Kinderzegelexpositie ‘Ding Dong’: Eén brok nostalgie!

In de periode 1950/54 werden de leerlingen klassikaal bedankt voor hun medewerking aan de scholenactie ‘Voor het kind door het kind’. Op de kaart stonden één of twee kinderzegels uit dat jaar.

Om u het nostalgische karakter van deze tentoonstelling enigszins te laten ervaren, zijn ‘leerlingenbedankjes’ uit de periode 1955 t/m 1978. voor scholieren (jonge medewerkers van de scholenactie) in deze bijdrage opgenomen. De leerkrachten kregen een kinderzegelbedankkaart.

Jubileumtentoonstelling
Op de jubileumtentoonstelling zijn alle series kinderpostzegels vanaf 1924 t/m 2007 te bewonderen. Voor velen die aan de scholenacties hebben meegewerkt, viert de nostalgie hoogtij. De betrokkenheid van de ‘medewerkers-van-toen’ is gevoelsmatig nog bijzonder groot door het enthousiasme en fanatisme van destijds: “Wie heeft het hoogste verkoopbedrag in de klas weten te behalen?”

In de periode 1955/62 kregen de leerlingen persoonlijk als ‘bedankje’ voor de medewerking aan de scholenactie een praktische attentie, namelijk een vloeiblad. In die tijd gebruikten de leerlingen nog een kroontjespen en inkt.

Velen weten zich de verkoopactiviteiten uit hun jeugd nog bijzonder goed te herinneren. Wellicht komen na enig nadenken de kinderzegelafbeeldingen weer in beeld met de illustraties op de verkoopenvelop én de deurzegel. Op deze expositie zijn uit de periode vanaf 1949 bijzonder veel items als klassebedankkaart, leerlingvloeiblad, memokaartje met eeuwigdurende kalender, sticker en/of deurzegel uit uw ‘kinderzegel-verkoopperiode’ te zien en te vinden. Een deel van uw jeugd komt op deze expositie weer tot leven!

De eerste serie kinderpostzegels
Vanaf 1924, toen de eerste serie kinderpostzegels verscheen, waren de postzegels in de postkantoren verkrijgbaar en verkochten actieve plaatselijke comitéleden (vrijwilligers) de postzegels.

Vanaf 1963 t/m 1974 kregen de scholieren een leerlingen-bedankcarnet (in vouwblad-uitvoering) met aan weerskanten een bedrukking. Naast een bedanktekst was dit carnet voorzien van een vergrote kinderzegelafdruk, een eeuwigdurende kalender en ruimte voor persoonlijke notities.

In 1935 werd door meester Verheul  de eerste verkoopactie van kinderpostzegels in Waarder door kinderen gestart. Deze verkoopactie van de weldadigheidszegels door scholieren kende toen één hoofddoel (weldadigheidzegels verkopen voor hulpbehoevende kinderen) en een aantal nevendoelen (leerlingen ervaring laten opdoen  in weldadigheid, leren rekenen in de praktijk en bevordering van de wellevendheid).

In de periode 1975/*** sluit men aan bij de toen wijd verbreide hobby van scholieren hun schriften, leerboeken en schoolagenda’s te ‘versieren’ met stickers.

De Stichting Kinderpostzegels Nederland (SKN) kreeg na de oorlog vanwege de verkoopresultaten interesse in de activiteiten van Verheul. Na het proefjaar 1948 in drie steden organiseerde SKN in 1949 de eerste landelijke scholenactie ‘Door het kind voor het kind’.

Leerlingen krijgen bij iedere scholenactie een bestelenvelop mee, waarop naast de nieuwe kinderpostzegels een aantal setjes prentbriefkaarten staan. Vanaf 1962 waren de deurzegeltjes afscheurbaar aan de bestelenvelop bevestigdl. Daarvoor kreeg de scholier een strook losse deurzegeltjes mee, die vaak zoekraakten. Bijgaande gratis deurzegels zijn van de kinderzegeljaren 1961, 1970 en 1971.

Kenmerken van kinderzegels
Het uiterlijk van de kinderpostzegels vangt vanaf 1949 aan met eenvoudige en sobere afbeeldingen en verandert in de loop der jaren gestaag in fris en flamboyant colourdrukwerk van dit moment. De jubileumtentoonstelling onderscheidt zes perioden. Van de meeste kinderzegelseries uit iedere periode worden opvallende en kenmerkende
karakteristieken nader belicht.

1949 – 1957

• In de vijftiger jaren is er sprake van terughoudend kleurgebruik. De zegels zijn alle =E9=E9nkleurig. Dus bepaald geen sprankelende en opgewekte kleurenexplosie van tegenwoordig.
• Kinderzegel 1952 is tweekleurig (zwarte lijntekening op een gekleurde achtergrond), evenals kinderzegel 1953 (meer gevarieerde kleurverdeling).
• André van der Vossen voert actief sportbedrijvende kinderen op.

1958 – 1967

Vanaf de jaren 60 worden de kinderzegels voor kinderen gemaakt. De zegels sluiten bij de belevingswereld van het kind aan. Voorheen waren kinderen slechts onderwerp van de zegels.

• kinderpostzegels met een hoofdkleur in combinatie met een steunkleur in 1959, 1963 en 1964.
• Kinderzegels 1958, 1961, 1962 nog een terughoudend kleurgebruik.
• 1960 en 1967 aansprekende meerkleurendruk, die bij de kinderwereld aansluiten.
• 1965 kindertekeningen.

1968 – 1977
de belevingswereld van het kind staat door het sprankelende kleurgebruik nog steeds centraal op de postzegels.

• 1969 tekeningen van Dick Bruna
• 1970 speelgoedblokken (de kubistische constructies doen onpersoonlijk aan).
• 1972 prinsen, ongedwongen foto’s in de huiselijke sfeer
• 1976 kindertekeningen

1978 – 1987

• de afbeeldingen krijgen een maatschappelijk karakter: 1978 onderwijs, 1979 rechten van het kind, 1981 integratie, 1985 veiligheid.
• kinderzegels 1980, 1982, 1983 en 1984 fantasie van het kind
• kind 1984 het stripverhaal bezit een luchtig karakter.

Door de aflopende kaders van de uitsneden wordt de suggestie opgeroepen dat de postzegelafbeelding een deel van een bladzijde met een stripverhaal toont.

1988 – 1997
- vanaf 1992 wordt vanwege de veiligheid van het kind de betaling via bank- of giroafschrijving geregeld.
- activiteiten van het kind staan centraal: verstoppertje, computeren, postzegelverzamelen, binnen en buiten spelen.
- 1995 digitale tekenontwerpen van een kind als postzegelonderwerp.
- 1997 Teun Hoeks maakt zwart-wit foto’s van geënsceneerde sprookjes. Naderhand kleurt hij met olieverf de foto’s in.

1998 – 2007

SKN bepaalt het postzegelthema dat in een bepaald jaar centraal staat en waaraan bijslaggelden worden gegeven. TNT Post zoek er een passende ontwerper bij, waardoor de vormgeving van de postzegel aansluit bij het postzegelonderwerp.

• Bekende illustrators van kinderboeken komen op kinderzegels terecht: 1998 Max Velthuys, 1999 Fiep Westendorp en 2005 Dick Bruna.
• Op alle kinderzegels staat de fantasie van het kind in het centrum van de belangstelling.
• Ping Pong verbeeldt in 2004 een serieuze boodschap (lekker gezond) met een vrolijke en opgewekte uitstraling.

Tot slot de gratis deurzegels van de kinderzegelacties 1973, 1974 en 1978

(nog geen stemmen)

 Loading ...

• Delen:
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•