zonder discussie en kritiek bij dit gebruik betreffende de zomerzegels (tot en met 1947) geheel aangesloten, terwijl de Zomerzegel-organisatie de totale (in verhouding tot ander druktechnieken) dure aanmaakkosten zélf moest betalen (zoals dat vandaag de dag ten onrechte nog steeds gebruikelijk is).
Datum van uitgifte
De uitgiftedatum van de Zomerzegels is dit jaar verschoven van begin april naar eind april, namelijk 27 april. De reden hiervoor is dat de Weken van de Kaart-postzegelemissie in de periode 29 maart t/m 17 april 2010 alle aandacht krijgt. De Zomerpostzegel zou in dezelfde periode (gebruikelijk begin april) er in de verkoop behoorlijk schade van ondervonden hebben. Het is jammer dat er op dezelfde dag tegelijk met de uitgave van de nieuwe Zomerpostzegels nog een blokje met één postzegel, vuurtorenpostzegel, van 7 euro zal worden uitgegeven!
(5 stem(men), gemiddelde: 4.20)Aantal keer gestemd: 5
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (7) Schrijf een reactie
Willy Alberti is helaas slechts 58 jaar oud geworden, geen 75.
Geen franje, geen opsmuk… dat vind ik nou juist zo sterk aan deze zegels.
De silhouetten zijn tijdens het ontwerpproces uitgeknipt (uitgesneden). Naderhand zijn achter de openingen gekleurde achtergronden geplaatst. De ruimte tussen het uitgeknipte witte papier en het gekleurde achtergrondpapier wordt aan de linker- en bovenkant van ieder silhouet door een donker gekleurd lijntje zichtbaar gesuggereerd. Hiermee wordt de gelaagdheid van de postzegelafbeelding aangegeven en verbeeld.
Daarmee krijgen de ‘helden van toen en nu’ op een verrassende manier tóch reliëf!
Ik ben het eens met Gerrit Jan. De profielen van de Hollandse Helden zijn op zichzelf al zo herkenbaar, dat ze geen extra toelichting in de vorm van accessoires of zo, nodig hebben.
Wie was of waren de ontwerper(s) van de zomerzegels 1935?
Gerko, de ontwerper was Willem van Konijnenburg, maar de gravures van verschillende andere kunstenaars. De ontwerpen zijn vervaardigd naar bestaande schilderijen e.d.
Schrijf een reactie