Wij kennen in ons land twee specialisten die (met hulp van anderen) een catalogus met plaatfouten hebben samengesteld, namelijk de heren Jan van Wilgenburg en Wim Mast. De catalogus van Van Wilgenburg (onder eigen beheer heeft hij in de loop der jaren maar liefst tien edities uitgegeven) telt minder plaatfouten (sinds 2004 in de nvph-catalogus opgenomen) dan die van Mast.
Klik op de afbeelding voor een vergroting
Van Wilgenburg gaat uit van de meest bekende en belangrijkste plaatfouten, die alle met het blote oog meteen (vanwege hun omvang) duidelijk zijn waar te nemen. Mast daarentegen hanteert ruimere criteria, waardoor er meer postzegels met een ‘afwijking’ onder het begrip plaatfout zijn onder te brengen.
Klik op de afbeelding voor een vergroting
Bij vergelijking van een bladzijde uit beide catalogi geeft de Mast-catalogus maar liefst zeven ‘plaatfout-postzegels’ van de koetjes-postzegel (nvph 1052), terwijl de nvph-catalogus (Van Wilgenburg) er maar drie opvoert!
Hij omschrijft in de toelichting van de catalogus het ‘plaatfouten-begrip’ als volgt: ”De uitdrukking plaatfout is een verzamelnaam geworden voor een postzegel, die afwijkt van zijn soortgenoten. Deze afwijking kan vanaf het begin van het drukproces aanwezig zijn (primair) *), of op een bepaald moment kan ontstaan en ook weer verdwijnen (secundair) *). Een secundaire fout kan geleidelijk van vorm en grootte veranderen. De oorzaak van de afwijking varieert.
Een vast kenmerk van een plaatfout is dat er meerdere exemplaren van zijn, de afwijking exact hetzelfde is en op een vaste plaats in het postzegelvel, velletje of blokje te vinden is.”
Het verschil in insteek van beide ‘catalogus-samenstellers’ bepaalt dus in grote mate de omvang van beide catalogi: Van Wilgenburg telt in de laatste nvph-editie van 2010 slechts 720 plaatfouten, Mast daarentegen onderscheidt maar liefst 2704 in de zojuist verschenen zesde editie!
In de nieuwe editie van de Mast-catalogus zijn maar liefst 515 nieuwe (onbekende) plaatfouten opgenomen, die door de rode kleuraanduiding ook meteen opvallen. Het aantal ‘medewerkers’ van 62 is met 9 toegenomen naar 71. In het voorwoord van de nieuwe catalogus zoekt Mast overigens nog een medewerker getuige de oproep: “In de advertentie van Van Dieten staat koning Willem III met een pijp afgebeeld, graag wil ik dit zegel als plaatfout opnemen. Wie laat mij een tweede of derde exemplaar zien?”
Klik op de afbeelding voor een vergroting
Van bijgaande bladzijde geeft de nvph-catalogus maar één afwijkende postzegel, terwijl de Mast-catalogus de lezer maar liefst op zeven extra ‘plaatfout-postzegels’ wijst!
Bij het getalsverschil van beide catalogi (720 – 2704) scoort men met ‘afwijkende postzegels’ (plaatfout) bij de Mast-catalogus uiteraard eerder en vaker dan bij die van Van Wilgenburg. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan de catalogus met de meeste ‘vind-kans’. Bij de ‘postzegel-vergelijk-methode’ kan met de Mast-catalogus immers sprake zijn van het meest optimaal ‘postzegel-genieten’.
Toch zult u ontdekken bij vergelijking van beide catalogi dat Van Wilgenburg ‘afwijkingen’ registreert, die Mast in het geheel niet beschrijft. Met andere woorden: “Wilt u zich op de meest gunstige manier verdiepen in plaatfouten op Nederlandse postzegels, maak dan gebruik van beide catalogi. Die van Van Wilgenburg ontvangt u ‘gratis’ bij aankoop van de nvph-catalogus 2010. De Mast-catalogus in full color met 344 bladzijden kost 37,90 euro franco thuis (ing-bank 19.14.033 t.n.v. W. Mast te Papendrecht; inl. 078 – 6169939; wmast@chello.nl).”
*)
- primair = structureel, secundair = incidenteel.
- Zie ook advertentie in het maandblad Filatelie 200912, blz. 776.
Tot slot wens ik alle postzegelbloglezers, -medewerkers en -sympathisanten een optimaal postzegeljaar toe. Proost!
(nog geen stemmen)
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (19) Schrijf een reactie
Ter aanvulling bij deze recensie nog het volgende voor ter zake deskundigen en/of buitenstaanders afkomstig uit het voorwoord van de catalogus én uit persoonlijke correspondentie met de samensteller:
* “Maar liefst 514 ‘nieuwe’ plaatfouten zijn opgenomen. 467 met de toevoeging PM en 47 met de toevoeging P. Ook werden 17 bestaande PM-fouten in de nvph-catalogus opgenomen. Voor de eenduidigheid verander ik hun achtervoegsel van PM in P. De rode nvph-nummers zijn ‘nieuwe’ fouten in deze catalogus.
* P-fouten neem ik elke twee jaar (met toestemming) op in mijn catalogus. Dit om de verzamelaar een totaal overzicht te geven.
* De ‘P’ staat voor plaatfout, alleen gebruikelijk in de nvph-catalogus.
‘PM’ betekent plaatfout van Mast.”
Als het zegel Koning Willem III 1852 met pijp, waar trouwens maar 1 exemplaar van bestaat, zal worden opgenomen als plaatfout waarom dan niet alle afwijkingen op emissie 1852 zowel primair als secundair met andere woorden de complete plaatboeken van Van Balen Blanken en Bert Buurman. Ik dacht dat we net van die onzin af waren om “afwijkingen” bij de eerste emissie op te nemen als plaatfout. Als je letterlijk de definitie van een plaatfout zou overnemen op emissie 1852 dan komen 1779 zegels in aanmerking buiten het zegel Koning Willem III met pijp. Trouwens het zegel met pijp is zeker niet het enige zegel met een dergelijke “afwijking” bij emissie 1852.
@Marc
Je hebt gelijk dat het in principe zo zou kunnen dat bij elke drukvorm van zeg maar 10×10 er per zegel minstens één drukvormpositiekenmerk aanwezig is. En dan heb ik het bij de meeste zegels over een drukvorm voor elke kleur!
Bij de nog gangbare Beatrix zegels van 74c en 88c met 90 zegels op een drukvorm ken ik ruim 100 kenmerken van de kop-cylinder!
Jouw “onzin” beperkt zich dus geheel niet tot emissie 1852!!! :)
Even de tekst lezende in de Mast cat. en even met de voorbeelden van Marc & Rein in het achterhoofd nemende.
Is het begrip plaatfout dan niet verkeerd beschreven??????
Of kunnen wij het begrip gewoon uit de filatelie schrappen en gewoon beginnen te praten over positie kenmerken!
@Alex
De hele “plaatfout”terminologie dateert uit een tijd dat er volop boekdruk werd gebruikt en plaatdruk [koperdiepdruk]. De latere drukmethodes [rasterdiepdruk, offset, staaldiepdruk, etc] waren totaal onbegrepen door de filatelist gedurende de laatste 100 jaar. Primair moet je weten welke druktechniek is toegepast en dan pas kun je proberen aan te geven welk drukvorm-positie-kenmerk waardoor ontstaan is en wanneer en hoelang, etc…
Plaat- of cylinder-nummers zijn thans al even onbetrouwbaar als identificator van een bepaalde drukvorm omdat de nummer-aanduiding vaak gewoon in de computer blijft staan en er rustig een tig-ste cylinder wordt gegraveerd met “dezelfde” 1….
Dick Hille Ris Lambers heeft ooit in 1979 de systematische kenmerken beschreven van offset waarbij een complete kolom of rij van 10 zegels een zelfde kenmerk vetoonden; sterker nog: het kenmerk zat als vervuiling op een bepaalde plek in het reproductie-apparaat en zorgde er bij de 55c en 75c 1979 Europa voor dat de zegels in een bepaalde kolom van beide waarden dezelde vlekjes meekregen voor alle kleuren!!! Als je er een aantal tegenkomt in je gebruikte materiaal ben je er van overtuigt een plaatfout te pakken te hebben! Staat nog in Mast noch Wilgenburg, want geen plaatfout! Maar wat is het dan???
Met de Argentijnse langlopende emissies vanaf 1935 is iets dergelijks aan de hand. De drukvellen worden op een zeker moment vanuit een basis blok van 5×2 zegels gereproduceerd, waardoor op een vel van 200 zegels kenmerken 20 x voorkomen. Het heeft geen zin dit soort systematische kenmerken van een etiketje als primair, secundair, tertiair, quartair etc. te voorzien ….. Het beschrijven van zo’n basis-blok is een klus op zich. Daarnaast verschijnen op unieke plaatsen in het drukvel wel degelijk extra kenmerken die dan slechts 1x op de 200 te vinden zijn!
Bij de Belgische Kon, Boudewijn zegels type Velghe zijn de zegels per alternatieve rij tot op de rasterpunt gelijk: rij 1 = rij 3 = rij 5 ; zowel van paneel 1 als van paneel 2. Ik heb daar een boek overgeschreven bij de Belgische FISTO.
Desalniettemin zijj er kenmerken te vinden – moeizaam – die slechts 1x op de 100 zegels voorkomen….
Over vervuiling gesproken – in de jaren 1950-1960 zat er op de glazen rasterplaat bij Courvoisier SA een Y-vormig gevalletje dat op alle vellen van de door Courvoisier SA gedrukte zegels in rasterdiepdruk is terug te vinden!!!
@ Rein,
Is er literatuur bekend waarin deze drukmethodes wordt beschreven en waar is de publicatie van Dick Hille Ris Lambers gepubliceerd (of is het een eigen boekwerk geweest)??
Nederlandsch Maandblad voor Philatelie:
1949 p275-276 Over de Vergeet-hen-niet zegels 1949
1950 p40 Blauw papier bij de zegels van Nederland
en Kolonie”n
p57 Over de 80cent type Kreisler zonder watermerk
met opdruk 1947
1951 p2 Diverse afwijkingen Kinderzegels 1950 [met H.W.J.Reus]
p39 De 10cent Volksdienst 1944 met etsingnummer 2 [met H.W.J.Reus]
p137 Fouten bij Cijfertype van Krimpen, Juliana en face,
Zomer 1951 en Porten van Krimpen [met H.W.J.Reus]
1952 p301-304 De halve cent 1876 nogmaals onder de loupe
[met N.J.Verhoeven]
1955 p33 Plaatfouten op de Kinderzegels 1954 en de Portzegels van Krimpen
p34 De 2cent van Krimpen met papierlas
p45-46 Ter verbetering en aanvulling van de catalogus
1978 p738-739 Verbeteringen NVPH catalogus
1979 p199 Unie van Utrecht onbeholpen gegraveerd
p413 Twee tandingen bij de Rode-Kruiszegels Ned.Antillen
p469-471 Actuele postzegelkunde: oplagen herkennen door rasters
te tellen en drukrichting te meten
[met R.C.Bakhuizen van den Brink]
p479 Naar aanleiding van de Zomerpostzegels 1979
p639-641, De Traliezegels onder de Loep
728 [met R.C.Bakhuizen van den Brink]
p657 De tandingen van de Ned.Antillen Sportserie 1979
p729-733 Postcodezegels en latere emissies Nederland
p909-915 De Traliezegels een aanzet tot onderzoek
p939 Nogmaals het perforaat van Antilliaanse velletjes
1981 p105-107 De Inhuldigingszegels van 60cent Koningin Beatrix
p293-295 Tandingproblemen bij zegels van Nederland en de
Antillen
p296-298 De 65cent Inhuldigingszegels Koningin Beatrix 1981
p807-811 Konijnenburgzegels onder de loep
1982 p207-210 Afscheid van de Inhuldigingszegels
p396-397 De schim van Koningin Beatrix
1983 p20-23, Puzzelen met offsetzegels
106-108, 195
1984 p22-24 Lotgevallen van een I
p286-287 Verdere lotgevallen van een I
p290-291 Plaatgebruik bij Paleis-op-de-Damzegels
Bulletin Automaatboekjes en Rolzegels:
1974-3 R7-8 Het verdelen van zegelbeelden over de
drukcylinder bij rolzegels
1977-14 R44-45 Drukkersmoeilijkheden met rolzegels
1977-14 R47 Genummerde rolzegels kunnen eenvoudig
worden afgeweekt met water
1978-20 R78-80 Kunnen rolzegels ook geplaat worden?
1978-21 R89 Versneden automaatzegel op brief
1978-21 R90-91 Rasterverschillen bij genummerde rolzegels
en zegels in automaatboekjes
1979-23 R109 Een korrektie en een aanvulling op rastergegevens
1979-23 R110 Afwijkende nummering bij de 90cent Regina rolzegels
1979-23 R110-111 Tralierollen en hun voegen
1979-25 R117 Enig nieuws over Nederlandse rolzegels
1982-34 Alg 282 Regina/Chambon
1982-35 R142 Postzegelautomaten in particulier bezit
1982-35 R142 Rolzegels Koningin Beatrix
“Randverschijnselen”:
1981 Jan nr 17 p360-361 2 cent van Krimpen etsingnummer R15
1982 Jan nr 21 p430 Pons 15 of boor
p430-432 Correctie [slijtage randbedrukking]
1982 Aug nr 23 p477-478 Etsingnummers van de Beatrix-computerzegels
1983 Jan nr 25 p527-529 Papiersoorten bij de Beatrix-computerzegels
FISTO 96 en 97:
http://users.skynet.be/fisto/studies.pdf
Verder Eric Mesdagh: FISTO 88, 91 en 93
Geen wonder, dat deze gegevens nooit in de “Speciale” NVPH Catalogus terecht zijn gekomen, Voor de zich amateurs noemende CatCom is dit teveel van het goede. De naam van het boekwwerkje moet toch in ere worden gehouden.
Bedankt Rein voor de titels.
Ga ik de komende tijd eens mijn best doen om het op te zoeken.
Zo dat ziet er inderdaad goed uit zeg, ik heb het nieuwe exemplaar zojuist gekocht en het was toch best wel zoeken hiernaar daarom is het misschien handig te vermelden waar deze is te bestellen, ik heb er voor de handigheid een link bij gevonden.
http://www.verzamelaarsmarkt.nl/Plaatfoutencatalogus2010
Nou succes ermee, ik hoop de catalogus deze week te ontvangen en heb weer wat leuk speurwerk met deze gladde dagen.
Frits
Ja ja we zouden geen reclame maken op dit stukje blog en zie daar gaan we weer !!! zie bovenstaande link !!! verzamelaarsmarkt !!!!Mast verkrijgbaar ab-collect@hotmail.com nu met gratis spaarpostzegels en geen verzendkosten .
Frits@ misschien had je even op het onvolprezen prikbord kunnen kijken .
Aad,
je hebt weer geheel gelijk!
Maar je mag de Hallmark zegels best hier aankondigen – verkrijgbaar bij kiosken [welke?] – en uiteraard de onvolprezen prikbord-handelaren …..
Schrijf een reactie