Naar aanleiding van de gekleurde, weinig gedetailleerde silhouetten van de nieuwe kinderzegels wil ik in deze bijdrage u andere silhouetten op Nederlandse postzegels tonen (met gevarieerde objecten) als vormgevingsmethode.

Één postzegel, namelijk die van de Franz Schubert-herdenking (nvph 1729), wordt nader beschreven.
Silhouetafbeeldingen geven een essentiële kijk op het postzegelonderwerp. Van de hoofdzaak afleidende bijzaken komen er niet op voor.

Gecollageerde of geassembleerde postzegelafbeelding
Ontwerper Gielijn Escher heeft voor de herdenking van Franz Schubert (1797 – 1828) een Oostenrijkse silhouettekening uit de romantiek als uitgangsbasis gebruikt.

Schubert (als lesgever) begeleidt aan een vleugel (zonder openstaande klep) een zangeres (een van de dochters van de familie Frölich). Beiden zijn vereenvoudigd, en profiel en raak getypeerd in actie weergegeven. De sfeer waarin het afgebeelde zich afspeelt, komt overeen met het goed gevoede, burgerlijke milieu/intimiteit uit het begin van de 19e eeuw in Duitsland. De tijd van de verfijnde romantiek, waarin het gevoel domineerde over het verstand, de dagelijkse werkelijkheid.
Sprankelend frisse en opgewekte kleuren
De afbeelding bezit sfeervolle kleurstellingen. Naast het contrastrijke zwart-wit staat een meermalen door Esscher gebruikt warmpaars, dat geleidelijk overgaat in wit. In het groene en ovaalvormige vlak (een afgeleide van een ovale medaillon, zeer in trek in de romantiek) bevindt zich een potloodtekening van de 23-jarige Schubert, getekend door zijn vriend Leopold Kupelwieser.

Het gloedvolle paars versterkt als complementaire kleur het gifgroen op de achtergrond, dat door de zwarte vleugel horizontaal doorsneden wordt. In teer hemelsblauw staat Schuberts naam op de zijkant van het klavier. Het jaartal 1997 (onopvallend geheel rechtsonder) is in nog contrastrijker paars opgevoerd.
De opgewekte en fris tintelende kleurtegenstelling verbeeldt/symboliseert iets van het aantrekkelijke van Schuberts klankkleur. Tussen haakjes: met het veel door Esscher gebruikte paars voelt de ontwerper de verbondenheid met de natuur (van de heide).

Gustav Klimt (1862 – 1918) heeft Schubert achter de piano met zangeressen en toehoorders in een kleurexplosie in 1899 afgebeeld (gelijk als bij Gielijn
Esscher).
Inhoudsvolle typografie
Het typografische gedeelte is in een donkerbruine aardkleur uitgevoerd. De goed geproportioneerde letters en cijfers mét schreef passen uitstekend bij de goedgevoede welgestelden (letterlijk en figuurlijk op te vatten) van het burgerlijke milieu van destijds, die Schuberts composities ten zeerste waardeerden.
De afwijkende vorm van de ‘z’ van Franz verwijst naar de gotische letters, het toen nog in Duitsland gebruikte schrift.

Tot slot
De afbeelding bestaat uit een collage of assemblage van een pianobegeleider/-leraar én een tweetal afbeeldingen van een representatieve luisteraar/toeschouwer/zanger in combinatie met een getekend portret. De personen bezitten allen nog de stijlkenmerken uit een ver verleden, maar zijn wel in een eigentijds vormgevingsjasje gestoken, geheel overeenkomend met de stijlinzichten/-kenmerken én kleurkeuzes van Gielijn Esscher.

De ontwerper heeft met een minutieuze zorg op een perfecte wijze tijdsperiode, sfeer én detail inhoudelijk raak weten te typeren. Kenmerkende eigenschappen van het postzegelonderwerp zijn dus in overdrachtelijke zin in de vormgeving terug te vinden. Het onderwerp bepaalt de vorm(geving) van de postzegelafbeelding.





















Reacties (0)
Schrijf een reactie