Het bijzonder actieve en initiatiefrijke bestuur van de ‘Vereniging Voor het Kind & Maximafilie’ heeft naar aanleiding van haar 25-jarig bestaan en de 60e kinderpostzegelscholenactie ‘Voor het kind door het kind’ als jubileumactie 4 november 2008 een speciale kinderzegelbedankkaart uitgegeven. Begin en eind van beide jubileumperiodes wordt geheel in overeenstemming met beide jubilea bijzonder origineel in beeld gebracht.
1. Scholenactie-jubileum door acht voorontwerptekeningen van de eerste scholenactie kinderpostzegels 1949 en één kinderpostzegel uit het kroonjaar 2008 met een picturaal stempel.
2. Verenigingsjubileum door het oude logo (door een handdruk contact leggen tussen bedankkaartenverzamelaars (perforatiekarteling, boven) en maximumkaartenverzamelaars (strakke lijn, onder) en het nieuwe beeldmerk (transparante stapeling [bedank-/maximum]kaarten en postzegels) met de jaartallen 1983 – 2008.
3. Qua afbeelding, tekst en uitvoering (vormgeving) een buitengewoon aantrekkelijke variant op de originele bedankkaart.
4. Gelijk bij de originele bedankkaarten bezit ook het zesde deel van de oplage van deze speciale particuliere emissie dezelfde kinderpostzegel! Met één kinderzegelvelletje kunnen immers zes bedankkaarten bezegeld worden.
Symbolische verbeeldingen van de vier jaargetijden
De acht voorontwerpen die aan de uiteindelijke kinderzegels 1949 vooraf gingen, zijn vorig jaar tijdens de 390e veiling van Rietdijk in andere handen overgegaan. Nog vier andere voorontwerpen (duidelijke voorlopers van de originele postzegels) zijn aan het Handboek Postwaarden Nederland ontleend.
De vijf star, stram en afstandelijk opgevoerde zinnebeeldige hoofdpersonen verbeelden met raak getroffen attributen en toepasselijke details beeldvullend de vier jaargetijden. De hoogste waarde verbeeldt de jaarwisseling.
Lente
nvph 546
Van de twee voorontwerpen met in het midden het bloemenmeisje komt de laatste tekening het meest overeen met het goedgekeurde postzegelontwerp. Het eerste ontwerp is meer gedetailleerd en is daardoor levendiger en levensechter.
Zomer
nvph 545
Van de zomer zijn vier potloodvoorontwerpen bekend. Het eerste ontwerp heeft in tegenstelling tot de drie resterende tekeningen weinig overeenkomst met de uiteindelijke zegelafbeelding.
a. Het meisje staat met blote voeten aan het strand (met een emmertje) vlakbij de branding (met golven) en de zee (met een vis). Op de achtergrond bevindt zich een (zand)kasteel en een stralende zon achter een wolkenpartij.
b. In het midden van de afbeelding bevinden zich twee graanoogstende hoofdfiguren (jongen en een meisje) geflankeerd door een harkende persoon (links) en een schrijlings op een paard zittende ruiter (rechts). Op de heuvel op de achtergrond bevinden zich links en rechts dorpsaanduidingen. Een stralende zon is gedeeltelijk achter een wolkenpartij verscholen.
c. Het meisje is de graanoogstende hoofdpersoon geworden. De spelende jongen rolt met een stokje in zijn linkerhand een hoepel uit het zegelbeeld. Op de achtergrond is iemand met een hooivork in het graan bezig. Een boom (met een bloemrijke ondergrond) met een gebouwtje vult rechts de voorgrond op. Op de achtergrond straalt een zomerzon uitbundig tegen een onbewolkte lucht boven een heuvelig bouwland.
d. Het derde voorontwerp komt sterk overeen met het definitieve ontwerp. Het is minder gedetailleerd en daardoor ook minder overladen.
Herfst
nvph 544
Van de drie mij bekende voorontwerpen zijn er twee die een sterke overeenkomst hebben met de afbeelding van de 2 cent kinderpostzegel.
a. De frontaal (en redelijk symmetrisch) opgestelde hoofdfiguur is minder vereenvoudigd/gestileerd (levensechter door meer detaillering o.a. in gezicht, kleding en huizen) dan de echte kinderzegel.
b. Het afstandelijk en frontaal opgestelde vruchtenmeisje.
c. Het gezicht en vooral de stand ervan (van het meisje) op het gedeeltelijk uitgewerkte voorontwerp is beweeglijk en daardoor het meest levensecht weergegeven. Het haar en de linker bovenkant van de jurk zijn sterk gedetailleerd.
Winter
nvph 547
Twee houtsprokkelende kinderen (nog redelijk werkelijkheidsgetrouw weergegeven) lopen vóór een winters dorpsgezicht op de achtergrond langs (met hier en daar een boom). Op het tweede voorontwerp staat nog maar één houtsprokkelaar onbeweeglijk opgesteld. Deze tekening komt sterk overeen met de 10 cent kinderpostzegel.
Nieuwjaar (wenteling om het wisselpunt der jaren)
nvph 548
Het ene voorontwerp bezit in het geheel geen beeldovereenkomst met de 20 cent kinderpostzegel. Een jongen en een meisje bevinden zich rondom een hoog oprijzend kasteel met daarboven een maan, sterren en een wolkenpartij. Een diagonaal ruitpatroon vult op een decoratieve manier de resterende postzegelruimte.
Het tweede voorontwerp komt sterk overeen met de uiteindelijke postzegelafbeelding. De nieuwjaarspostzegel brengt de wisseling der jaren in beeld. De nieuwe kaars wordt aan de haast uitgebrande in de mid-winter ontstoken, terwijl een vogel als symbool van het vervliegen van de tijd dient.
Autobiografische elementen
“In een romantische en welhaast middeleeuwse omgeving van torens en kantelen, vijvers en parken, staat aan de Begijnestraat te Maastricht een eigenaardig, L-vormig gebouwd huis. Het is feitelijk een oude molen en molenaarswoning geweest, die tot een waarachtig kunstenaarshome zijn omgetoverd. Daar woont de Zuidlimburgse typografische kunstenaar Hubert Levigne (1905 – 1989)”, aldus het filatelistische tijdschrift Mijn Stokpaardje van september 1947.
Met deze karakterisering wordt het me écht duidelijk dat vooral de voorontwerpen van de vijf kinderzegels 1949 tal van autobiografische beeldelementen bevatten uit het zuiden van Limburg, waar de kunstenaar Levigne is opgegroeid en waar hij ook steeds heeft gewoond. Naast oplopende heuvels (waarin mensen bij wijze van spreken boven elkaar opgesteld kunnen zijn) en puntige kerktorens zijn deze ontwerptekeningen ook rijkelijk voorzien van boogvormige poorten, ranke torens, slingerende trapopgangen en verticaal oprijzende kastelen. Op het ‘nieuwjaar-voorontwerp’ zou de Sint Servaas Basiliek uit Maastricht zelfs wel eens afgebeeld kunnen zijn.
De kleuren van deze vijf kinderzegels stelt de graveur-ontwerper (uiteraard in overleg met PTT van destijds) van te voren vast, omdat die van invloed zijn op het graveren.Voor rood bijvoorbeeld moet de gravure (geultje waarin naderhand de kleur terecht komt) dieper in het metaal gestoken worden dan voor groen en bruin, omdat rood niet zo gemakkelijk opneemt bij het drukken.
(nog geen stemmen)
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (4) Schrijf een reactie
Het regionale karakter van Zuid Limburg is minder sterk aanwezig in de uiteindelijke kinderpostzegel-afbeeldingen.
De afbeeldingen waar een dun bruin streepje onder staan, zijn aan te klikken en worden daarmee uitvergroot.
Geweldig verhaal Bate. Ik heb toen die ontwerpen van Levigne geveild zouden gaan worden de plaatjes uit de catalogus gescand omdat ze door verkoop en verspreiding in velerlei handen voor immer verloren gaan. Het is toch doodzonde dat zo’n verzameling voor Nederland en in het bijzonder voor Limburg verloren gaat. Stop de uitverkoop van ons cultureel erfgoed!
Wij gaan dus nu Beatrix-postzegels veilen!
Een culturele veiling dus, …..
Schrijf een reactie