Periode IV (1940 – 1945): oorlogstijd - Postzegelblog

Periode IV (1940 – 1945): oorlogstijd

0

hitler2007.jpgOndanks het feit dat het oorlog was, ging de uitgifte van de kinderzegel door. De eerste tijd van de bezetting ging het leven in Nederland min of meer gewoon door. Hulp aan het misdeelde kind was nog steeds nodig, ook onder oorlogsomstandigheden. Omdat men in 1941 bang was dat de opbrengst van de kinderzegelactie in Duits gezinde handen zou vallen, heeft het kinderzegelcomité uit verzet tegen de Duitsers zich opgeheven.

Tijdens de voorbereidingen van de kinderzegelactie 1941 werd het de Kinderbescherming bijzonder moeilijk gemaakt. Bij het postbedrijf raakte geregeld post zoek en de drukker kon van de Duitsers geen papier krijgen. Na de kinderzegelactie 1941 gaat de bezetter zich bemoeien met de verdeling van de bijslaggelden. Als de Duitsers een Duits gezind lid weer in het Kinderbeschermingsbestuur plaatsen, neemt de commissie zelf haar ontslag. Vanaf dat moment bepaalden Duits gezinden wat er met het geld zou gaan gebeuren. Uiteindelijk is het geld in 1944 bij het door de Duitse opgezette ‘Nederlandsche Volksdienst‘ terecht gekomen, die het geld gebruikte voor vakantiereisjes van kinderen van NSB-ouders. In 1944 kwamen ook de bijslagzegels van de ‘Winterhulp-Volksdienstzegels’ (nvph 423/27) uit.

376.jpg

1940 Kind & bloemen (nvph 374/78):

Door de eigen onrust (voortkomend uit de oorlog) komt de innerlijke rust bij het kind, dat (verzonken in het spel een paardenbloemenkaarsje uitblazend) alles om hem heen vergeet, tot zelfs de pop, die het achteloos in de arm houdt.

400.jpg1941 Kind & Titus (nvph 397/01):

Het schilderij met daarop de 14-jarige zoon Titus van Rembrandt is in die tijd in Museum Boymans terecht gekomen. Ontwerper Van der Valk maakte, evenals Koch met het ‘Lachende kind‘ van Frans Hals in 1937, een herschepping voor de postzegel van Rembrandt’s schilderij.

In 1941 , overviel de Duits georiënteerde Winterhulp-organisatie de jaarlijkse kinderpostzegelactie. Op 29 november nam de bezetter alles in beslag. Een grote verrassing was het echter wel dat er op 1 december toch kinderzegels te koop waren. Iedereen in Nederland wist toen dat de opbrengst bestemd zou zijn voor Duits georiënteerde goede doelen. De zegels moesten eigenlijk niet gekocht worden. Toch was de omzet weer groter dan het voorgaande jaar. Een postzegel voor buitenlandse bestemmingen bleef in verband met de grote beperkingen in 1940 en 1941 achterwege.

447.jpg1945 Kinderkopje (nvph 444/48):

Een flets kinderkopje siert de kinderzegel. Niemand ‘viel’ erover. We hadden een aantal jaren zelf ook niet zo veel te eten gehad. Op de kinderzegel staat een jeugdportret (uit 1942) van Lousie Drooglever-Fortuyn, dochter van schilder Edgar Fernhout. Het portret vertoont ook een opvallende gelijkenis met Anton Mijnnen (geboren in 1938), die met z’n moeder, broer en zus op een schilderij (uit 1940/41) van Fernhout staat.

In het tijdschrift ‘Mijn Hobby’ van december 1945 wordt de kinderzegel weinig positief gekarakteriseerd: “Een onwezenlijk kinderhoofdje, zwevend in ijle lucht.” Deze negatieve benadering komt voort uit een tegenvaller. Het blad schrijft: “Wij hadden gaarne onze prinsesjes Beatrix en Irene op deze kinderzegels willen zien. Hoe beter zouden zij er bij het publiek ‘ingegaan’ zijn. Was er nu een mooier en dankbaarder onderwerp te vinden voor dit sympathieke dan onze eigen , geliefde prinsesjes als symbool te nemen voor de levensvreugde en zonneschijn?”

Op 1 december, een half jaar na de oorlog, waren er weer kinderzegels te koop! Deze serie moet wel in de tijd dat Nederland bezet was of (in stilte) in ons land of in Engeland zijn voorbereid. De opbrengst was hoger als ooit tevoren. Dit resultaat is te danken is geweest aan het feit dat men oorlogsgeld wit kon wassen. Uit beleggingsoverwegingen werden vóór de revaluatie van het Ministerie van Financiën veel kinderzegels naar het buitenland verkocht. Weinig zegels zijn op echt gelopen poststukken te vinden.

Praktische uitwerking
In onderstaand overzicht een samenvatting van een matige toepassing in ontwerp- en drukkosten:

overzicht.jpg

Een nieuw begin
Door de vijf oorlogsjaren was er veel veranderd. Veel Nederlanders waren zelf mensen-in-nood geweest, die angst en spanning kenden, die lichamelijke en geestelijke ontberingen hadden meeg ondergaan. Door de oorlog hadden ze ook leren organiseren, improviseren en samenwerken met andersgezinden uit geheel andere milieu’s. Deze ervaringen hebben de relatie met mensen-in-nood sterk veranderd. De verhoudingen van persoon tot persoon werden zakelijker. Van de voor-oorlogse regentenmentaliteit was gelukkig niets meer te bespeuren bij de vrijwilligers van de kinderzegelcomité’s. Na de bevrijding werd de kinderzegelactie weer opnieuw opgestart. Al het vooroorlogse organisatiewerk was verdwenen en lamgeslagen; zelfs van de archieven was weinig of niets overgebleven. Er moest weer van de grond af worden begonnen. Het Nederlandse volk moest weer aan de kinderzegel worden herinnerd en dat lukte wonderwel.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

    Reacties (0)

    Schrijf een reactie

    (registratie is niet nodig)