Een dag of tien geleden las ik dat Filipijnse vissers een haai hadden gevangen en opgegeten. Nu heb ik niet zoveel met haaien. Ik vind ze, met “dank” aan de makers van “Jaws”, erg griezelig. Maar dit bericht boeide mij toch wel. Het ging hier namelijk om de zeer zeldzame grootbekhaai. Ook wel reuzenbekhaai genoemd. Volgens World Wildlife Fund is het nog maar de 41-ste keer dat deze haaiensoort werd gezien. De eerste keer was in 1976 bij Hawaï.
De vissers verorberden dus een heel bijzondere haai. 41 exemplaren in 33 jaar is immers wel heel weinig. Deze haai is blijkbaar ook zo onbekend dat ik niet één postzegel heb kunnen vinden waarop hij wordt afgebeeld. Zouden ze überhaupt wel bestaan? Dan zijn grootbekhaaipostzegels waarschijnlijk net zo zeldzaam als de haai zelf.
De Filipijnse vissers hebben de grootbekhaai weliswaar per ongeluk opgevist, het opeten deden ze wel bewust. Volgens Gregg Yann van WWF-Filipins is haaienvlees een delicatesse in de provincie Sorgoson. Project-manager van WWF Elson Aca, probeerde de bevolking ervan te weerhouden de vis op te eten. Helaas zonder resultaat. Dood is dood zal men gedacht hebben. De lokale specialiteit “kinunot” werd bereid, haaienvlees licht gebakken in kokosmelk. Elson Aca kon nog wel enkele wat foto’s van de 500 kilo wegende haai maken.
De grootbekhaai is een vrij “makke” vis. Hij eet plankton en kleine diertjes. Al zwemmend duwt hij zijn kaken naar voren en zuigt het voedsel naar binnen. Zijn bek kan wel 1 meter breed worden. Het binnenste van zijn bek geeft licht. Hiermee kan hij diertjes naar binnen lokken. Een andere haai met een bijzondere bek is de hamerhaai. Bij de meeste haaien zijn de prooisensoren geconcentreerd op één plek op de kop. Bij de hamerhaai zijn deze sensoren verspreid over de gehele T-vormige kop. Hij kan zo een veel groter oppervlak scannen. Van de hamerhaai zijn wel postzegels te vinden.

hamerhaai Malediven 2002 hamerhaai Tuvalu
Wetenschappers riepen in 1976 na de eerste waarneming van de grootbekhaai een nieuwe familienaam in het leven, de Megachasmidae. Maar het zou ook goed kunnen dat de grootbekhaai behoort tot de Cetorhinidae, oftewel de reuzenhaai. De reuzenhaai is de op één na grootste levende vis. De gemiddelde lengte ligt tussen den 6 en 8 meter. Maar er zijn natuurlijk uitzonderingen. In 1851 werd een exemplaar van 12,27 meter gevangen. De gigant woog maar liefst 19 ton.

reuzenhaai Guernsey 1990 reuzenhaai Tanzania
Een reuzenhaai is al groot, de allergrootste is haai (en ook de grootste vis) is de walvishaai. De walvishaai kreeg zijn naam niet alleen door zijn enorme afmeting, maar ook door zijn op een walvis lijkende uiterlijk. Dat laatste is op de postzegels hieronder goed te zien. Gemiddeld is een walvishaai 8 meter lang, maar er zijn zelfs exemplaren van 15 meter gevonden. Deze haai heeft een uniek uiterlijk. Hij heeft een brede en platte kop. En zijn bek bevindt zich vooraan en niet zoals bij veel andere haaien onderaan. Verder heeft hij 300 rijen kleine tanden tanden, in totaal zo’n 3000 tanden. Deze tanden lijken geen functie te hebben. De reuzenhaai eet door met zijn bek open te zwemmen, plankton, krill, kleine vissen en pijlinktvissen. Hierdoor vormt hij voor bijna geen van de andere zeedieren een bedreiging. Hij wordt ook wel de “vriendelijke reus”genoemd.

walvishaai Seychellen 2003 walvishaai Ver. Ar. Emiraten 2004
Er zijn veel haaiensoorten. En dus ook veel postzegels met afbeeldingen van haaien. De grijze rifhaai hieronder is grijs met een witte buik. Hij wordt maar zo’n 2 meter lang. Deze haaien bevinden zich vaak in groepen langs de rand van het rif of boven zandbodems. Ze voeden zich met vissen van het rif, inktvissen en kreeftachtigen zoals garnalen en krabben. De grijze rifhaai is niet gevaarlijk voor duikers. Het is een sociaal dier en vaak geneigd duikers te benaderen.

grijze rifhaai Australië 2005 grijze rifhaai Brits TIO 2005
De zwartpuntrifhaai leeft in ondiep water rond de koraalriffen in de Indische Oceaan en Grote Oceaan. Ook deze haai wordt zo’n 2 meter lang. Zijn kleur is lichtbruin met een witte buik. En zoals duidelijk te zien is op de postzegels zijn de uiteinden van de vinnen zwart. De zwartpuntrifhaai eet roggen, krabben, kreeftachtiggen, inktvissen en andere weekdieren.

zwartpuntrifhaai Australië 2005 zwartpuntrifhaai Brits TIO 2005
Van de veel voorkomende haaiensoorten zijn postzegels genoeg te vinden. Maar er zijn meer dan 370 beschreven soorten. En mijn angst is niet geheel terecht. Van al deze soorten zijn slecht 4 of 5 soorten als gevaarlijk aan te merken. Na het lezen van een artikel op de site van het Wereld Natuur Fonds (WNF), heeft een ander soort haaienangst zich van mij meester gemaakt. Namelijk de angst dat de haai verdwijnen zal. Want het gaat slecht met de haai.
WNF Nederlandse Actieplan voor Haaien
Het WNF heeft het Nederlandse Actieplan voor Haaien geschreven. Hiermee vraagt het WNF aan minister Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit om de overbevissing van haaien te stoppen en bedreigde haaiensoorten beter te beschermen. Bovendien wil het WNF een verbod op het ontvinnen. Hierbij worden aan boord van een boot de vinnen van de haai afgesneden, waarna de haai weer in zee wordt gegooid. Dit gebeurt om ruimte op de boten te sparen. Het zou zelfs voorkomen dat de vinnen worden afgesneden terwijl de haai nog leeft. Die haaien sterven daarna in de oceaan. Misschien wordt het tijd om de haaienvinnensoep te boycotten?


















Reacties (5) Schrijf een reactie
wist je dat de huid van haaien aanvoelt als schuurpapier en daar ook voor werd gebruikt?
meer bijzonderheden op
http://wistjedatjes.punt.nl/index.php?r=1&id=399640&tbl_archief=0#399640
Jacqueline,
ik heb gezocht in de “Grzimek” maar die kent geen grootbekhaai. Ik kan de Latijnse naam op de postzegel (tenminste als die er op staat) niet lezen. Dus hebben we deskundigen nodig om wat meer van die grootbekhaai te weten te komen.
Verder helemaal akkoord met die WNF-actie, zinloos afslachten moet verboden worden, voor haaien en vooral ook voor zeehonden en walvissen (een delicatesse in Japan!)
@Toon, wat een leuk weetje!
@Jos, de Latijnse naam van de grootbek haai is: Megachasma pelagios. Misschien kun je daar wat mee. Het zou leuk zijn wanneer we alsnog een postzegel met een grootbekhaai aan het artikel kunnen toevoegen.
@Jacqueline,
Helaas in de “Grzimek” niet bekend. Dan is deze haai pas later ontdekt. We zoeken verder!
@Jacqueline en anderen, Ifni heeft ook een prachtig exemplaar van de hamerhaai op postzegel!
Schrijf een reactie