125 jaar ‘Vereniging Rembrandt’ - Postzegelblog

125 jaar ‘Vereniging Rembrandt’

21

logorembrandt.jpgTeneinde een grote collectie kunst voor ons land te behouden, besloot een groep particuliere kunstliefhebbers geld in te zamelen, waarmee ze de kunstverzameling konden aankopen. Van het overgebleven geld is in 1883 een vereniging “tot behoud van kunst in Nederland”, de Vereniging Rembrandt (VR) opgericht. De naam Rembrandt is om zijn wervende werking als verenigingsnaam gekozen.

“1883 Vereniging rembrandt 2008”

De VR ondersteunt financieel de aankoop van topstukken, die deel gaan uitmaken van Nederlands openbaar kunstbezit. Dat gebeurt dikwijls op verzoek van een museum dat een kunstwerk wil aankopen (bijvoorbeeld een schilderij, beeldhouwwerk, gouden/zilveren siervoorwerp, fotografie, textiel, servies [zowel klassiek als modern] ). De VR kan het verzoek na een deskundige beoordeling honoreren.

De vormgeving
rembrandt-125-150p.jpg Een feestelijke, doorgaande papierstrook/-band (krul, slinger, serpentine) in cirkel- of cilindervormige uitvoering ‘draait’ (tweemaal zichtbaar) door de postzegel en het postzegelvel. De strook verbeeldt het ‘in-jaren-doorgaande-aankoopbeleid’ van de VR. Op deze ‘banderol’ zijn vignetten aangebracht, die het voorkomen hebben van een kwaliteitswaarmerk (keurmerk). Hiermee verwijzen de ontwerpsters naar de grote invloed van de VR op de kunstwereld. Heeft de Vereniging eenmaal de aankoop van een werk ondersteund, dan geldt dat als een aanbeveling, als een soort keurmerk met een bijzonder hoge kwaliteit.

De vele handtekeningen op velrand en postzegel vertegenwoordigen de kunstenaars, waarvan werk door bemiddeling van de VR is aangekocht.

Keurmerken
Op de ‘keurmerken’ staan naast de wervende tekst “1883 Vereniging Rembrandt 2008” van de 125-jarige jubilaris een drietal voorbeelden, die de VR bij de aankoop heeft ondersteund. De werken stammen uit verschillende eeuwen. Ze zijn twee- (vlak) of driedimensionaal (ruimtelijk) van uitvoering en zijn afkomstig van Nederlandse of buitenlandse kunstenaars.

image.jpgVan Vianen en reproductie van de kan met deksel

1) Toegepaste kunst
Adam van Vianen (15668/69 – 1627, destijds woonachtig in Utrecht) kreeg zijn opleiding in een familie van zilversmeden. Na 1590 treedt hij toe tot het gilde. In 1614 beheerst Adam de gedurfde ‘kwabstijl’. Met ciseleerhamer, ponsen, pekkogels en staken drijft hij sterk ruimtelijke, grillig gevormde reliëfs (kwabben) uit een vlakke plaat zilver. De kan-met-deksel (bevindt zich in het Rijksmuseum), die Adam ter nagedachtenis van zijn gestorven broer Paulus in opdracht van het gilde in 1614 maakte, bezit deze sterk ruimtelijke kwabornamenten. Op dit artistiek hoogstaande gebruiksvoorwerp (dat behalve het deksel uit één plaat zilver is gemaakt) plaatste Adam voor het eerst een signering (handtekening).

2) Moderne schilderkunst
image2.jpg De Belgische schilder René Magritte (1898 – 1967) heeft in 1937 ‘Le Mode Rouge III’ gemaakt, waarvan een detail op de postzegel is gereproduceerd. Het schilderij hangt in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. De schilder maakt het ‘mysterie’ van gewone dingen in zijn schilderijen zichtbaar. Daartoe haalt hij het geschilderde uit het dagelijks ‘leven’ en onderwerpt het aan een ongewone, scherpe waarneming. Ieder voorwerp combineert hij met iets tastbaars, dat een verborgen verwantschap bezit met het afgebeelde. Bij dit werk gaan een paar blote voeten over in schoenen. Voeten en schoenen zijn in een vervreemdend daglicht geplaatst, waarmee Magritte het mysterie zichtbaar maakt.

sk-a-1595.jpg

Johan Vermeer in combinatie met reproductie De liefdesbrief

3) Klassieke schilderkunst
De Delftse schilder Johannes Vermeer (1632 – 1675) maakte in 1669/70 ‘De Liefdesbrief’, waarvan een deel op het keurmerk is gereproduceerd. Het schilderij bevindt zich in het Rijksmuseum in Amsterdam.

Wij als toeschouwer kijken vanuit een donkere gang door een deuropening in een vertrek, waar een musicerende dame naast de haard zit. Dergelijke schilderijen uit de 17e eeuw staan bekend onder de term ‘doorkijkje’. De luitspelende vrouw heeft juist een brief ontvangen van haar dienstbode, die als vertrouwelinge koeriersdiensten tussen haar en haar geheime geliefde uitvoert. De vrouw kijkt verrast en onzeker naar de glimlachende meid; zij kán meer weten. Zij heeft de geliefde immers gezien en gesproken.

Enkele attributen bezitten een symbolische functie:
[a] de haard verwijst naar het liefdesvuur,

[b] de aanwakkering van de hartstochten van de vrouw wordt verbeeld door het zeeschilderij achter haar. Een zeilend schip op een stormachtige zee. De geliefde is gelijk het schip ver weg. Hij bevindt zich diep in haar hart,

[c] de wasmand, het op de grond liggende borduurkussen en de bezem bij de deur verwijzen naar de huishoudelijke plichten, die nu verzuimd/veronachtzaamd worden.

1665.jpgTer gelegenheid van de Vermeer-tentoonstelling in het Mauritshuis in 1996 in Den Haag is dit schilderij ook op een postzegel (nvph 1665) afgebeeld. Twee ander schilderijen van Vermeer zijn toen ook op een postzegel geplaatst: De briefschijfster en haar dienstbode (nvph 1664) en Brieflezende vrouw in het blauw (nvph 1666).

De titel van de lustrumtentoonstelling ‘125 grote liefdes ’ vereiste’ so wie so dat ‘De Liefdesbrief’ van Vermeer als één van de topstukken op de expositie aanwezig diende te zijn. Een afbeelding van dit schilderij op een affiche zal zelfs tot het publiciteitsmateriaal van deze jubileumtentoonstelling gaan behoren.

Het zal u ongetwijfeld al opgevallen zijn dat de kunstwerken van Van Vianen, Magritte en Vermeer bij hun handtekeningen terecht zijn gekomen. De handtekening van Rembrandt, als naamgever van de VR, staat centraal in het middelpunt van het velletje. Alles draait om de wervende naam Rembrandt.

vel-125-rembrandt.jpg

Handtekeningen
Het is nauwelijks mogelijk alle werken af te beelden, waarbij de VR een bemiddelende rol heeft gespeeld. Het is een lumineus idee van het ontwerpersduo geweest de handtekening van alle (internationaal) gerenommeerde kunstenaars op te voeren. Hierdoor wordt iedere kunstenaar toch zeer persoonlijk individueel opgevoerd en waarmee ook een dwarsdoorsnede van alle aankopen wordt aangegeven. Elke handtekening verwijst bovendien naar alle overige werken van de betreffende kunstenaar. Een zeer terechte verwijzing. Want niet zelden heeft de VR van één kunstenaar meerdere aankopen gesteund.

De handtekeningen laten niet alleen de grote verscheidenheid aan gesteunde werken in het 125-jarige bestaan van de RV zien, maar benadrukken ook de hoogstaande kwaliteit, waar de VR voor staat. Ogenschijnlijk zijn alle handtekeningen van een horizontaal lijntje voorzien, zoals bijna iedere Nederlander met een streepje zijn handtekening ook een vast/ondersteunend fundament geeft. Met dit typisch Nederlandse gebruik (waar men z’n minderwaardigheid mee wil compenseren?) wordt ook het typisch Nederlandse van de aanpak van de VR kenmerkend gekarakteriseerd.

Met een loep zult u zeer verrassend ontdekken dat ieder streepje een in blokletters geschreven verduidelijking van de naam is. Onder de niet volledig zichtbare schildersnaam van “G H Breit” bijvoorbeeld (links van de postzegel) staat ter verduidelijking George Hendrik Breitner handmatig geschreven. Vermeldenswaardig hierbij is dat er maar weinig (postzegel)drukkerijen ter wereld zijn die dergelijke teksten leesbaar kunnen produceren. Hulde aan ‘onze’ Joh. Enschedé Security Print in Haarlem.

Met al deze handtekeningen (rechtstreeks afkomstig van schilderijen en/of uit archieven) koos het ontwerpersduo en passant ook voor het vertrekpunt ‘verzamelingen’ van de tijdelijke verzameling kunstwerken van de lustrumtentoonstelling “125 grote liefdes”, die van 3 oktober t/m 18 januari in het Van Gogh Museum zal worden georganiseerd. De handtekeningen staan éénkleurig, ‘penblauw’, op het postzegelvel. “Daarmee wordt de samenhang van het velletje bevorderd en daarmee ontstaat een rustig beeld”, aldus het ontwerpersduo.

De enorme omvang van het aankoopbeleid van de VR door de jaren heen wordt ook gesuggereerd door de keurmerken uit beeld te laten verdwijnen door middel van de bochten in de papierband. Er zouden ongetwijfeld nog meer keurmerken zijn opgevoerd, als er drie in plaats van twee krullen van de papierband zouden zijn afgebeeld. Door de opstelling van de keurmerken en de handtekeningen ontstaat ook het beeld van een handtekeningenactie, waarmee de kunstenaars (na dato) steun betuigen aan hún Vereniging Rembrandt.

Overdenkingen
Zodra u zich de gedachte/visie van de ontwerpsters Marijke Coppenhagen en Chantal Hendriksen achter dit velletje met één bijzondere postzegel (met een frankeerwaarde van “6 euro 65”; originele frankeerwaardevermelding!!) zich eigen heeft weten te maken, zult u ongetwijfeld ‘waarderend-kunnen-genieten’ van deze bijzondere postzegelemissie (oplage 365.000 velletjes) van TNT Post. Achtergrondkennis is immers ook onontbeerlijk om van uw medemens te kunnen ‘genieten’. Dit geldt eveneens ook voor postzegels.

Een afbeelding van een postzegel hoeft men per definitie niet altijd mooi te vinden. ‘Kennis-hebben-van-de-medemens’ is immers ook zeer gevarieerd van leuk/aardig/knap naar nors/saai/lelijk.

Veel kijk-, lees-, vergelijk- én inlevingsplezier bij de ‘ontdekkingstocht’ van dit velletje toegewenst!

Gebrek aan achtergrondkennis maakt een postzegel tot een nietszeggend, afstandelijk voorwerp, zonder uitstraling. Het enige nóg in Nederland verschijnende filatelistisch tijdschrift ‘Filatelie’ onthoudt haar abonnees nog steeds stelselmatig, continu én consequent van deze onmisbare informatie! Vasthoudendheid kan echter ook een averechtse uitwerking hebben!

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (1 stemmen, gemiddeld: 4,00 uit 5)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

    Reacties (21) Schrijf een reactie

    • Dolores op 25 mei 2008 om 19:00

      Bate, tot de laatste alinea heb ik je stuk met plezier gelezen.

    • Rein op 25 mei 2008 om 21:12

      @Bate

      Het goede werk van de VR zou ongetwijfeld meer baat gehad hebben bij een lagere frankeerwaarde en een grote toeslag. Nu strijkt TNTPost een bedrag op voor een aangetekende zending die er nooit komt….

      Eenvoudig in te zien dat dit een averechtse uitwerking zal hebben op de filatelie… Misschien dat je in een vervolgstuk hier wat aandacht aan kunt besteden.

    • willem hogendoorn op 26 mei 2008 om 16:27

      Het begint een beetje ziekelijke vorm aan te nemen, die afkeer tegen het maandblad. Ik lees deze iedere maand nog steeds met veel plezier.

    • Rein op 26 mei 2008 om 17:58

      @Willem

      als je je door een leuk stuk heen hebt geworsteld lees je vanzelf over het laatste stuk heen. Of niet soms?

      Het venijn zit in de staart, zeggen ze ook wel…..

      Zakelijk kritiek is prima en het voortdurend hameren op wat er niet goed is ook. Doe ik immers ook richting de SC van de NVPH [ondanks het feit dat die catalogus best zo of toe z’n nut heeft], maar dan wel in een relevante kontekst en niet steeds als:

      Ceterum censeo Cartaginem delendum esse

    • Dolores op 26 mei 2008 om 19:01

      @Rein, nou ik botste meer tegen die laatste alinea aan.

    • Rein op 26 mei 2008 om 20:55

      @Dolores

      dat was me al gelijk super helder!

    • willem hogendoorn op 26 mei 2008 om 20:58

      @ Rein: Ik houd er meer van om een leuk stuk ook leuk te eindigen, want bij mij werkt het zo dat als het met venijn eindigt, ik er een slecht gevoel aan over houd. En als ik er een slecht gevoel aan over houd, dan wil ik dat kwijt, want dat is beter voor mijn gezondheid. Ik heb er geen passende Latijnse term voor, maar mijn vader zei altijd: “maak van je hart geen moordkuil”.

    • Rein op 27 mei 2008 om 05:45

      @Willem

      Carthago is vrouwelijk dus “delendam esse “; ofwel vrij naar Cato:

      “Kaatje vindt dat Baatje niet moet zeiken”

    • Bate Hylkema op 28 mei 2008 om 12:32

      Als ik de reacties van Delores [2 x], Rein [3 x] en Willem [2 x] mag geloven, heb ik het maandblad Filatelie tekstinhoudelijk met enkele, mij in het oog vallende kenmerken onjuist gekarakteriseerd betreffende de nieuwsvoorziening over Nederlandse postzegelemissies.
      Duidelijker gesteld: kritische opmerkingen over het maandblad Fialatelie, waarvan de oplage per jaar achteruitgaat, worden niet op prijs gesteld.

      Graag zou ik mijn kortzichtigheid door jullie drieën én door anderen met de nodige gefundeerde onderbouwing willen bijstellen.
      De algemene opmerking van Willem: “Ik lees het maandblad iedere maand nog met veel plezier” geeft me geen inzichtelijke duidelijkheid. Het is me te oppervlakkig en weinig zeggend.

      Wat (en dan vooral waardóór en waaróm) interesseert en boeit jullie tekstinhoudelijk in ‘Filatelie’ over de nieuwsgaring en de (in mijn beleving) beperkte informatieverschaffing van het verzamelgebied Nederland, waar het gros van de Nederlandse verzamelaars zich mee bezig houdt?

      Hoe is het mogelijk dat gespecialiseerde verzamelaarsgroepen wél floreren en in aantal leden toenemen, terwijl dat voor het Maandblad niet geldt?

      Hoe denkt de verzamelaar over de relaties die ik tussen postzegelafbeeldingen van nu en vroeger aanbreng?
      Ook hierbij uiteraard graag een nader uitgewerkte onderbouwing.

      Bij voorbaat dank voor uw medewerking.

    • Rein op 28 mei 2008 om 13:30

      @Bate

      Je hebt al eens eerder een onderzoekje opgezet en daar nooit verslag van gedaan. Dus niet weer proberen!

      Dat de oplage van het Maandblad terugloopt is een “open deur” intrappen. Hier is al vaker betoogd dat dit helaas zo is zonder dat de redactie van het blad daar ook maar enige invloed op heeft. Probeer dan ook niemand van Filatelie daar een schudgevoel voor aan te praten.

      En vermijd enige suggestie van opgekropte frustratie bij jezelf dat je geen redacteur bent geworden bij Filatelie. Ik weet niet of je dat ooit geambieerd heeft / geprobeerd hebt ofzo. Zo ja, dan heb je van het bestuur ongetwijfeld een al of niet duidelijke motivering voor terug gekregen, iets waar ik niets van weet noch hoef te weten.

      Je bijdragen aan dit blog worden zeer gewaardeerd en als ze gespeend raken van (af)zeikerige opmerkingen dan zijn onze eventuele reacties ongetwijfeld wat meer inhoudelijk dan dat nu het geval is.

      Het ledental van de georganiseerde filatelie loopt overal terug. Ook bij de gespecialiseerde verenigingen alhoewel misschien sommige kleintjes er relatief iets minder last van hebben. Als de maximafilatelisten en kinderzegelaars floreren dan zij het ze zeer gegund, maar of het representatief is voor de georganiseerde filatelie betwijfel ik.

      Als je relevant cijfermateriaal hebt kom daar dan mee!

      Ik heb zelf enkele weken terug hier kond gedaan van het deprimerende bericht dat het Poolse tijdschrift van de Poolse Bond van Filatelisten-verenigingen “Filatelista” nog slechts 1500 [zegge vijftienhonderd] abonnees telt en dat bij het hoofdkwartier van dezelfde bond elk moment de deurwaarder kan binnenvalllen met een ontruimingsopdracht. En dat bij een bevolking van zo’n 38 miljoen.

    • Rein op 28 mei 2008 om 13:46

      “Gebrek aan achtergrondkennis maakt een postzegel tot een nietszeggend, afstandelijk voorwerp, zonder uitstraling.”

      Het is de natuurlijke uitstraling van postzegels die vanaf het midden van de 19e eeuw miljoenen heeft aangesproken.

      Niemand zat op katecheten te wachten…

      Wel op mensen die zo af toe lieten doorschemeren dat er van een reeds eerder uitgegeven postzegel een variant verschenen was die wellicht de moeite van het verzamelen waard zou kunnen zijn.

      Toegegeven het gaat dan altijd om aanmaaktechnische apecten, die als het goed is een thematisch ingestelde verzamelaar niets zouden hoeven interesseren.

      Toch is er een raakvlak want de gekozen druktechniek bepaalt een groot deel van de uitstraling en een lomperig uitgevoerde tanding leidt af van de schoonheid van een zegel. Slecht papier is ook bepalend en als de inkten niet goed zijn gekozen danwel watergevoelig zijn???? En een gom die niet valt lost te weken…

    • Rein op 28 mei 2008 om 15:20

      In de jaren 20 van de vorige eeuw wist een Amerikaanse reclame-maker Fred R. Barnard zich zelf onsterfelijk te maken met een door hem als Chinees op te voeren uitspraak:

      “One Look is Worth A Thousand Words.”

      en gevolgd door:

      “One Picture is Worth Ten Thousand Words,”

      Ik had al een hartsgrondige hekel aan managers-aforismes als “als wat er te zeggen valt past op één A4-tje” en daar sloot voor mijn gevoel dit geheel bij aan…

      Wat ben ik blij hier op jouw blog een medestander te vinden! Eén plaatje heeft zeer veel meer uitleg nodig in woorden en dat niet alleen – ook nog enkele ondersteunde andere plaatjes. Ga zo door!!

    • Theo op 28 mei 2008 om 17:27

      Ik ben een verwoed verzamelaar van alles wat met Rembrandt van Rijn te maken heeft, dus ook de postzegels die met hem te maken hebben.
      Ik vind het een gemiste kans dat deze nieuwe zegel, net als een andere “Rembrandt” zegel voor een aangetekende zegel moet doorgaan en derhalve weer een hoop geld kost.
      Bovendien vind ik de zegel foeilelijk maar dat is natuurlijk persoonlijk.
      Desondanks zal ik deze zegel natuurlijk wel kopen omdat deze in mijn verzameling Rembrandt thuis hoort.
      Theo

    • willem hogendoorn op 28 mei 2008 om 18:41

      @ Bate
      Van welke planeet kom je? Hoe kom je tot de conclusie dat je het maandblad onjuist gekarakteriseerd hebt?
      Mijn opmerking dat ik het maandblad iedere maand nog met plezier lees, had niet de opzet om je enige inzichtelijke duidelijkheid te geven, maar was alleen maar bedoeld als tegenhanger van jouw opgekropte frustratie over het maandblad. Net zoals bij Rein gaf mij jou, de door mij gekwalificeerde ziekelijke van kritiek, de associatie dat je heel graag voor het maandblad zou willen werken, en omdat je dat niet doet cq mag, het beeld, dat je nu alles in het werk stelt om het maandblad de grond in te boren. Je aanval op (de inmiddels overleden) DV te B. op 24 mei 2006 op dit blog, die ik overigens alleen maar kan kwalificeren als “onder de gordel” versterkt alleen maar deze beeldvorming. Kritiek op het maandblad mag van mij zeker, want dat heb ik ook. Ik vind dat je kritiek moet neerleggen waar het thuis hoort, dus bij het maandblad zelf. Dat doe ik ook. Ik ga daarom, net zoals bij je eerdere poging om het maandblad te evalueren, niet in op je vragen. Deze horen namelijk op dit blog niet thuis. Bate, ik heb een advies aan je. Ga eens voor de spiegel staan en kijk kritisch naar jezelf en stel je de vraag: “ben ik integer bezig?”. Succes.

    • Dolores op 28 mei 2008 om 22:36

      Bate, afgezien van wat je schrijft, is het ook de manier waarop, en de context waarin waarop ik reageer. Een Rembrandt postzegel gebruiken om daar kritiek over een totaal ander onderwerp aan op te hangen heeft een heel vervreemdend effect. Het roept ook wantrouwen op, althans bij mij, iets van “zieltjes winnen”.

      Ik ben ervan overtuigd dat je met jouw schrijversachtergrond en filatelie-ervaring op heldere duidelijke niet- aanvallende wijze je bedenkingen naar het tijdschrift toe kenbaar kan maken. Ik denk niet dat ik er als lezer en blogger iets zinnigs aan kan toevoegen.

    • Dolores op 29 mei 2008 om 08:29

      De verzamelaar kan toch ook zelf weleens op zoek gaan naar informatie, dat hoeft toch niet altijd voorgekauwd te worden. Ik heb me de laatste dagen een ongeluk gezocht maar goed, hier komt-ie dan:

      http://www.eurovisionstamp2008.spaces.live.com,

      Als tegenhanger voor al dat voetbal en omdat we nu toch al sjagreinig zijn. (ik dacht dat ik daar patent op had)

    • Dolores op 29 mei 2008 om 08:57

      http://eurovisionstamp2008.spaces.live.com/

      Zo dan.

    • Theo op 29 mei 2008 om 11:30

      Beste mensen,
      Deze rubriek is niet bedoeld om vete’s uit te vechten en bovendien zeer onhebbelijk. Misschien zijn daar andere sites voor te vinden maar niet hier.
      Ik vind het echt beschamend zoals u zich hier gedraagd.
      Theo Broekema

    • toon op 29 mei 2008 om 11:32

      @dolores,
      Goed gedaan Dolores, in zo’n korte tijd een interessante website bij elkaar gesprokkeld. ik ben anti-songfestival, maar dit werk van jou maakt het verschijnsel wel weer interessant. bedankt!

    • Dolores op 29 mei 2008 om 12:41

      Dank je wel Toon! *bloos* De koorts is zo weer voorbij dus het moest nog even gebeuren.

    • Dolores op 29 mei 2008 om 13:27

      ‘tIs een beetje raar zo onder Rembrandt, maar de Servische postzegel is ook van tamelijk hoge waarde heb ik begrepen.

    Schrijf een reactie

    (registratie is niet nodig)