Achtergrondinformatie kan betrekking hebben op verschillende facetten van een postzegel: [1] op de vormgeving van de postzegel, [2] de boodschap die de postzegel tracht uit te dragen, [3] de functie die de afgebeelde persoon in die postzegelboodschap bekleedt.
Omtrent deze persoon (en in mijn specifieke benadering een kind) vraag ik me af: “Wie is die individuele persoon in werkelijkheid? Geheel losgekoppeld van de rol (voorbeeldfunctie) die de ontwerper hem/haar heeft toebedeeld.”
Naar aanleiding van mijn bijdrage over de 55 cent Zomerzegel 1990 (nvph 1444) ben ik via e-mail in contact gekomen met Karlijn Wester, die op deze postzegel als 3-jarige is afgebeeld.
Karlijn Wester
“Ik was drie jaar toen de foto’s gemaakt moesten worden voor de Zomerzegels uit 1990. Ik weet daar natuurlijk weinig nog van. Het enige wat ik nog weet, is dat ik werkelijk geen flauw idee had waar al die aandacht goed voor was. In april 1990 kwam de postzegel uit. Ik was ondertussen vier jaar geworden. Alle ogen waren toen bij de presentatie op mij gericht. Ik moest constant op de foto.
Zoals op bijgaande foto samen met oom Karel (Kruijsen, fotograaf/postzegelontwerper) te zien is, was ik daar met een chagrijnig gezicht echt niet blij mee. Vanaf de uitgifte van de postzegel werd ik door de familie gedoopt tot ‘het postzegelmeisje’. Ik vind het erg leuk om ‘mijn’ postzegel af en toe tegen te komen op internet.
Ik ben bijzonder verrast door uw initiatief ‘kinderpostzegelkinderen’ op te sporen. Vandaar bijgaand een recente foto van mij met een korte beschrijving van mijn ervaringen. Ik ben inmiddels 22 jaar geworden en studeer Media & Entertainment Management. Met vriendelijke groet, Karlijn Wester.”
Zie voor aanvullende info ook mijn blog-bijdragen van 22 juni 2008 (Een zonnige zomerdag) en 14 september 2008 (De werkelijkheid afbeelden of verbeelden).
Vraagstelling
Bovenstaande ‘ontmoeting’ bracht mij ertoe mijn in december 2002 gepubliceerde ‘postzegel-kinderlijst’ *) met de nodige individuele info verkort op het blog op te voeren met het doel meer ‘postzegelkinderen’ met hulp van u als bloglezer uit de anonimiteit te halen.
Mijn gewaardeerde vriend Henk uit Bunnik is u al voorgegaan met bijgaande maximumkaart met de volgende informatie: “Zoon Peter (een Amsterdamse journalist) van mijn zuster Wilhelmina is met een dame uit Oeganda getrouwd. Hun 8-jarig dochtertje Gladys (met de koosnaam Bibi) staat met een weelderig bos haar op één van de Goede Doelen Decemberzegels 2006 (nvph 2457).”
Naar aanleiding van het bovenstaande aan het begin van het nieuwe postzegelseizoen 2008/2009 mijn vraagstelling: “Wie van de bloglezers wil ook meewerken om een ‘op-een-postzegel-afgebeeld-kind’ uit de anonimiteit te halen in combinatie met persoonlijk getinte ‘postzegel-belevenissen-van-weleer’ en (hopelijk) met een actuele foto? Met z’n allen moet het toch mogelijk zijn aanmerkelijk meer ‘werkelijk leven’ in het op een ‘postzegel-opgevoerde-kind’ aan te brengen? Met gezamenlijke kennis, contacten en inspanning is in het nieuwe seizoen veel te bereiken. Met collectief én coöperatief zien, horen en weten kán dit thematische onderwerp inhoudelijk sowieso uitgebouwd worden. Bij voorbaat mijn hartelijke dank voor uw tijd, hulp en . . . medewerking (batehijlkema@hetnet.nl).”
Koos Appelboom uit Amsterdam (klasgenoot van Hansje Oorthuys van de 2 cent kinderzegel 1951 op de Montessorischool aan de 2e Boerhavestraat in Amsterdam) speurt ook intensief naar ‘postzegelkinderen’. Van hem heb ik helaas een foutief telefoonnummer genoteerd van maar liefst elf cijfers. Het gevolg hiervan is dat ik geen contact met hem over dit aantrekkelijk thematische onderwerp kan opnemen. Wie is in staat me toch met Koos in verbinding te stellen?
Anekdotische postzegelverhalen en -belevenissen uit de pers
Arine Brusse (nvph 497)
‘’Niemand herkende me als baby’tje op die kinderpostzegel. Enige aandacht kwam pas toen ik op de lagere school zat. De postzegel heb ik nooit als ‘mijn’ postzegel beschouwd, maar veel meer als die van mijn tante Eva (Bresnyö). Zij heeft me gefotografeerd, zij heeft het ontwerp gemaakt en zij heeft toevallig daarbij een babyfoto van mij gebruikt. Er waren vroeger veel kinderen die postzegels verzamelden en dan vroeg ik wel eens of ze de zegel ook hadden waar ik op stond. Als kind probeerde ik mezelf zo interessant mogelijk voor te doen over de vriendjes. Ik moet zeggen dat me dat met die postzegel meestal aardig lukte.”
Hansje Oorthuys (nvph 573)
“Ik was net tien jaar toen de postzegels werden uitgebracht. Ik vond het erg leuk, vooral dat we onze zegels mochten verkopen in een speciaal ‘postkantoortje’ dat daarvoor in school (Montessorischool aan de 2e Boerhavestraat in Amsterdam) was ingericht. Ik weet nog dat ik te klein was om bij het loket te kunnen en op een stapel telefoonboeken moest zitten. Mijn moeder heeft gelukkig nog een album m,et allerlei krantenknipsels uit die tijd. Ik heb in een impuls een grote map met kinderpostzegels weggeven. Ik heb daar nog steeds spijt van.”
Maria Cortes (nvph 870)
‘’Mijn vader en moeder werkten allebei in die tijd. Mijn moeder bracht me naar een crèche niet ver van haar werk. Ik was daar de jongste van alle kinderen. Fotograaf Blazer heeft me daar toen een prachtige babyfoto van me gemaakt en die hebben we natuurlijk altijd bewaard. De postzegel trouwens ook. Ieder in de familie heeft er wel een exemplaar van. Vroeger, toen ik zelf met kinderpostzegels langs de deur ging, had ik er vaak voordeel van. Als iemand opendeed, liet ik ‘mijn’ postzegel zien en dat was blijkbaar een goede reclame, want ik verkocht er steeds heel veel.”
Postzegelkinderlijst
Van de onderstaande postzegels zijn persoonlijk getinte gegevens bekend, maar van recente foto’s nog maar enkele. Toch zijn er buiten deze opsomming nog heel veel ‘postzegelkinderen’, waarvan in het geheel nog niets bekend is. Vandaar leg uw oor te luister en geef uw de kost.
nvph 142 Maria Rueter (kinderzegel 1924)
nvph 240 Hendrik van den Kerkhof (kinderzegel 1931)
nvph 272 ??? van Dobbenburgh (kinderzegel 1934)
nvph 317 Peter Rueter 4 jaar (kinderzegel 1938)
nvph 329 Liesbeth Schröder (kinderzegel 1939)
nvph 456 Irene van Oranje 7 jaar (prinsessenzegel 1946)
nvph 457 Margriet van Oranje 3 jaar (prinsessenzegel 1946)
nvph 458 Beatrix van Oranje 8 jaar (prinsessenzegel 1946)
nvph 497 Arine Brusse 1 jaar (kinderzegel 1947)
nvph 566 Lotte Ruting (kinderzegel 1950)
nvph 567 Peter Ruting (kinderzegel 1950)
nvph 573 Hansje Oorthuys 10 jaar (kinderzegel 1951)
nvph 574 Jan van den Heuvel 12 jaar (kinderzegel 1951)
nvph 575 Andries Zwart 9 jaar (kinderzegel 1951)
nvph 576 Jacob Blom 12 jaar (kinderzegel 1951)
nvph 577 Erna Wolters 11 jaar (kinderzegel 1951)’
nvph 599 Misja Janzen 6 jaar (kinderzegel 1952)
nvph 600 Jenny Dalenoord ½ jaar (kinderzegel 1952)
nvph 649 Maria Schröder [7 jaar] en Ina ??? (kinderzegel 1954)
nvph 650 Maria Schröder 7 jaar (kinderzegel 1954)
nvph 651 Maarten Schröder (kinderzegel 1954)
nvph 704 Elisa Sluyters 2 jaar (kinderzegel 1957)
nvph 870 Maria Cortes 3 maanden (kinderzegel 1966)
nvph 871 ??? Lixenberg (kinderzegel 1966)
nvph 873 Dominga Blaser 16 jaar (kinderzegel 1966)
nvph 1020 Willem-Alexander van Oranje 5 jaar (kinderzegel 1972)
nvph 1021 Johan Friso van Oranje 4 jaar (kinderzegel 1972)
nvph 1022 Constantijn van Oranje 3 jaar (kinderzegel 1972)
nvph 1059 Gerrit van Bruggen (kinderzegel 1974)
nvph 1060 Dora en Jo van Bruggen (kinderzegel 1974)
nvph 1061 Sjaan [6 jaar] en Ans van Bruggen [5 jaar] (kinderzegel 1974)
nvph 1062 Cornelia van Nes (kinderzegel 1974)
nvph 1188 Ahasane ??? 5 jaar (kinderzegel 1979)
nvph 1232 ??? (dochter) Stolk (kinderzegel 1981)
nvph 1233 ??? (dochter) Stolk (kinderzegel 1981)
nvph 1235 geheel rechts ??? (zoon) Stolk (kinderzegel 1981)
nvph 1340 Anne Vleeshouwer 9 jaar (kinderzegel 1985)
nvph 1342 Sanne Bink 4 jaar (kinderzegel 1985)
nvph 1444 Karlijn Wester 3jaar (zomerzegel 1990)
nvph 1647 Jean-Marc Prevot (padvinderzegel)
nvph 1698 Barthelomeus [Mees] Jongema ½ jaar (kinderzegel 1996)
nvph 1700 Zoe Jongema 7 jaar (kinderzegel 1996)
nvph 1964 Figen ???, Chima ??? (twee culturen)
nvph 2199 broer & zus Driessen (mooiste van Ned. 2003)
nvph 2203 Jikke-Janne Kelling (mooiste van ned. 2003)
nvph 2457 Bibi Elberse 8 jaar (Goede Doelenzegel 2006)
nvph 7 David Warmerdam 10 jaar (partijenzegel)
Het overgrote deel van deze 48 gegraveerde, getekende, geschilderde of gefotografeerde kinderen op postzegels behoort tot de familie- en kennissenkring van de ontwerper. Swip Stolk motiveert zijn kinderkeus (nvph 1232/35): ”Om discussie over de rechten van de geportretteerden te voorkomen, heb ik een beroep gedaan op mijn familiepot.” Treffend is de motivatie van Kurpershoek de noodzaak kinderen uit de naaste omgeving te gebruiken: “Het zijn de dichtst bij de hand zijnde modellen!” Trots voegt hij eraan toe: “Ik vind het wat fijn dat mijn vijf kinderen (nvph 612/16, voornamen zijn nog onbekend) kinderpostzegels sieren.”
Kinderen van koninklijke bloede zijn de bekendste kinderen, die nooit in de anonimiteit terecht gekomen zijn, zoals dat met de meeste ‘postzegelkinderen’ wel het geval is geweest.
*) Zie het bulletin van de Vereniging voor Kinderpostzegels en Maximafilie van december 2002 (blz. 1 t/m 9).
(nog geen stemmen)
Loading ...- Delen:
Loading ...
Reacties (3) Schrijf een reactie
Kerkradenaar op een postzegel
Broeder Cesarius.
Op de zegel (NVPH 240) staan afgebeeld een leerling en een broeder van het instituut voor doven te St. Michelsgestel.
Dank zij de informatie die broeder Ignatio en broeder Theobertus hadden verschaft, kunnen wij een korte levensbeschrijving geven van de broeder die op de zegel staat: Broeder Cesarius.
Deze broeder, Peter Joseph Dorr werd geboren op 8 maart 1867 te Chevremont. Hij kwam uit een eenvoudig arbeidersgezin. Peter Joseph Dorr was een zoon uit het tweede huwelijk van werkman Jan Pieter Dorr met werkmeid Maria Catharina Wetzelaer (getrouwd in Kerkrade d.d. 14 oktober 1863). Pieter Dorr was weduwnaar uit het eerste huwelijk van Maria Barwasser, die op 10 april 1863 was overleden. Grootouders van vaderszijde: Willem Dorr en Anna Maria Niessen. Grootouders van moederszijde: Servaes Joseph Wetzelaer en Johanna Josepha Vincken.
Op jonge leeftijd werd hij portier van het Bisschoplijk College (later Seminarie) te Rolduc in Kerkrade. Kort daarna op 24 jarige leeftijd werd hij geprofest onder de naam Cesarius op 8 september 1891 te Maastricht.
Peter Joseph Dorr, broeder Cesar (zoals hij in de wandeling werd genoemd) is op 15 september 1898 vanuit Kerkrade naar St. Michelsgestel vertrokken. Hij werd geplaatst op het oude Instituut voor Doven dat toen gevestigd was in Nieuw Herlaer. In 1910 ging alles over naar het tegenwoordige Instituut zoals wij die nu nog kennen. De komst en het verblijf van broeder Cesarius is van verstrekkende betekenis geweest, niet alleen op het huishoudelijk gebied en wat de leefwijze op het internaat betreft, maar voornamelijk op onderwijs gebied.
Met zijn grote intelligentie en leiding is hij met zijn medewerkers de promotor geweest van de overschakeling van de gebarenmethode naar de spreekmethode. Men moest dit allemaal proefondervindelijk doen, daar er op dit gebied nauwelijks een leerboek bekend was. Dit is de grote betekenis geweest van broeder Cesarius met al zijn medewerkers.
Om de geschiedenis geen geweld aan te doen, wil ik hier ook maar de naam noemen van Mgr. Hermus. De geschiedkundigen moeten dan maar uitmaken, wie de voortrekker was en wie de medewerker.
Op 10 december 1931 werd Cesar, afgebeeld op een kinderpostzegel (NVPH 240), de toeslag kwam ten goede aan het misdeelde kind. De leerling op de zegel is Hendrikus, Martinus van de Kerkhof, geboren te Tilburg op 1 maart 1917. Op 13 september 1922 kwam hij als 5- jarige naar het instituut en verbleef aldaar tot 23 juli 1934. Hij vertrok als 17- jarige weer naar Tilburg alwaar hij op 2 juli 1976 overleed, toen 59 jaar oud.
Cesar en Hendrik poseerden voor foto’s voor de hoofdingang van het gebouw. Zij waren toen 64 en 14 jaar oud.
In het jaarverslag 1931 van het Instituut, stond bij ontvangen giften: “Aandeel opbrengst Weldadigheidspostzegels: f 2845,92″. (ter vergelijking even: van alle giften en legaten die er dat jaar binnen kwamen bij het instituut, was dit de hoogste op één na; de grootste gift was 154 gulden en 8 cent groter, namelijk 3000 gulden). Dat dus over de opbrengst.
Broeder Cesarius bleef op het instituut tot 20 januari 1959, na 61 jaar, onafgebroken in dienst geweest voor het geven van onderwijs aan zeer slecht horende kinderen die elders geen onderwijs konden genieten. Tot 1935 als gewoon onderwijzer; daarna, toen hij gepensioneerd was, als onderwijzer voor “bijzondere gevallen”. In 1948 toen broeder Cesarius 50 jaar op het instituut was schreef men over hem: “Hij bleef zich toeleggen nu vooral op het onderwijzen van oudere doofstommen. Het feit deed zich n.l. voor, dat doofstommen, die vroeger wegens klaarblijkelijke imbecilliteit moesten worden weggezonden, op latere leeftijd -20, 25 soms 30 jaar- wèl voor onderwijs vatbaar bleken, een enkele uitzondering daargelaten. Br. Cesarius wist deze mensen met onuitputtelijk geduld en energie te brengen tot een ontwikkeling, die ongeveer gelijk staat met een doofstom kind van 10 of 11 jaar, dat normaal onderwijs heeft genoten. Br. Cesarius bereikte dit mooie resultaat door onze oude, wel eens al te zeer verguisde gebarentaal van stal te halen”.
Dus op 92- jarige leeftijd vertrok hij naar het Moederhuis te Maastricht om aldaar van een korte maar welverdiende rust te genieten. Hij overleed aldaar op 3 januari 1961 op de gezegende leeftijd van bijna 94 jaar.
Van de frankeerzegel NVPH 240 en rolzegel NVPH 90 van 1½ cent, toeslag ook 1½ cent (niet op de zegel vermeld), werden 1.722.174 stuks in omloop gebracht.
Op deze zegel ziet U broeder Cesarius met Hendrik. v.d. Kerkhof de klank OE of OO oefent. De leerling heeft één hand aan de keel van de broeder en één aan zijn eigen keel om de trilling te voelen en te vergelijken. De foto is gemaakt op het bordes vóór de hoofdingang van het instituut. Bij nauwkeurige vergelijking is het duidelijk dat op de zegel dezelfde leerling staat als op bovenstaande foto. (Bijvoorbeeld het verloop van de scheiding in het haar is precies hetzelfde.)
Maar voor de zegel is een andere foto gebruikt, waarop de leerling wel dezelfde klank oefent maar iets dichter bij de broeder staat, zodat zijn rechter arm meer gekromd is. Voor de postzegel is de achtergrond van de foto afgeknipt en vervangen door een effen donkerrood vlakje. Bij deze knip-operatie is de leerling ook enkele haren kwijtgeraakt die op de foto springerig recht op staan op zijn kruin.
Albert Haan.
Albert, bijzondere dank voor je uitgebreide informatie. Bijna aan het eind van je reactie wordt over foto’s gerept. Graag zou ik die per mail (batehijlkema@hetnet.nl) willen ontvangen. Bovendien graag de bekendmaking van de bron, waaruit je deze info hebt opgediept.
Ja ik ben het kindje op de kinderpostzegel van 1939. Mijn vader Sierk Schröder tekende mij op zijn atelier in Wassenaar. Er is een film van gemaakt die in de Cineac in Den Haag is vertoond, maar schijnt te zijn vernietigd in de Oorlog. Ik heb nog een paar fotos waar ik poseer op vaders atelier en die tijdens die film opnamen zijn gemaakt. De kindertjes op de zegels van 1954 zijn mijn broer Maarten en zusje Maria SchrOder. Heel leuk om deze website te hebben gevonden.. Liesbeth Schröder
Schrijf een reactie