Collect 62 lag gisteren bij velen weer op de mat. Voor wie hem gemist heeft hierbij één van de artikelen. “Iemand een brief of pakketje sturen, waar ook ter wereld, is voor ons de gewoonste zaak van de wereld. Je zou bijna vergeten dat hier een geschiedenis van 6000 jaar aan vooraf is gegaan. Een historie waarin onder meer fahrende Leute (zoals pelgrims), boden en postmeesters een rol speelden. Het woord post is afgeleid van posita.”
“Met deze term werden de zogeheten paardenwisselplaatsen aangeduid langs de routes van de Romeinse cursus publicus, de eerste georganiseerde vervoers- en post- service in ons land.Keizer Augustus (63 voor Christus) riep deze dienst in het leven om berichten, belasting- opbrengsten en rijksfunctionarissen op efficiënte wijze te vervoeren. Gewone burgers kwamen niet aan bod. Zij kenden immers niemand die ver weg woonde en waren bovendien analfabeet. Tot het einde van de Middeleeuwen waren het vooral stadsbesturen, universiteiten en kloosters die post verzonden.
Vanaf de zestiende eeuw ontstonden er bodes. Zij kochten van een stadsbestuur het recht om brieven van hun stad naar één andere stad te brengen. Dit gebeurde lopend. Het was verboden om post mee terug te brengen of een afwijkende route te nemen. De inzet van paarden (rond 1650) versnelde het postvervoer, maar iedere bode bleef één eigen bestemming houden. Het boden- ambacht was een zwaar beroep. De wegen waren slecht en de bodes werden regelmatig ‘geplondert ende uytgetrokken’.
Een omwenteling vond plaats op 15 januari 1799, toen de Nederlandse posterijen tot een nationale onderneming werden omgevormd. Brieven voor alle bestemmingen konden nu worden afgeleverd op het postkantoor. De staatspost was echter duur en traag. Menig brievenschrijver probeerde het staatsmonopolie dan ook te ontwijken. Zij verzwaarden hun poststuk met lood of stenen. Brieven zwaarder dan één kilo mochten namelijk met koetsiers en schippers mee…
In 1807 werd de eerste Postwet aangenomen. Daarmee had de staat het alleenrecht om brieven te verzamelen,te vervoeren en te distribueren. Langzaam maar zeker verbeterde de dienstverlening. De tarieven gingen omlaag en werden gestandaardiseerd en de bezorging ging sneller (per trein vanaf 1844 en per auto vanaf 1913). Ook kwamen er meer postkantoren en brievenbussen.
Het aantal poststukken groeide gestaag en er volgden belangrijke veranderingen. Zo verscheen op 1 januari 1852 de eerste postzegel in ons land. In 1877 werd het gebruik hiervan verplicht.
En in 1977 voerde de PTT de postcode in. Staatsbedrijf PTT werd in 1989 verzelfstandigd tot NV Koninklijke PTT Nederland (KPN). Sindsdien is de naam gewijzigd in respectievelijk TPG Post (2002) en TNT Post (2006). Anno 2009 bezorgt TNT Post nog dagelijks 16 miljoen poststukken, ondanks de populariteit van e-mail en internet.
Natuurlijk is er in Collect 62 nog veel meer te vinden, dit is de volledige inhoudsopgave:
- Verkiezing mooiste postzegel 2009
- 100 jaar vliegen in vogelvlucht
- Nieuwe uitgiften:
- Persoonlijke Postzegels (III)
- Dag van de postzegel 2009
- 100 jaar gemotoriseerde luchtvaart in Nederland
- Kinderpostzegels 2009
- Decemberzegels 2009
- De Stelling: Postzegels zijn gebruiksvoorwerpen
- Mijn Postzegel met Rob van Tuyl
- De geschiedenis van de post
De digitale versie van het nummer is ook te downloaden (pdf, 13,1 MB). Op de pagina Archief Collect zijn nog veel meer downloads van Collect te vinden.
(nog geen stemmen)
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (0)
Schrijf een reactie