Eerste vlucht

Intussen had Soekarno, onder aandrang van Indonesische jeugdgroepen in Batavia (Djakarta) de Repoeblik Indonesia uitgeroepen, hetgeen door de Japanners werd gedoogd. De Repoeblik had vrij spel want de Japanners bemoeiden zich nergens meer mee, de KNIL-militairen waren niet in Indonesië maar in Malakka of Siam (Thailand) geïnterneerd, en het duurde weken voor de voorhoede van Engelsen en Brits-Indiërs op Java en Sumatra verschenen. Hollandse kampbewoners – nog steeds door soldaten onder Japans bevel bewaakt – , mochten hun kamp wel verlaten maar merkten al snel dat dit niet aan te raden was.

Philip, eenzaam en alleen
Ondergetekende, toen 14 jaar oud, bevond zich eind october 1945 in een militair kamp in Bandoeng (het LOG) , terwijl de rest van de familie in kamp Tjideng in Batavia zat. Intussen hadden Engelsen en Indiërs de kampbeveiliging overgenomen.

Ik wou graag naar mijn familie in Tjideng reizen, maar hoe? Republikeinse ongeregelde bendes die zich van Soekarno niets aantrokken hadden de autoweg en de treinverbindingen geblokkeerd, Bandoeng was tijdelijk alleen door de lucht bereikbaar, het vlak buiten de stad gelegen vliegveld Andir was gelukkig ook in Engelse handen. Zij onderhielden met een handvol Dakota’s een bescheiden luchtbrug tussen Batavia-Kemajoran en Bandoeng-Andir: militaire spullen, geneesmiddelen, brandstof, voedsel enz naar Andir, op de retourvlucht Hollandse evacué’s naar Batavia.

Binnen het kamp had de Hollandse bureaucratie het voor het zeggen. Vergunning om voor gezinshereniging naar Batavia te reizen? Had u gedacht. Urgentieklasse? Gezondheidsverklaring? Gewicht, leeftijd, graad van bloedverwantschap? Nationaliteit? Identiteitsbewijs? Toestemming kampcommandant Bandoeng? Bewijs dat alle schulden aan de kampwinkel betaald waren?
Kortom, ik kon er naar fluiten.

Corveeër
Dan maar de onofficiële weg. Ik gaf me op als corveeër op Andir: laden en lossen van vliegtuigen. Daar was plaats want een corveeër was s’nachts verdwenen.

Andir was toen een stoppelig grasveld temidden van rijstvelden. Er was een enkele betonnen start/landingsbaan, verder een verkeerstoren, twee hangars en een paar loodsen en barakken. Wij corveeërs hadden een rustig baantje met ongelimiteerd koffie en thee. De bar was voor ons off limits en trouwens veel te duur.  In een hangar wachtten vele tientallen Hollanders, jong en oud gezeten op hun schamele bagage, geduldig op hun beurt om naar Batavia te vliegen. Twee Hollandse dames onderwierpen reisvergunningen aan een extra controle want je weet maar nooit. Protesteren? Zonder stempel van de dames kwam je het vliegtuig niet in.  Bedacht me veel later dat het begrip ‘instapkaart’ hier werd uitgevonden.

Helaas, de militaire Dakota’s, geheel kaal van binnen, waren ongeschikt om je in te verstoppen. Dus na de werkdag weer bedroefd per vrachtauto onder escorte terug naar het Bandoengse kamp. Dit tezamen met teleurgestelde evacué’s welke die dag niet aan de beurt waren gekomen, of geen stempel hadden gekregen.

Maar op het einde van mijn derde corveedag – 26 october – een doorbraak: er landde buiten het luchtbrugschema om een extra vliegtuig. Geen Engels-Indische Dakota, maar een Nederlandse Mitchell B-25 bommenwerper uit Semarang, op doortocht naar  Batavia, welke in Bandoeng enige hooggeplaatsten moest afleveren.

Verstekeling
Na het uitstappen van deze heren zat ik als corveeër al direct in het vliegtuig om bagage van evacué’s aan te pakken. Er moest via het bommenluik geladen worden, dus nogal moeizaam want passende laddertjes ontbraken. Ik stelde me strategisch op, gehurkt in de kruipgang tussen bommenruimte en voorste geschutskoepel, dus recht onder de bestuurderscabine. Toen de legale evacué’s instapten, had ik me al muisstil ingebouwd tussen hun plunjezakken en rugtassen in de kruipgang.

Ja hoor, het bommenluik werd met een klap gesloten, motoren brulden, het vliegtuig kreeg vaart en steeg steil op. Zeer steil, want er stond door Indonesiërs bemand Japans geschut om het vliegveld.

De vlucht naar Batavia duurde kort. Ik had me verplaatst naar de voorste geschutskoepel, dus de glazen neus van de Mitchell die een prachtig uitzicht bood. Was helaas een koud genoegen want het standaard machinegeweer had men verwijderd, dus lucht blies met 300 km/uur in mijn gezicht, althans tegen de rugzak waarmee ik mijn gezicht beschermde. De landing was adembenemend want de B-25 ging steil naar beneden, zeker omdat er net als om Andir, ook om Kemajoran kanonnen konden staan.

Op Kemajoran stapten we allen uit. Niemand vroeg iets, papieren of bagage werden niet gecontroleerd. Een Engelse militaire vrachtauto stond klaar, we stapten in. ‘Tjideng?’ vroeg ik aan de Engelse chauffeur. Hij knikte woordenloos. En zo werd ik, na een korte rit in de invallende avond, met mijn familie herenigd.

Illustratie
Als illustratie van deze lang vervlogen woelige tijden, een serie postzegels van Ned.Indië en een van Indonesia, afgestempeld op ongeveer dezelfde tijd (een jaartje na mijn Mitchell-vlucht) op twee vlak bij elkaar gelegen concurrerende postkantoren in Batavia/Djakarta.

Vele jaren zijn verstreken, en ik heb als passagier vele hoeken van de aarde bevlogen in land- en watervliegtuigen en helikopers. Maar je eerste vlucht vergeet je niet.

Mitchell B-25
De North American Mitchell B-25 was Amerika’s meest gebouwde tweemotorige bommenwerper. Ze werd in 1942 gebruikt vanaf het US vliegkampschip Hornet voor de beroemde Doolittle-raid op Tokio, kort na Pearl Harbour. De 10.000 gebouwde Mitchells B-25 werden ook aan alle bondgenoten geleverd en zijn op fronten in Europa, Noord Afrika, en het verre Oosten ingezet.  De Nederlandse regering in ballingschap heeft 250 B-25’s aangekocht.

Die werden merendeels door de Royal Netherlands Indies Army Air Corps gevlogen tegen de Japanners vanuit Australië en later Nieuw Guinea. Mijn B-25 was een van deze. Vliegbereik 1500 mijl, snelheid 200-275 mijl/uur, geen drukcabine, max 3-4000 lb bommen aan boord.

De Mitchell B-25 staat op diverse postzegels afgebeeld, o.a. op zegels van de Kanaaleilanden en van lidstaten van het Britse Commonwealth.

(nog geen stemmen)

 Loading ...

• Delen:
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•