Voor zo ver mijn kennis reikt is er vier maal op een serie postzegels (1930, 1932, 1949 en 2007) aandacht aan de vier jaargetijden besteed. In 1930, 1932 en 1949 is er op min of meer traditionele manier, overeenkomend met de allegorische wijze van afbeelden indirect (dus via een omweg) met bloemen, vruchten, voorwerpen, het jaargetijde afstandelijk (en weinig betrokken) verbeeld.
Met de fotografische opvoering van de jaargetijden via bomenpostzegels uit 2007 worden de jaargetijden door milieu, kleur zonder omwegen meteen werkelijkheidsgetrouw én sfeervol in onze leef- en belevingswereld betrokken ingepast. Voor een goed begrip van deze postzegelafbeeldingen is weinig voorkennis noodzakelijk.
Allegorische afbeeldingen komen door de eeuwen heen steeds voor in de schilderkunst. Een abstract begrip wordt met behulp van symbolische voorwerpen zinnebeeldig (geestelijk) voorgesteld. In de periode 1900 t/m 1960 waren allegorische optochten en voorstellingen nog zeer geliefd bij de bevolking. Iedereen wist de afgebeelde en omslachtige vergelijking toen meteen te vatten. Nu wordt deze wijze van afbeelden als ouderwets, langdradig en oubollig afgedaan.
Kinderzegels 1930
Ontwerper André van der Vossen laat een kind een symbolische rol op de vier ‘jaargetijdenzegels’ spelen.
- 1½ cent lente: een klein kind wordt door twee handen omhoog geheven om zich in het zonlicht van het voorjaar te koesteren;
- 5 cent zomer: een kind met hond draven gelukkig en speels in een warme zomerse sfeer. De glorietijd van de natuur, de zonnige en levensblije leeftijd van een kind;
- 6 cent herfst: het kind (Christus) wordt door Christofoor die de herfst voorstelt, over de rivier gedragen;
- 12½ cent winter: het kind (Christus, het meest misdeelde kind) met os en ezel (die hem de meest elementaire zorg, namelijk warmte geven) in een beschutte omgeving stelt de koude winterperiode voor.
1) In het sterk verzuilde Nederland van de dertiger jaren zijn naast de wereldlijk afgebeelde kinderen [voor de lente en zomer] ook bijbels kinderen (twee keer Christus) [voor herfst en winter] opgevoerd. De oude man met het kind op zijn nek is Christofoor, eigenlijk het oude jaar met het nieuwe jaar.
2) Op een ietwat gezochte manier wordt de oude grijsaard Christofoor op de 12½ cent kinderzegel als symboolfiguur voor de herfst gebruikt. Het oude leven draagt het jonge leven, zoals in de natuur de boom in de herfst het oude blad laat vallen en tegelijkertijd al de kiem van het jonge lentegroen in zich heeft. Bij deze eeuwige schakel van de elkaar opvolgende geslachten heeft de oude de leiding, waarbij het jonde zich veilig gesteund en geleid weet.
3) Tijdens de oversteek van de rivier (links op de postzegelafbeelding) werd het kind (Christus) zo zwaar dat de reus bijna bezweek. Hij besefte dat hij zijn machtige heer gevonden heeft, liet zich dopen en ontving de naam Christophorus, Christusdrager.
Kinderzegels 1932
De vier afbeeldingen van de kinderzegels 1932 (nvph 248/51) verbeelden door bloemen een van de vier jaargetijden. Met behulp van bloemen als symbolische voorwerpen wordt dus op een zinnebeeldige wijze, geheel in overeenstemming met de traditie van de allegorie, op een indirecte manier een van de jaargetijden aangeduid. Er dient enige biologische bloemenkennis aanwezig te zijn om te kunnen ontdekken dat met de bloem een bepaald jaargetijde wordt verbeeld. Via een ‘omweg’ (in dit geval een bloem) wordt een jaargetijde verbeeld.
- 1½ cent jongenskopje met brem als lentebloem
- 5 cent meisjeskopje met korenbloem als zomerbloem
- 6 cent jongenskopje met zonnebloem als herfstbloem
- 12 ½ ct meisjeskopje met kerstroos als winterbloem
Een aantal karakteristieke kenmerken van deze kinderzegels die door Hubert Levigne ontworpen zijn:
- de vier kinderkopjes bezitten allen een opvallend lange hals, vandaar de bijnaam ‘langhalzen’
- de afbeeldingen bezitten hetzelfde stramien: een diagonaal met een ruit en die ruit een rond motief
- een van de twee opgevoerde kleuren bruin & geel, blauw & rood, groen & goudgeel, ultramarijnblauw & goudgeel past redelijk goed bij de ‘werkelijkheidskleur’ van de bloemen. Ze verwijzen daarmee ook naar een jaargetijde.
Kinderzegels 1949
Aan deze postzegels is in de artikelen ‘Intellectueel verheven tegenover begrijpbaar ‘wereldse’ postzegelafbeeldingen‘ van 5 april 2009 en ‘Twee filatelistische jubilea met de vier jaargetijden!‘ van 15 maart 2009 al ruimschoots aandacht besteed.
Bomenzegels 2007
In tegenstelling tot de indirecte, symbolische opvoering van een jaargetijde op de kinderzegels 1932 voeren de vier bomenpostzegels van 2007 (nvph 2493, 2511, 2520 en 2528 en 2529) op een directe, realistische wijze met behulp van een kleurenfoto een jaargetijde op.
De bomen in een werkelijkheidsgetrouwe omgeving stralen door kleur, milieu en sfeer de klimaatskenmerken (als warm, koud) van een bepaald jaargetijde uit.
Met gemak kunnen we ons met de leef- en belevingswereld vinden (indentificeren) in het afgebeelde jaargetijde van de postzegel.
Lees ook: Intellectueeel verheven tegenover begrijpbaar wereldse postzegelafbeeldingen(1)
(nog geen stemmen)
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (32) Schrijf een reactie
En de series ‘Vier Jaargetijden’ uit 1998 (Pb. 50) en 1999 (Pb. 53) dan? Op deze zegels werden de vier jaargetijden -net als in het geval van de Bomenzegels- op zeer directe, herkenbare wijze afgebeeld.
@Guido
Die zullen wel minder intellectueel verheven zijn geweest…. Proooeesst….
Ik begrijp het even niet helemaal:
citaat: “In de periode 1900 t/m 1960 waren allegorische optochten en voorstellingen nog zeer geliefd bij de bevolking. Iedereen wist de afgebeelde en omslachtige vergelijking toen meteen te vatten.”
Betekent dit dat indertijd de gehele bevolking intellectueel verheven was volgens de blogger?
Dit lijkt meer op digitale bladvulling dan op iets waar je zinnig over kunt discussieren, laat staan debatteren.
Ja, ja, beste Bate, het wordt moeilijk om diepgravende artikelen te schrijven bij die gemiddelde HAVO of VMBO opleidingen die de gemiddelde postzegelverzamelaar siert tegenwoordig. Ze krijgen hun diploma al zo’n beetje bij aanvang in de dakpanklas en met veel begeleiding en een speciaal rugzakje vanwege dyslexie of ADHD, sluiten ze hun middelbare school periode af. Een boek lezen is vies, gedichten lezen onmogelijk en postzegels verzamelen met diepgang, dus echte filatelie zit er niet meer in.
De bevolking was intellectueel verhevener, daar ben ik van overtuigd.
@Bate
Je kunt deze thread maar beter afsluiten want na het bericht van JvdB denk ik niet dat hij zijn rugzakje nog los krijgt….
Hé Rein,
wederom een knusse bijdrage van Rein!
Ik heb mijn rugzakje 37 geleden afgegooid en sindsdien geprobeerd mijn leerlingen het een en ander bij te brengen. Helaas moet ik na die 37 jaar constateren dat het intellectuele peil daverend gezakt is. Daar komt nog bij dat de gemiddelde leerling gewoon heel andere interesses heeft gekregen, waar helaas geen studie, parate kennis en slimheid voor nodig zijn: “dat zoeken we op!”
Dat betekent dat ‘verbanden leggen’ een kunst is die langzamerhand verloren gaat. Mensen als Bate zijn goud waard, ik verbaas mij telkens weer over de draden die hij legt, de lijnen die hij ziet. De filatelist heeft de zelfde ontwikkeling ondergaan, het is zelfs niet meer ‘bon ton’ om als ietwat ontwikkelde Nederlander filatelist te zijn. Ook daar heeft de middelmaat overgenomen. In het kader van de grote liberale sprong ( geld verdienen, ten koste van alles) heeft ook hier de handel het heft overgenomen en telt de diepgang niet meer. Rein… terug in je hok, de echte filatelie zal zegevieren, terug naar de tentoonstellingen, de hobby is heilig!
Tja Rein daar heb je niet meer van terug.
Echte Filatelie is nog steeds goud waard.
Ken het even niet meer volgen hoor. En ik heb notabene ‘college’ gevolgd. Maar mooie bomenfoto. Blote boom had het vast beter gedaan, maar met name de tweede postzegels, dat is toch wel duidelijk een boom. De eerste is even nadenken, toegegeven. Is dat niet goed dan, beetje duidelijkheid scheppen? De 4 jaargetijden uit het hele verre verleden, toen opa en oma nog niet eens geboren waren (nou ja de mijne dan nog net wel) zijn prachtig, maar dat is helaas geweest, deze ontwerpen. Nu komt mode eens om de zoveel jaar terug: misschien komt er wel zoiets als de Renaissance van de postzegel oude stijl? Ik had idd nog niet begrepen dat op de eerste zegel de brem staat, maar dat is niet omdat ik niet intellectueel verheven ben, dat ding is nogal verdwenen uit het bermbeeld. Evenals de korenbloem. Daar kan generatie x en alles wat daarna komt ook niks aan doen, behalve opzoeken in wikipedia. Logisch toch? En dat tentoonstellen oude stijl…ja, laten we daar eens een mooie boom over opzetten. Wel een duidelijke, niet al te intellectueel verheven graag.
Eeeeh even als toevoeging: de bomen zijn wat intellectueler hoor. Met de uitleg en de “close-up”, en de tekst…
De eerste serie is wat meer “”voor de kinderen”" dus nu snap ik er helemaal niets meer van….
@Jos
Ik ben van de verkeerde generatie [1947], niet in Limburg geboren dus ik heb alles gemist om intellectueel verheven te worden. De kinderen van 1930 zien er alle 3 hetzelfde uit, die van 5c ietsje anders [kapsel]. Wie Christofoor was moet ik op de zondagschool hebben gemist… En het verschil tussen de afgebeelde os en ezel ontgaat me ook. De kinderen van 1932 zijn me te serieus en somber… Geen greintje vreugde! Niet zo vreemd als Christus al tot het meest misdeelde kinderen wordt gerekend… Zullen al die ouders van Herodes’s kindermoord volledig beamen… Amen!
@ Rein,
Gelukkig ben ik van de juiste generatie: 1949 en wel in Limburg geboren. Nog net die goeie ouwe HBS. Van alle markten thuis en intellectueel verheven tot het niet meer ging, qua capaciteiten!
Voor de rest zou ik willen zeggen over je commentaar op mijn mening en de uitleg van Bate:
quod erat demonstrandum! (q.e.d.)
Gymnasium of groot semenarie?
Ik wordt nu professioneel genegeerd. maar als de mening van de jongere generatie ertoe doet: deze kan wel degelijk de oudere zegels waarderen. Het is fantastisch om die in je handen te hebben en je een voorstelling te maken van de dagen van toen. Wees blij dat er zoiets als filatelie is, van de dingen die voorbijgaan zijn de postzegels er nog ruimschoots.
Maar..dat sombere, die Hollandse christelijke deken die overal overheen leek te liggen, waar niets doorheen kwam, die tik van de windmolen heb ook ik meegekregen en dan zijn de moderne ontwerpen heel bevrijdend.
Rein en JS,
steeds maar weer bewijzen van weinig intellectuele verhevenheid. HBS, mijn beste, was een soort atheneum maar zonder keuzepakket. Je moest dus alles doen behalve Latijn en Grieks, dat was voor de… jawel, de gymnasiasten en die gingen wel eens naar het klein- of grootseminarie. Zoals in Rolduc, dat onlangs nog 1000 jaar bestond en géén postzegel gekregen heeft. Wat dat hiermee te maken heeft is voor mij een raadsel. Misschien het gebruik van de uitroep q.e.d., dit was een toevoeging die achter een wiskundig bewijs werd gezet, heeft dus vooral helemaal niets met religie te maken. Wat toch steeds die verwijzingen naar religie in jullie verhalen doen. Het geeft mijns inziens een enigszins gefrustreerde levensloop weer als dat steeds de schuld krijgt.
Kortom: er zit veel meer in postzegels dan het vaak op het eerste gezicht lijkt. Ik vind het geweldig als iemand de diepere betekenis van zo’n zegel kan duiden, ik geniet daarvan. Bate heeft in het verleden daar geweldige voorbeelden van gegeven, waarbij ook een magnifieke feitenkennis ten tonele werd gespreid. Zo’n man moet je koesteren en niet denken dat je zomaar zo’n talent op de een of andere blog kunt afkraken. Daarmee ’schluss’!
@ Dolores!
Ik zou niet durven, je te negeren! Vooral niet iemand die juist achter de betekenis van zegels aan gaat en dat is nu juist waar het in de ware filatelie om gaat. En inderdaad, juist die ’sombere Hollandse deken’ die over de discussie ligt, ergert mij mateloos. Immers, snap je iets niet, dan doet die ander gek, doe toch normaal, heet het dan. Dat het misschien aan een gebrek aan eigen inzicht kan liggen komt in de breinen niet op. “Education permanente” zegt de Fransman, dat geldt voor echte filatelisten!
@Dolores, Spaans temprament gaat nooit verloren!!!
@Jos, de diepere betekenis achter de postzegel is vaak dat deze inhaakt in de persoonlijke belevingswereld van velen. En die blijkt nu voor iedereen anders te zijn. Sommigen zien in de oudere postzegel een betere, vrolijkere en misschien ook minder gecompliceerde tijd, ik zie een bepaalde geraffineerdheid die je nu ook wel ziet, maar totaal anders dan op de oudere postzegel. Ik zie in sommige moderne postzegel een bevrijding, heldere kleuren, vrolijkheid. Niet dat calvinistische van sommige oudere postzegels: brave schattige kindertjes die heel gehoorzaam de kuikentjes aan het voeren zijn en mama helpen bij de wastobbe en nog weten wat een brem is.
Verder: plat gezien bevat de moderne postzegel meer intellectuele informatie, dus wat is er nu intellectueel aan de kinderzegels??
Dat jij intellectueel bent daar durf ik niet aan te tornen. En dat Bate’s stukjes op zijn minst aanzetten tot nadenken en discussie al helemaal niet!
@Albert, hahahaha, het is juist ook wel leuk dan om de nederlandse postzegel te beschouwen, vanuit een meer buitenlands perspectief dan bedoel ik. (en zoooo buitenlands ben ik echt niet hoor!) want dan zie je ook juist die (oudere) Hollandse stijl in de postzegels waar ik echt niet negatief over ben, integendeel, ik vind het vaak prachtig!!!
En het sfeertje ben ik ook wel gevoelig voor hoor. Dus toch de wastobbe en het hobbelpaard en de kindertjes. Weinig rationeel, maar postzegels verzamelen hoeft toch ook niet altijd rationeel te zijn?
@Ok Jos, je hebt wel een beetje gelijk, je eigen belevingswereld kan een stempel drukken op je mening over een postzegel. Maar dat geldt beide kanten op!!
@ Dolores, Hoofdzaak: plezier aan onze hobby.
@Albert: helemaal mee eens. ;-)
“12 ½ ct meisjeskopje met kerstroos als winterbloem”
Alles mooi en aardig maar ik dacht dat de kerstroos rood was en niet blauw! maar blauw werd in die ongecompliceerde wereld gezien als kleur van de winter…
Als ik het goed begrijp moet een beetje postzegelverzamelaar minstens Gymnasium maar toch liever een graad hebben behaald om het fenomeen postzegels verzamelen te kunnen begrijpen. Welnu, ik heb een graad behaald en mag mij “werktuigbouwkundig ingenieur maritieme technieken” noemen. En ik kan u vertellen dat ik daar enorm veel aan heb gehad bij mijn hobby, postzegels verzamelen.
Mensen, doe nu maar gewoon en heb plezier met jouw hobby en maak het niet overdreven moeilijk.
Theo
De eenvoudigen van geest die niet beter weten voelen zich natuurlijk niet meer thuis… die vang ik dan wel op op mijn website postzegelforum.nl! : ) Dat intellectuele geleuter schrikt de massa af.Ik ben Prof. Dr. TT (Tinus Trucker) bij een technische groothandel. Als vakliteratuur lees ik… playboy? filatelie? :D
@He jongens doe niet zo flauw ;-) Bate vertelt in zn nieuwe stukje meer over dat intellectuele, het gevoel voor symboliek dat nog bestond, en ik denk dat hij met dat intellectuele bedoelt: de niet zo directe “de wereld knalt je huiskamer binnen, of springt van een postzegel af” benadering. De hap snap benadering.
Je zou ook kunnen spreken van: postzegels meer van binnenuit, tegenover meer van buitenaf. Ik vind het geen oninteressant denkvoer. Ook in de fotografie is er een verschil tussen schnapp shots, onze vakantie kiekjes la maar zeggen, en de meer overdachte, doordachte foto’s met diepgang. Dat verschil leert iedere fotografie student.
De wereld, beelden en dergelijke knallen ook zo je huiskamer binnen, en de postzegelarij doet daar vrolijk aan mee. Dat leidt altijd tot terug grijpen naar die oude tijd, wat dan weer een hele interessante ontwerpen kan opleveren. Kijk maar naar de kunst, daar gebeurt dat toch voortdurend?
Dus misschien moeten we allemaal eens in de kleurpotlood klimmen en een ouderwetse postzegel ontwerpen eigentijds vormgegeven.
De kerstroos is wit! En dat kan, in kunst kan alles!
@Rein, de echte kerstrozen, de helleborus is dit, die zijn wit hoor. Met een geelachtige zweem geloof ik. Jij bedoelt de kerster waar Toon ook over heeft geschreven. Dat is een andere pant, en die is rood. Een beetje meer intellectueel niveau had ik nou wel verwacht van je. ;-)
Zo lees je maar weer, minder intellectuelen leren hier door ook weer.
Verzamel postzegels en je wint Lotto weekend miljonair. ;-)
@Albert
Verzamel postzegels en zo zit je in de pokken! Pokdalig gecoucheerd papier:
http://www.stampboards.com/viewtopic.php?f=13&t=11377&p=472637#p472637
De door Dolores aangehaalde “Helleborus” is er niet alleen in wit maar is in meerdere kleuren gekweekt.
De kerstster “Euphórbia” pulchérrima is er behalve in rood ook in wit en zalmkleurig. Overigens zijn de bloemen van de kerstster onoogelijk, het zijn de schutbladeren die de mooie kleuren geven.
Zo zie je maar weer, als je postzegels verzameld je automatisch ook wat af weet van het plantenrijk.
over de KERSTSTER stond ier al eerder een artikel:
http://www.postzegelblog.nl/2008/12/22/is-de-kerstster-een-giftige-plant/
Schrijf een reactie