100 jaar octrooiwet: 10 prachtige ontwerpen

8

100-jr-rijksoctrooiwet-verrekijkerOctrooi waar dient dat nu voor? Je hebt een schitterende uitvinding gedaan. Hoe kun je nu voorkomen dat je unieke product wordt gekopieerd door concurrenten, die er vervolgens veel geld mee verdienen? Dat kan door een octrooi aan te vragen.

Daarmee is het mogelijk het exclusieve recht te verwerven om je product voor een bepaalde periode in een land op de markt te brengen. In Nederland is octrooibescherming geregeld in de Rijksoctrooiwet van 1995. Octrooibescherming geldt voor een periode van maximaal 20 jaar.

100-jr-rijksoctrooiwet-postzegels

De voorloper van de huidige wet is de Rijksoctrooiwet van 1910. Vanaf 1912 groeide het aantal octrooiaanvragen gestaag en in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw waren er maar liefst 14.000 tot 18.000 aanvragen per jaar. Dat veranderde door de komst van het Europees octrooi. Het eerste Europees Octrooiverdrag werd in 1973 door vijftien landen ondertekend. Twee jaar later was het mogelijk om met één aanvraag octrooi te verkrijgen voor 17 landen. Het aantal nieuwe Nederlandse aanvragen daalde toen aanzienlijk.

In 2010 is het 100 jaar geleden dat de Rijksoctrooiwet in werking trad. Ter gelegenheid van dit jubileum geeft TNT Post een speciaal postzegelvel uit met tien unieke postzegels. Naast het postzegelvel brengt TNT Post een eerstedagenvelop, postzegelmapje en een Prestigeboekje uit.

Ontwerp 100 jaar octrooiwet

Er zijn door de eeuwen heen honderdduizenden uitvindingen gedaan in het gebied dat nu Nederland heet. Uit die ontstellende hoeveelheid een keuze maken voor het ontwerp van het postzegelvel 100 jaar Rijksoctrooiwet, was een eerste uitdaging voor Theo Peters van Comma-S ontwerpers. “Een voorselectie werd gemaakt door Octrooicentrum Nederland in overleg met de Orde van Octrooigemachtigden. Voor de uiteindelijke selectie hanteerde ik de volgende criteria: een uitvinding moest visueel aantrekkelijk zijn en tot de verbeelding spreken. En zowel vindingen uit het heden als uit het verleden moesten een plaats krijgen op het postzegelvel. Ook heb ik gekeken naar het belang van het onderwerp en er moest uiteraard geschikt beeldmateriaal van beschikbaar zijn.”

Wat de laatste voorwaarde betreft, heeft Peters bij de oudste geselecteerde uitvindingen water bij de wijn moeten doen. Zo is van de historische duikboot van de Nederlander Cornelis Drebbel (1572-1633) niets bewaard gebleven, waardoor de vinding mogelijk nog meer tot de verbeelding spreekt. Volgens de overlevering voeren in 1620 twaalf roeiers enkele uren in de duikboot van Drebbel onder het wateroppervlak van de Theems in Londen. “De voor de postzegel gebruikte foto is die van een replica”, legt Peters uit. “Een origineel exemplaar ontbrak ook bij de verrekijker uit 1608 van Hans Lipperhey, woonachtig in Middelburg. De afgebeelde kijker is ook hier een replica.”

verrekijker-lipperhey-postzegel

Naast de kijker van Lipperhey en de duikboot van Drebbel werden geselecteerd: de kunstnier van Willem Kolff (1943)*;

kunstnier-willem-kolff-postzegel

de moderne LED-verlichting van Philips (2007);

led-verlichting-philips-postzegel

de VacuVin (1987) ofwel vacuümafsluiter voor wijnflessen van Bernd Schneider;

vacuvin-bernd-schneider-postzegel

de melkrobot (1987) van Van der Lely;

melkrobot-vdLely-postzegel

de fietskettingkast (1974) van Wilhelmine J. van der Woerd;

kettingkast-vd-woerd-postzegel

de Zonneauto van het Solar Team Twente (TU Twente en Saxion Twente), die is voorzien van nieuwe uitvindingen (2009);

zonneauto-solarteam-twente-postzegel

automatische handschriftherkenning van TNT Post (1980), die wordt gebruikt bij het coderen van postadressen;

handschriftherkenning-tntpost-postzegel

en tot slot de Dyneema-vezel van DSM (1979), ofwel de ‘sterkste vezel ter wereld’, die bijvoorbeeld wordt toegepast in de zeilsport.

sterke-vezel-dyneema-dsm-postzegel

“Het boeiende van het thema is de enorme variatie en het unieke karakter van de uitvindingen”, zegt Peters. “Dat heb ik geaccentueerd door bijvoorbeeld van de Dyneema-vezel de moleculaire structuur te laten zien en door bij andere uitvindingen de ontwerptekeningen uit – waar mogelijk – de originele octrooien af te beelden. Ook heb ik telkens een interessant detail van de uitvinding laten zien, zoals: de voorziening die de zonnestralen bundelt voor de energieopwekking van de zonneauto, een schematische afbeelding van een echte nier bij de kunstnier, de vrijwel bolvormige LED-verlichting en een portret van Cornelis Drebbel. Je zou zelfs de historische periode waaruit een uitvinding stamt, kunnen benadrukken via bijvoorbeeld de belettering. Dat heb ik uiteindelijk niet gedaan. Want de grote variatie aan onderwerpen leverde ook een nieuwe uitdaging op, namelijk om van het postzegelvel één geheel te maken.”

Daarom koos Peters voor één lettertype, de schreefloze ‘Interstate’, en voor een strakke opbouw van de tekst, waardoor de rust en de eenheid in het postzegelvel worden bevorderd. De doorlopende onderlijning van de drie tekstregels geeft structuur en brengt ordening aan.
Verder heeft Peters de eenheid benadrukt door voor alle ontwerptekeningen een zelfde lichtgrijze lijnvoering toe te passen en door een detail van de uitvindingen – zoals het voorste deel van de kettingkast – telkens in een cirkelvorm te plaatsen. Om het postzegelvel nog rijker aan inhoud te maken zijn op de zegelrand veelal aanvullende details afgebeeld, zoals een doorsnede van de historische verrekijker, een vooraanzicht van de zonneauto en een afbeelding van een envelop, waarvan de handgeschreven adressering automatisch wordt herkend.

“Alle postzegels samen vormen dus één geheel, maar iedere postzegel afzonderlijk moet ook op eigen benen kunnen staan”, zegt Peters. “Door onder meer kleurgebruik heb ik de eenheid bínnen iedere postzegel benadrukt. Op elke postzegel is de naam van de uitvinder, de frankeerwaarde en een onderdeel van de uitvinding in dezelfde kleur afgebeeld, zoals: het rood van de zonneauto, het groen van de kettingkast en TNT Post-oranje op de postzegel die is gewijd aan de handschriftherkenning.

Ontwerper Theo Peters

Theo Peters studeerde in 1982 af aan de Koninklijke Akademie voor Kunst en Vormgeving in Den Bosch, afdeling grafische vormgeving. Na te hebben gewerkt voor Total Design en bureau Code Communication & Design, richtte hij in 1996 samen met Leo Verhallen Comma-S ontwerpers op. Het bureau, gevestigd in Den Bosch, ontwerpt onder meer logo’s en huisstijlen, jaarverslagen, boeken en websites.

Naast TNT Post zijn onder meer klant bij Comma-S ontwerpers: Algemeen Octrooi- en Merkenbureau, Brabant Water, Essent, Liliane Fonds, Orde van Octrooigemachtigden, provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat-Expertisenetwerk Waterveiligheid, Technische Universiteit Eindhoven, Uitgeverij Contact en de Vereniging van Openbare Bibliotheken.

Technische gegevens 100 jaar octrooiwet

Zegelformaat : 36×25 mm
Tanding : 13 : 13
Papier : normaal met fosforopdruk
Gomming : synthetisch
Druktechniek : offset
Oplaag : 380.000 velletjes
Drukkerij : Lowe Martin Group, Canada
Artikelnummer : 300361
Drukkleuren postzegel : geel, magenta, cyaan en zwart
Soort zegels : velletje met 10 verschillende bijzondere postzegels

Eerdere artikelen over 100 jaar octrooiwet:

- Cornelis Drebbel staat verkeerd op een postzegel

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stem(men), gemiddelde: 5.00)
Aantal keer gestemd: 1
Loading ... Loading ...
  • Delen:
  • Delicious
  • Hyves
  • Facebook
  • eKudos
  • MSN Reporter
  • NUjij
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Digg
  • Google
  • Windows Live Favorites
PrintSchrijf een reactie

Lia Vieveen is mede-oprichter en eigenaar van Postzegelblog. De liefde voor postzegels heeft ze van haar vader, internet is haar andere passie.

Reacties (8) Schrijf een reactie

  • Arjan Keppel op 24 december 2009 om 11:22

    Prachtige zegels! Maar wat zou het mooi zijn als TNT weer gewoon zegels in vellen ging uitgeven, want zo’n velletje met al die verschillende zegels verpest het voor mij weer helemaal. Wat een drukke janboel, ondanks de bewonderenswaardige pogingen van de ontwerper eenheid aan te brengen. Dat wordt dus veletje uit elkaar scheuren (ja, ook die akelige tabs eraf) om weer gewoon een albumblad vol mooie zegels te kunnen maken, waarin deze mooi tot hun recht komen. Maar ondanks dat vind ik dit nu al met gemak de mooiste Nederlandse zegels van de 21e eeuw. Heel subtiel die kleurkeuzes van de octrooihouders. 10 out of 10!

  • Jan1964 op 24 december 2009 om 15:34

    Zo horen Nederlandse postzegels eruit te zien. Ook hulde voor de nieuwe Mooi Nederland reeks. Na het slechtste Mooi Nederland-jaar schijnt het beste jaar te volgen.

  • Willem op 24 december 2009 om 15:44

    En ook deze mooie Mooi Nederland zegels kun je bewonderen op de site van TNT Post.

  • Ton op 24 december 2009 om 15:46

    en zo is het maar net , al gaat mijn voorkeur qua Mooi Nederland uit naar de eerste serie

  • Prins op 27 december 2009 om 01:43

    De Mooi Nederland 2010-zegels van 12 januari, zullen aan het loket pas verkocht worden vanaf 12 februari…..tenminst, als de postkantoormedewerkers zich houden aan wat op de velrand van de velletjes vermeld is. Zie https://collectclub.tntpost.nl/pages/content/s2/pzn+mooi+nl+haarlem+en+middelburg.aspx

  • paul op 27 januari 2010 om 22:50

    Uit de techn gegevens boven dit stukje:
    Drukkerij : Lowe Martin Group, Canada

    Is dit de eerste keer dat Nederlandse zegels in Canada gedrukt worden? Ik kan het me niet herinneren.

    Van de site van de drukker http://www.lmgroup.com deze info:
    De Lowe-Martin Group is gevestigd in Ottawa, met een vestiging in Toronto en in Galway, Ierland.
    Ze drukken al ruim 8 jaar postzegels, naar eigen schrijven met zeer moderne apparatuur. Ze hebben zegels voor meer dan 30 landen wereldwijd. Er staan zegels van een aantal eilandstaten op de foto bij de tekst over postzegels.
    Elders op hun website zijn ze wat uit de tijd. Ze bieden services die goed werken met Netscape Navigator 3 en 4 en Internet Explorer 4, “and possibly other browsers”. Dat is uit de jaren 90 van de vorige eeuw.

  • Reintejdevos op 28 januari 2010 om 09:06

    @Paul

    Heel opmerkzaam! Inderdaad de 1e keer! Behalve Canada en Finland veel eilanden … waaronder ook gerespecteerde als Ijsland [hoewel na Icesave :) ] … Ze gaan prat op stochastische rasters, dus ook voor ons?

  • aadb op 28 januari 2010 om 22:14

    Om de postzegelhandel te plezieren
    gaan we straks met een bon naar de Bruna om het prestige boekje NR 28 te kopen .Normale prijs 9,95 nu slechts 7,45 .Deze aanbieding staat in het nieuwe huis aan huis blaadje TNT .Vanzelfsprekend kunt u de bonnen ook bij ons inleveren ,geen Bruna wel al 32 jaar verkooppunt ptt/tpg/tnt en hoe ze ook genoemd willen worden .En als klap op de vuurpijl doe ik er nog een SPAARPOSTZEGEL NR 4-2010 bij.

Schrijf een reactie