Postzegels uit Canada

Bijzondere Canadese zegels hebben meest beelden van de natuur en hedendaagse dingen want een rijke historie zoals van Europese landen is er niet. Naast gewone postzegels zijn er een klein aantal portzegels, dienstzegels en (schaarse) provinciale fiscaalzegels waarvan de laatste maar door een enkeling worden verzameld.

Vroeger werd het enorm grote Canada, land van wouden, meren en  toendra’s, bewoond door een klein aantal rondtrekkende Indianen en Eskimo’s (Inuits): jagers en vissers. In de 16e eeuw verschenen de eerste Franse en Engelse kolonisten: zeevissers, pelshandelaars, trappers en landbouwers. De Franse vestigingen en stadjes in Quebec en het latere Ontario werden in 1763 definitief door de Engelsen veroverd: voordien werd er jaren in de bush gevochten waarbij ook de indianen werden betrokken.

Toen de USA onder George Washington in 1783 zelfstandig werd, bleef het grondgebied van Canada in Engelse handen. De bevolking nam langzaam toe door immigratie uit de USA en Europa maar in de slechte jaren 1870-1900 emigreerden twee miljoen Canadezen – destijds bijna de halve bevolking – naar de USA waar het leven beter was. De Indianen- en Eskimobevolking nam tot ca. 1960 af, meest door ziektes waartegen Europeanen wel en zij niet bestand waren.

Dank zij de 20ste-eeuwse immigratie telt Canada tegenwoordig (2006) 32 miljoen inwoners. Daaronder zijn vele Hollanders, ca. acht miljoen Franstaligen, 600.000 indianen en 13000 ‘innuit’ (eskimo’s). Drie miljoen Franstalige Canadezen spreken en verstaan geen Engels. Een kleine minderheid van welvarende Canadezen heeft Chinese of Japanse voorouders. Bijna 80% van de inwoners leeft heden ten dage in een stad. Economisch en cultureel is Canada volledig op de USA georiënteerd: wie het land bezoekt waant zich in de Verenigde Staten. Vanaf 1859 is de munt in Canada de Canadese dollar = 100 ct , in sommige Canadese gebieden is dat ooit anders geweest.

Overigens ontstond het nationale Canadese gevoel pas in de wereldoorlog 1914-18 door de prestaties van de Canadese soldaten aan het loopgravenfront in Frankrijk en Vlaanderen. De enige eerdere Canadese oorlog was  tegen de USA 1812-15, dus begin 19e eeuw, een oorlog waarin het Engelse beroepsleger de Yankees zware nederlagen  toebracht. Oorlogen in de 19e eeuw met de indianen zoals destijds in de USA zijn er in Canada nooit geweest, schermutselingen niet meegerekend. Het Canadese burgerschap is  – geloof het of niet – pas in 1947 ingevoerd: voordien waren alle Canadezen Britse onderdanen. Canada is vanwege Quebec een tweetalig land, vele postzegels hebben dus teksten in het Frans en het Engels.

De stad Ottawa werd in 1858 tot Canadese hoofdstad benoemd omdat ze precies op de grens tussen de provincies Ontario en Quebec ligt. De nog altijd dreigende afscheiding van het Franstalige Quebec zou een ramp zijn. Het betekent dat de rest van het land op termijn met de USA moet fuseren om economisch te overleven terwijl een onafhankelijk ‘Quebec libre’ terug dreigt te vallen tot een armelijke uithoek van het continent. Wie weet komt het niet zo ver maar krijgen we aparte Quebec postzegels zoals dat voor Ulster, Wales en Schotland ook gebeurt.

Organisatorisch was het land in de 19e eeuw verdeeld in een aantal geisoleerd gelegen kolonies of ‘territories’ (gebieden) waarvan het sinds 1840 samen-gevoegde Ontario en het voormalig Franse Quebec onder de naam ‘Canada’ de belangrijkste was. Toen de postzegel werd ingevoerd ging dat dus per kolonie, het versmelten tot één gebied onder de naam Canada vond geleidelijk plaats in de loop van de 19e en 20ste eeuw. Zo werden aparte postzegels uitgegeven door:

Gebied/Eng. kolonie:         Aantal zegels:      Periode:
Canada (tot 1867 – Ontario + Quebec)                1851-heden
British Columbia (westkust)     (12 stuks)             1860-1871
Vancouver Island (westkust)    (5 stuks)              1865-1871
Nova Scotia (oostkust)            (10 stuks)            1851-1867
Pr. Edwards Island (oostkust)  (16 stuks)             1861-1873
New Brunswick  (oostkust)      (10 stuks)            1851-1867
Newfoundland (oostkust)        (258 stuks)          1857-1949

Het per periode laatst vermelde jaar is het jaar van intrede in de Canadese federatie (vanaf 1868 Dominion, vanaf 1931 onafhankelijk en lid van het Britse gemenebest): vanaf dat jaar werden daar dan de algemeen Canadese postzegels gebruikt. Een en ander lijkt wat op de postzegelsituatie met de oude Duitse Staten die er waren vóór de oprichting van het Duitse Rijk in 1870.

Heel wat 19e-eeuwse postzegels van voormelde Canadese gebieden/kolonies zijn nogal schaars en daarom geliefd bij vervalsers en reparateurs. Canada compleet krijgen zal zelden lukken. Frankeerzegels vanaf 1945 zijn gemakkelijk (ook ongebruikt) te krijgen, de periode 1900-1945 (gebruikt) lukt ook nog wel, maar Canadese 19e-eeuwse zegels kosten helaas meer dan alle latere zegels bij elkaar. Het ergst is de Victoria ‘Jubilee’ serie van 1897. Die had bij uitgifte een nominale waarde van Can$ 16,20. Dat was toen 36,60 gulden wat in koopkracht overeenkomt met minstens 800 euro  nu. Geen wonder dus dat die postaal onnodige serie destijds nauwelijks verkocht werd hetgeen aan de oplage en de tegenwoordige veilingprijzen te merken is.

De huidige postdienst van Canada is geen lichtend voorbeeld voor de wereld, integendeel. Post uit Nederland naar een Canadese stad en omgekeerd doet er even lang of langer over dan tijdens de dertiger jaren toen men nog per schip de Atlantische Oceaan moest oversteken. En dan zijn er nog de veelvuldig voorkomende poststakingen in distributiecentra in Toronto, Montreal en elders. Wie snel contact wil hebben is beter af met e-mail.

(nog geen stemmen)

 Loading ...

• Delen:
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•