Curaçao en de Luchtpost

5

curacao.postzegel2Als bekend liggen Curaçao, Aruba en Bonaire – de z.g. Benedenwindse eilanden – vlak bij de kust van Venezuela. Zij konden vanaf begin 20ste eeuw profiteren van de grote aardolievondsten die in de kustprovincies van Venezuela werden gedaan. Op Curaçao bouwde de BPM (Shell) een raffinaderij, wat later kwam op Aruba een Amerikaanse raffinaderij te staan, beide voor de verwerking van aardolie uit Maracaibo en omgeving in Venezuela.

Een zakenman verkreeg in 1924 enige eilandjes in de baai van Willemstad op Curaçao en omliggend water in erfpacht ten behoeve van een station voor watervliegtuigen van de Duits-Columbiaanse luchtvaartmaatschappij SCADTA, actief in en om Columbia sinds 1921. April 1925 vond een eerste SCADTA proefpostvlucht (Baranquilla)-Curaçao -La Guaira (Venezuela) plaats met het Junkers F-13 watervliegtuig IDOOR.

Cu1
De hoeveelheid vervoerde post was minimaal en bovendien kwamen er bureaucratische bezwaren van Venezuela, dus het bleef dat jaar bij die ene vlucht.

Cu4
Twee jaar later, in 1927, vond een tweede proefpostvlucht van SCADTA Baranquilla)-Curaçao -La Guaira plaats, ditmaal via haar Venezulaanse dochtmij CAC en uitgevoerd door de IDOOR en door de 2-motorige vliegboot Dornier Wal PACIFICO.

Cu2

Ook nu was de vervoerde hoeveelheid post en vracht minimaal. De SCADTA gaf er dus verder de brui aan, temeer omdat ze geen landingsrechten in de USA verkreeg. Enige jaren later viel het doek: de SCADTA werd met al haar vliegtuigen en bezittingen overgenomen door de Amerikaanse PAA, de Pan American Airways.

Cu5-001

Na twee jaar rust hoorde men op Curaçao weer vliegtuiggeronk. Vanaf juni 1929 deden watervliegtuigen van PAA wekelijks Curaçao aan in het kader van een reeks ‘proefvluchten’ vooruitlopend op een lijndienst vanuit Miami via Havanna (Cuba) en Midden-Amerika naar Barranquilla en Curaçao .

Cu3

Al hetzelfde jaar verschijnt een lokaal gemaakte hulpuitgifte van drie opdrukzegels ter voldoening van het luchtrecht. De serie is slechts enige maanden frankeergeldig, de oplage zeer klein.

Cu7

Onderhandelingen tussen eilandbestuur en PAA over rechten, kosten, exclusiviteit liepen vast waarop PAA in 1931 de dienst op Curaçao staakte.

Cu6

Tot half 1934 is er daardoor een luchtvaartloos tijdperk op de Antillen. Wel verschijnt in periode 1931-39 een lange serie Mercurius luchtpostzegels, type als van Suriname.

Cu8

In augustus 1934 beginnen enige zakenlieden met een eenmotorige Loening amfibie een vliegdienst Curaçao -Aruba. Voor frankering van deze luchtpost verschijnt een opdrukzegel, echter de 10 ct frankeerkosten blijken veel te laag te zijn. Een paar maanden later al wordt de dienst gestaakt wegens gebrek aan baten. Wel werden jaren dertig door de overheid bescheiden vliegvelden gebouwd op Curaçao en Aruba, jaren later ook op St.Maarten.

Cu9

En eind 1934 verschijnt dan de KLM SNIP met kerstpost uit Nederland, zoals al vermeld in het voorgaande artikel ‘Suriname en de Luchtpost’. Het Westindische bedrijf van de KLM wordt opgericht, enige lijnen geopend, Amerikaanse vliegtuigen aangekocht. Allemaal erg bescheiden, want veel vracht post en passagiers zijn er nog niet. Zo wordt eenmaal daags, wat later tweemaal daags naar Aruba gevlogen, en driemaal per week, later dagelijks, van Curaçao naar Guaira in Venezuela. Tijdens de oorlogsjaren komen er nieuwe KLM-lijnen bij naar Kingston (Jamaica, 1941), Miami (1943) en het Nederlandse bovenwindse eiland St. Maarten (1944, 1x per 14 dagen toen aldaar een vliegveld gereed kwam). De piepkleine bovenwindse eilandjes Saba en St.Eustachius kregen geen vliegverbinding. En waarlijk, vanaf 1941 werd er door de KLM West Indië winst gemaakt, ondanks de blijvend verliesgevende lijn naar Paramaribo in Suriname. In de loop der tijd komt de PAA terug door de lijn Miami-Curaçao te heropenen (1946) maar al die jaren is een groot aantal PAA lijnen tussen de USA en andere eilanden in de regio in bedrijf geweest. Door daarop over te stappen, kan men vanuit Curaçao de hele wereld bereiken.
Zoals iedere verzamelaar van Nederlands West Indië weet, werden er door Curaçao in periode 1941-1947 niet minder dan zeventig luchtpostzegels uitgegeven. Daar waren zegels bij met frankeerwaarde 10, 15 en 25 gulden, alsook vijf toeslagseries waarbij de toeslag soms twee maal de nominale waarde bedroeg. Het zijn in doorsnee hele fraaie zegels, maar postaal nodig was deze aanslag op de verzamelaarsbeurs bepaald niet. De oplages waren zeer bescheiden, zo’n 9000 tot 40.000 stuks per serie. Echt postaal gebruikt komen de toeslagzegels nauwelijks voor.

Cu10-001
Vanaf 1946 is het voor de KLM technisch mogelijk met passagiers over de Atlantische Oceaan te vliegen, en kan men vanuit Schiphol naar Curaçao komen over de noordelijke route via Glasgow, New York en Miami, en ook over de zuidelijke route via Madrid, Lissabon, Dakar, Natal en Paramaribo. Beide lijnen worden een tijd gehandhaafd want je weet maar nooit hoe het gaat met landingsrechten en zo.

Cu11

Curaçao en andere eilanden van Nederlands West Indië worden nu aangedaan door verschillende vliegmaatschappijen en door diverse chartermaatschappijen. Uiteraard, want het vliegen is nu heel gewoon gewordn. Op een dag vertrekken er nu meer vliegpassagiers van Curaçao dan tijdens de veertiger jaren in een maand. De pioniersdagen zijn geweest.

Gratis online postzegelcatalogus
Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Curaçao

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading ... Loading ...
PrintSchrijf een reactie

Philip Levert van Postzegelvereniging Haarlemmermeer schrijft verhalen over postzegels waarin de geschiedenis en de reizen die hij gemaakt heeft een grote rol spelen.

Reacties (5) Schrijf een reactie

  • Hans Kremer op 6 november 2009 om 00:14

    Mocht u meer willen lezen over SCADTA en de ‘Nederlandse’ zegels die daarvoor gebruikt werden kijk dan eens op:

    http://www.angelfire.com/ca2/asnp/Scadta.pdf

  • Allan Wichelman op 4 november 2011 om 09:43

    I enjoyed very much this fine article on “Curacao en de Luchtpost.” Can you tell me whether the Curacao airmail rates for 1940 onward have been published? I have many covers from the 1940s, but I cannot find information on the airmail rates. I appreciate your help. Allan Wichelman

  • Hans Kremer op 4 november 2011 om 16:37

    Allan,

    There are two sources for the information you are looking for:

    De Postzak# 196 (July 2003) “Een en ander over Curacao” by the late Frits Vollmer

    Netherlands Philately Vol 32/5 May 2008 “Neth. Antilles Postal rates (1948-2008)” by the late Rinus Dekker

    I have both publications.

    hkremer@usa.net

  • M.Michiel van der Mey op 10 december 2012 om 07:49

    De beide eerste verkeersvliegboten van het type “Dornier Wal” werden op Curacao geassembleerd. De namen van de vliegboten waren “Atlantico” en “Pacifico”. Na assemblage en demonstratie vluchten vertrokken ze naar Colombia, vandaar vlogen ze voor de SCADTA, waaruit de AVIANCA voortgekomen is.
    Beide vliegboten stonden aan de wieg van de civiele luchtvaart in Zuid Amerika.
    De wereldwijde historie van de Dornier Wal vindt u in het in Florence uitgegeven boek: “Dornier Wal a Light coming over the Sea”.

  • Philip Levert op 10 december 2012 om 17:57

    Michiel, dank voor de aanvullende info. Wat ik heb van de West en luchtpost heb ik op de laatste Postex geexposeerd.
    De Dornier Wal is net als de Fokker VII een icoon van de opkomende luchtvaart jaren 20 en 30 20ste eeuw, ik heb ergens nog poststukken van een Wal die een wereldreis succesvol maakte. Het genoemde boek ken ik niet, veel dank.
    Philip

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)