100 jaar gemotoriseerde luchtvaart in Nederland: vol romantiek en techniek - Postzegelblog

100 jaar gemotoriseerde luchtvaart in Nederland: vol romantiek en techniek

22

velletje

Uit het vele beeldmateriaal heeft Paul Mijksenaar, ontwerper van het postzegelvel ‘100 jaar gemotoriseerde luchtvaart in Nederland’, een persoonlijke én representatieve keuze gemaakt van de geschiedenis van de luchtvaart in ons land.


De luchtvaart speelt een belangrijke rol voor Nederland, vooral op economisch gebied. De importantie van de luchtvaart is o.a. voortgekomen uit

nvph-910nvph-1606

[a] het werk van de luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer Anthonie Fokker (1890 – 1939). Op de Luchtvaartpostzegel (nvph 910) uit 1968 staan de F2 en de F28.

nvph-1230

[b] de oprichting en aanleg van het vliegveld Schiphol in 1916. Schiphol is tot een van de belangrijkste luchthavens van Europa uitgegroeid.

nvph-648nvph-729

nvph-730nvph-1605

[c] de oprichting van de KLM o.a. door de initiatiefnemer Albert Plesman in 1919, die banken en reders (o.a. Müller) financieel voor het luchtvaartbedrijf wist te interesseren.

Tien unieke postzegels in panoramaformaat

luchtvaart-1a

1995 Traumahelicopter (dienstverlening)

Een traumahelicopter op een brug in het historische centrum van Amsterdam geeft een overtuigende uitbeelding van dienstverlening.

luchtvaart-1b

1971 Boeing 747 taxiet over de Polderbaan (straalverkeersvliegtuigen)

De Boeing 747, bijgenaamd Jumbo Jet, is een fraai voorbeeld van civiele techniek in dienst van de luchtvaart. De inzet van dit vliegtuig met zijn enorme passagierscapaciteit luidt het tijdperk van het massatoerisme in.

luchtvaart-2a

1998 Apache-helicopter (militaire luchtvaart)

Twee Apache-helicopters vertegenwoordigen de militaire luchtvaart. Deze vliegtuigen worden bij vredesmissies ingezet, zoals op dit moment in Afghanistan.

luchtvaart-2b

1967 De B-pier op het nieuwe Schiphol (Schiphol)

Het interieur van de B-pier met de oorspronkelijke bewegwijzering vertegenwoordigt de luchthaven Schiphol.

luchtvaart-3a

1955 Fokker F-27 ‘Friendship’ (Dutch Deesign)

Een Fokker F-27, vliegend boven een Nederlandse molen, presenteert Dutch Design.

luchtvaart-3b

1953 Lockheed Super Constellation (The Flying Dutchman)

Door de persoonlijke voorkeur van ontwerper Paul Mijksenaar is dit vliegtuig in deze postzegelserie terecht gekomen: “Vanuit het oogpunt van vormgeving is dit schitterende toestel de Citroën DS onder de vliegtuigen.” Op de voorgrond (rechts) staat een (destijds) nieuwe hop-on/hop-off busje voor de aan- en afvoer van bemanningsleden.

luchtvaart-4a

1933 F-18 ‘Pelikaan’ van de KLM brengt Batavia kerstpost (luchtvaartmaatschappijen)

De bemanning (Smirnoff, Soer, Grosfeld, Van Beukering) van dit KLM-vliegtuig bracht in de recordtijd van iets meer als honderd uren in ruim vier dagen de kerstpost naar Batavia. Deze vlucht was een belangrijke gebeurtenis in de luchtvaartgeschiedenis. Bij terugkomst op Schiphol werd ‘de Pelikaan‘ ondanks de lage temperaturen opgewacht door een enthousiaste menigte.

luchtvaart-4b

1934 Huldiging van de DC-2 ‘Uiver’ in Melbourne Race (metalen vliegtuigen)

In het luchtvaartevenement, de luchtrace Londen-Melbourne, won het Nederlandse vliegtuig ‘de Uiver’ de handicapklasse en behaalde het de tweede plaats in het totaalklassement.

uiver envelop

‘De Uiver’ was een DC2, een van de eerste volledig metalen vliegtuigen in de burgerluchtvaart. Anthony Fokker zag pas laat het belang van deze ontwikkeling in, waardoor de concurrentie het bedrijf op achterstand zette

luchtvaart-5a

1909 Wright Flyer met lanceertoren bij Etten-Leur (de eerste vlucht)

De eerste gemotoriseerde vlucht in ons land vond bij Etten-Leur op de Klappenbergse Heide plaats. Aanleiding hiervan was het 40-jarig bestaan van de suikerfabriek van Sybrand Casparus Jan Heerme van Voss (1841 – 1934, nestor van de Nederlandse beetwortel-suikerindustrie) uit Leur. De suikerbaron wilde iets bijzonders hiervoor organiseren. Hij nodigde daarom de Franse piloot Charles graaf de Lambert uit met zijn Wright Flyer voor een demonstratie. Op de bewuste avond werd de motor gestart van het vreemde voertuig, waarna twee propellers al snel op volle toeren draaiden. Door middel van een valgewicht werd het voertuig over rails op snelheid gebracht. Nog voor het einde van de rails was bereikt, raakte de Wright Flyer los van de aarde. De aanwezigen waren getuige van de eerste gemotoriseerde vlucht op 27 juni 1909 – vluchtduur slecht 3½ minuut – in het Nederlandse luchtruim.

luchtvaart-5b

1911 Anthony Fokker in zijn ‘Spin’ (vliegtuigbouwers)

Anthony Fokker is op de postzegel afgebeeld in zijn vermaarde ‘Spin’.

Vormgeving

Voor het postzegelvel heeft Mijksenaar een canon gemaakt van tien deelonderwerpen uit de luchtvaartgeschiedenis: [1] dienstverlening, [2] straalverkeersvliegtuigen, [3] militaire luchtvaart, [4] Schiphol, [5] Dutch Design, [6] The Flying Dutchman, [7] luchvaartmaatschappijen, [8] metalen vliegtuigen, [9] de eerste vlucht, [10] vliegtuigbouwers.

Hierbij is de chronologische volgorde van het beeldverhaal over de luchtvaart in ons land terzijde geschoven. Op de op één na laatste postzegel van het vel staat bijvoorbeeld pas het begin van de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis.

Op iedere postzegel staat één beeld/aspect dat representatief is voor de gevarieerde geschiedenis van de vaderlandse luchtvaarthistorie.

Het gebruik van de linker en rechter velrand van iedere postzegel geeft de mogelijkheid foto’s op panoramaformaat weer te geven, wat heel toepasselijk is voor het thema luchtvaart. De extra panoramische ruimte biedt ook de mogelijkheid extra deelonderwerpen op te voeren en af te beelden, zoals bijvoorbeeld de lanceerconstructie met het valgewicht bij de eerste vlucht.

Bij de totstandkoming van dit postzegelvel zijn drie generaties Mijksenaar betrokken: “Mijn persoonlijke beleving van de geschiedenis van de luchtvaart is namelijk mede beïnvloed door het boek ‘Wij in de Melbourne Race’ van mijn vader P.J. Mijksenaar. Mijn zoon, vormgever Meijer Mijksenaar, heeft zich vooral met de typografie van het postzegelvel beziggehouden.”

vliegtuigvel

Dat de bijdrage van Meijer Mijksenaar niet meteen juist is geweest, blijkt bij de vergelijking van het postzegelvel (voorontwerp), dat in het TNT Post-kwartaaltijdschrift ‘Er is post’(najaarseditie) is afgedrukt. De kleur van de frankeerwaarde is van wit in zwart, of van zwart in wit veranderd, bovendien is de frankeerwaarde wel eens op een andere plaats terecht gekomen.

De Nederlandse driekleur is – tweemaal per postzegel – in ‘blokjes-uitvoering’ opgevoerd. Deze uitvoering van de vlag is ook gebruikelijk om de Nederlandse identiteit van vliegtuigen aan te geven.

Ook dit postzegelvel is – op de onder- en bovenvelrand – van informatieve tekst voorzien.

De oplage van dit postzegelvel (gedrukt bij Cartor Security Printing in Frankrijk) omvat 365.000 postzegelvelletjes.

Filatelistische luchtvaarttentoonstelling ‘Vervlogen jaren’

De gerenommeerde verzamelaar van filatelistische luchtvaartstukken in de meest uitgebreide zin des woords, de heer Herman Verduijn (058 – 2562208), toont een deel van zijn uitgebreide luchtvaartverzameling in het Cultureel Historisch Centrum ‘De Schierstins’ (Hoofdstraat 1, 0511 – 472937) in Veenwouden van 20 september t/m 23 oktober 2009 naar aanleiding van een eeuw gemotoriseerde luchtvaart in Nederland.

Veenwouden ligt enkele kilometers ten oosten van Leeuwarden
Spectaculaire luchtvaartobjecten zijn er te zien o.a. de propeller van Sieb Koning (noodlanding op 19 juli 1911 in Veenwouden), de gebroken propeller van Clement van Maasdijk (verongelukt op 27 augustus 1910 te Arnhem). Voorts zijn er heel veel luchtvaartcuriosa aanwezig, zoals onder anderen luchtvaart-brievenbusaanplakbiljetten, KLM-affiches, KLM-reisgidsen en ‘objecten’ betreffende jubilea- en bijzondere vluchten als eerste vlucht Nederlandsch Oost Indië (1924), Pelikaanvlucht (1934), Londen-Melbourne Race (1934) en Christchurch Race (1953).
Opvallend is de gefrankeerde en afgestempelde briefkaart van 16 september 1910, die tijdens de Eerste Vliegweek Leeuwarden van 15 t/m 18 september 1910 aldaar is gepost.

Voor gespecialiseerde luchtvaartverzamelaars écht een must van de eerste orde!

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 5,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

Reacties (22) Schrijf een reactie

  • Bate Hylkema op 17 september 2009 om 14:12

    Wie van de bloglezers kan de lezers over de juiste brug over de juiste Amsterdamse gracht nader informeren?
    Voorts zou ik ook graag willen weten boven welk Nederlands molenlandschap de Fokker F-27 vliegt.
    Bij voorbaat dank voor uw medewerking.

  • Albert Haan op 17 september 2009 om 14:37

    Wie wil mij, tegen verzendkosten, collect club 60 toezenden?
    albert.haan@home.nl

  • Albert Haan op 17 september 2009 om 14:41

    bericht 14:37 vervalt,moet zijn:
    Wie wil mij, tegen verzendkosten, collect club 61 toezenden?
    albert.haan@home.nl
    alvast bedankt

  • Gerko op 17 september 2009 om 14:59

    @Bate:De Fokker vliegt volgens mij over Kinderdijk, maar weet het niet 100% zeker….

  • Lars op 17 september 2009 om 16:46

    Eindelijk komt TNT een keer met mooie postzegels!

  • Jan1964 op 17 september 2009 om 17:18

    Een heel mooi velletje !

  • marc37 op 17 september 2009 om 17:48

    Dat ben ik volkomen eens met Lars en Jan1964.

  • Ton op 17 september 2009 om 19:51

    Eindelijk weer een ontwerp van Paul Mijksenaar nou is het wachten dat ze Jaap Drupsteen en Marte Röling weer eens van stal halen ,is ook alweer een tijd geleden ,al hebben die TNT niet nodig ,misschien wel andersom

  • Jan1964 op 17 september 2009 om 19:56

    Marte Röling ? We hebben de niet-ingevulde persoonlijke postzegels toch al ? Die lijken wel op dat korfbalding. Alhoewel, ze heeft wel een vliegtuig in de tuin geloof ik.

  • Paul Mijksenaar op 18 september 2009 om 10:16

    Wat een verassing deze uitgebreide blog over ‘onze’ postzegel tegen te komen! Een misverstand even uit de weg ruimen: de TNT heeft in haar publikatie ‘Er is post’ (die we zelf nooit gezien hebben) kennelijk een van onze vele typografische studies afgedrukt en niet de definitieve keuze. Omdat we heel veel zorg hebben besteed aan een afgewogen kleurbalans bij met name de zwartwit afbeeldingen, wisselde de uitvoering van waarde-aanduiding nogal eens omdat we natuurlijk een goed leesbare zegel wilden ontwerpen!
    Het was een heerlijke opdracht omdat de TNT ons volledige vrijheid gaf in onderwerpkeuze en uitvoering. Alleen de research naar de geschiedenis van 100 jaar luchtvaart in ons land was een feest…

  • Paul Mijksenaar op 18 september 2009 om 10:59

    Nog een leuk ‘weetje’ voor de liefhebber: de foto van de trauma-helicopter op een brug over een van de Amsterdamse grachten, is gemaakt door een toevallige, onbekende passant met… zijn mobieltje!
    Het is wellicht de eerste postzegel met een afbeelding gemaakt met een mobiele telefoon. Wij vonden het een mooi voorbeeld van actualiteit! Wij werken aan een speciale publicatie op onze eigen website http://www.mijksenaar.com (vanaf 1 oktober) met hopelijk nog meer achtergrondgegevens van ons ontwerp.

  • Kees verhulst op 18 september 2009 om 12:55

    Ik vraag me af of de foto van de traumahelicopter een motagefoto is. De oorspronkelijke heli was er één met opschrift ADAC. Zie deze link:
    http://www.lifeliner1amsterdam.nl/items/2007/02/23%20Amsterdam/Bouwvakker%20gewond%20na%20val%20uit%20raam%20in%20Amsterdam.htm
    Hoe groot is de kans dat er ooit twee traumaheli’s landen op dezelfde plek?Althans, ik denk dat het dezelfde brug is en volgens mij de Herengracht. Kijk en vergelijk de foto van de postzegel mat deze foto’s.

  • Paul Mijksenaar op 18 september 2009 om 13:25

    De foto van de trauma-helicopter is zeker geen montage-foto, althans niet door ons!
    Het is ook een ander toestel. Het op de link van de heer Verhulst afgebeelde toestel is destijds tijdelijk van de ADAC geleend volgens mijn bronnen.

  • Lars op 18 september 2009 om 15:59

    @ Kees
    Ik heb eens vergeleken en het is niet dezelfde brug!

  • toon op 18 september 2009 om 21:02

    het is inderdaad ook een ander heli, ze hebben een verschillende registratiecode (moeilijk te lezen net onder de schroef): PH-EMS en D-HHLT.

  • Hans op 20 september 2009 om 11:07

    Complimenten voor Paul Mijksenaar….heeft het thema perfect uitgewerkt….met als resultaat een schitterend postzegelvelletje.

  • Nico op 1 oktober 2009 om 01:20

    In 1 zin: wat een super gave postzegels! Deze zegels vliegen straks het postkantoor uit, ik geef het 2 a 3 weken, mark my words!

    Leuk dat de heer Mijksenaar zelf op dit blog reageert!

    Ik heb zelf ook enkele tientallen persoonlijke (kerst) postzegels ontworpen, die zeker ook niet verkeerd zijn als zeg ik het zelf! Ze hebben al een plaatsje in de Catawiki gekregen.

    Bij interesse stuur ik de afbeeldingen toe!

    Groet,
    Nico

  • Paul Mijksenaar op 1 oktober 2009 om 10:01

    Vanaf vandaag vind u op mijn website mijksenaar.com een schat aan achtergrondinformatie over het ontwerp van dit postzegelvel.

  • Jan1964 op 1 oktober 2009 om 15:18

    I wonder where, Paul.

  • Paul Mijksenaar op 1 oktober 2009 om 18:37

    Ja daar heeft JAN1964 een punt. Maar om lang zoeken te voorkomen hierbij de directe URL.
    Paul Mijksenaar, ontwerper

    Meer achtergrondinformatie en ‘weetjes’ over ons ontwerp van het postzegelvel ‘100 jaar (gemotoriseerde) luchtvaart’ is te vinden op onze speicaal microsite:

    http://www.mijksenaar.com/postzegels_100jaarluchtvaart/

    Veel plezier!
    Paul en Meijer Mijksenaar

  • Ronald op 4 oktober 2009 om 16:07

    Wat een prachtvel, heb er vast 5 besteld. En wat wordt het weer een sport om gelopen zegels met tab te pakken te krijgen want met tab is het plaatje pas compleet. Die boeing over de polderbaan, is zou d’r wel een poster van willen. Het eerste wat bij me opkwam bij de zegel van de B-pier op schiphol was “mind your step”… We hebben vaak geklaagd, maar dit is een topper voor wat mij betreft.

  • Lissa op 15 maart 2010 om 14:15

    Hoi

    LEukk

    X-jes Iris & Lissa

Schrijf een reactie

(registratie is niet nodig)