Alle postzegels met leden van het koningshuis (1852 – 2005)

Thematische expositie

In de thematische tentoonstelling hebben alle 331 koningspostzegels in chronologische volgorde in een aantal kaders een plaats gekregen, beginnend bij nvph 1 (Koning Willem III) en eindigend met nvph 2342 e (Toespraak van Beatrix in het Europees Parlement). Onderstaande tekst geeft de thematische expositie enige begeleidende ondersteuning.

Bijschrift
De komst van de postzegel is te danken aan de Engelsman Rowland Hill. Hij bedacht in 1837 een systeem om niet de ontvanger, maar de afzender van het poststuk de kosten van vervoer te laten betalen. Om te bewijzen dat hij had betaald, moest de afzender op het postkantoor een bewijs van betaling kopen. Dit bewijs is de voorloper van de postzegel. Drie jaar later in 1840 werd in Engeland de postzegel ingevoerd met de beeltenis van koningin Victoria. Omdat zij over de hele wereld bekend werd verondersteld (het Britse imperium was toen omvangrijk groot), vond men een landaanduiding niet nodig.

In 1852 volgde Nederland het Engelse voorbeeld (afb. 1). Naast het koningsportret, het woord ‘postzegel’ (in Engeland postage; postbrief) bezat het waardebiljet een waardeaanduiding. Het geheel was in een deftige en statige sfeer uitgevoerd met veel decoratie/opsmuk, die bij het neoclassicisme hoorde als versierde lijsten, cartouches, lauwerkransen, vlaggen, de kroon, banderollen en klassieke meandermotieven.

De beeltenis van de vorst kwam van de muntbeeldenaar, in reliëf. Voor de eerste Nederlandse postzegel boetseerde de schilder Pieneman zo’n reliëf, waarmee graveur Kaiser zijn tekening en gravure maakte. De eerste postzegel werd overigens gedrukt bij de Munt in Utrecht.

In 1949 staan vorsten en profil op de postzegels (afb. 11), behalve bij enkele koloniale zegels uit 1923 [Ned. Indië (nvph 160/66), Curaçao (nvph 75/81), Suriname (nvph104/10)], waar Wilhelmina (t.g.v. 25-jarige regeringsjubileum) de beschouwer streng aankijkt. En profil is altijd afstandelijker, en face meer menselijk, direct en soms confronterend.

In vorstenzegels reflecteert zich steeds meer de moderne tijd. De laatste permanente postzegel toont Beatrix (in een abstractie door computerpunten, afb. 14) herkenbaar, en face en tijdloos.

Ontwerpwedstrijd
De folder “I’m a graphic designer!” maakt het Museum gewag van de wedstrijd “Ontwerp je eigen postzegel!” in het schooljaar 2008/2009 voor de onder- en bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Deze ontwerpwedstrijd is gekoppeld aan de koningszegel-tentoonstelling.

Om de leerlingen voor deze wedstrijd enthousiast te maken, is er voorafgaand aan het museumbezoek een filmpje beschikbaar voor in de klas. Aan de hand hiervan gaan leerlingen op zoek naar een onderwerp dat hen inspireert. Tijdens het museumbezoek horen en zien leerlingen iets over de vormgeving van postzegels en de ontwikkeling daarin. Na het museumbezoek wordt de uiteindelijke postzegel gemaakt in de klas met behulp van een ontwerphandleiding, die door het museum is opgesteld. Over deze handleiding die aan het begin van het nieuwe schooljaar beschikbaar is, hoop ik u in september in woord en beeld nader te informeren.

De inzendtermijn van de ontwerpwedstrijd sluit op 31 december 2008. De winnende postzegel wordt door TNT Post naderhand in 2009 uitgegeven!

Het aanbod van het uitgebreide educatieve programma van het Museum (feestelijk versierd met vlaggen bij de opening door koningin Beatrix op 11 juni 2008) voor verschillende onderwijsniveaus is er op gericht scholieren bekend te maken met grafische vormgeving. Het uitgangspunt hierbij is dat leerlingen door praktisch gerichte ‘activiteiten’ iets van de verschillende aspecten en invloeden van de beeldcultuur op het dagelijkse leven leren kennen én waarderen.

(nog geen stemmen)

 Loading ...

• Delen:
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•