Verschil in invalshoek geeft ook verschil in betekenis!

Bij de beoordeling van de Monuta-rouwzegel blijken er ook duidelijk verschil in invalshoek te bestaan, getuige de reacties op postzegelblog van 9 en 10 november. Sommigen zien de ‘opening’ van het niet-aanwezige puzzelstukje in het geheel van de puzzel. Anderen daarentegen zien alleen maar het losse puzzelstukje op het getekende puzzelschema liggen.

Monuta-rouwzegel: afwezigheid en/of aanwezigheid?
Overigens is op een eenvoudige manier de juiste ‘invalshoek’ als volgt te ontdekken. Aan de bovenkant van de ‘opening’ in de puzzel bevindt zich een donkere omtreklijn. Deze contourlijn geeft de dikte van het karton weer, waar de puzzel opgeplakt is. Zodra de dikte voor u zichtbaar is, is de opening ook aanwezig.

Voor velen is het moeilijk in dezelfde afbeelding alleen maar het losse puzzelstukje te ontdekken. Toch is ook dat heel goed mogelijk. De donkere omtreklijn kan ook als diktekant van het puzzelstukje gezien worden. Probeer in gedachten al kijkend het puzzelstukje vanaf de bovenkant te benaderen. Mocht dit lukken dan ziet u ook meteen het losse puzzelstukje als voorwerk liggen. Aanmerkelijk gemakkelijker is het losse stukje te ontdekken in de op de kopstaande rouwzegel.

Invalshoek: letterlijk – figuurlijk (overdrachtelijk)
Het woord ‘metafoor’ is een stijlfiguur, een taalkundige vergelijking uit de spreek- en/of schrijftaal. Je gaat met behulp van beelden (afbeeldingen) in overdrachtelijke of figuurlijke zin vergelijkingen maken. Anders gesteld: een beeldspraak moet niet letterlijk, maar figuurlijk opgevat worden.

Nader geconcretiseerd. In de zin “Mijn buurman is een rijke stinkerd” is de uitdrukking ‘een rijke stinkerd’ als een metafoor (vergelijkende beeldspraak) gebruikt. In vroeger eeuwen konden rijke personen, die meestal ook invloedrijk waren, tegen betaling in de kerk begraven worden. Hun graf werd naderhand met een grafsteen in de kerkvloer afgedekt. Begrijpelijk is uiteraard wel dat de overledene (vooral in het begin) behoorlijk de neus prikkelde! De buurman wordt met het spreekwoord dus in figuurlijke zin met een rijkaard uit vroeger tijden vergeleken, die na zijn dood onwel riekte.

Wel in de beeldende kunst maakt men ook dankbaar gebruik van deze taalkundige beeldspraak, toegepast in spreekwoorden, gezegdes en staande uitdrukkingen,. De gebruikte werkelijkheidsgetrouwe afbeeldingen moeten gelijk als bij de spreek- en schrijftaal in figuurlijke zin opgevat en uitgelegd worden.

Rouwzegel en andere postzegels in figuurlijke/overdrachtelijke zin gezien
1. De letterlijke afwezigheid van het puzzelstukje in de getekende puzzel van de rouwzegel moet ook in figuurlijke, of overdrachtelijke zin opgevat en uitgelegd worden. Het niet-aanwezige puzzelstukje verbeeldt (symboliseert) de overleden persoon.

Er zijn meer Nederlandse postzegels die door ‘metaforisch’; gebruik van afbeeldingen ook in overdrachtelijk zin uitgelegd en begrepen moeten worden.

2. Op de 100 jaar Arbeidsinspectie-postzegel (nvph 1441) is een werkvloer afgebeeld die uit planken bestaat en waarop arbeiders werken. Het begrip ‘werkvloer’ is ontleend aan de staande uitdrukking ‘op de werkvloer’, waarmee het ‘personeel-dat-daarop-werkt’, wordt bedoeld. Deze werkvloer zal vanwege de activiteiten erop enigszins kunnen trillen. Gelijk bij een wijzer van een seismograaf bij een aardbeving, geeft ook deze wijzer informatie, uiteraard in overdrachtelijke zin, aan een arbeidsinspecteur.

3. Op de hoofden van drie kinderen van de kinderzegels 1996 (nvph 1698 – 1700), die het thema ‘Bouwen aan de toekomst’ voert, bevinden zich een stapeltje boeken, een stel dieren en een verzameling gereedschappen. Deze ‘bagage’ heeft betrekking op toekomstige beroepen als student, dierenverzorger en ambachtelijk handwerker van de kinderen. Deze op het hoofd liggende attributen, deze ‘hoofdzaken’ worden in overdrachtelijke zin in een vroeg stadium al door de ouders in de hoofden van deze jonge kinderen geplaatst. Hopelijk bezorgen deze kinderen de ouders ter zijner tijd geen kopzorgen als ze niet aan de gestelde verwachtingen kunnen voldoen.

4. De meeste kinderpostzegels, waar een kind op staat, bezitten in zekere zin ook een metaforische achtergrond. Bijna alle opgevoerde kinderen die stuk voor stuk gezond zijn (uitgezonderd kinderzegelkinderen 1931), hebben als doel met de bijslaggelden zieke kinderen ook een aantrekkelijk leven te geven. In stilte worden de niet-gezonde kinderen met de afgebeelde ‘voorbeeldkinderen’ vergeleken.

Thematische filatelie – fragmentfilatelie
Ongetwijfeld zullen er meer Nederlandse postzegels zijn uitgegeven, waarin met vergelijkingen (ontleend aan spreekwoorden, gezegden en staande uitdrukkingen) is gewerkt. Dergelijke postzegels vormen een aantrekkelijk uitgangspunt voor een thematische verzameling. Andere aantrekkelijke thematische onderwerpen die een geheel andere, onverwachte kijk op Nederlandse postzegels geven zijn o.a. de kleur oranje (verbeelding van het ‘koninklijke’ en fungeert als nationale sportkleur) en de Nederlandse driekleur (symboliseert de Nederlandse identiteit). Deze thema’s combineren onvermoede en bepaald niet voor de hand liggende postzegelafbeeldingen. Niet de gehele postzegelafbeeldingen, maar veelal deelfragmenten-ervan-met-een-verhaal staan hierbij centraal. Naar aanleiding van de term beeldfilatelie zou hier van fragmentfilatelie gesproken kunnen worden.

(nog geen stemmen)

 Loading ...

• Delen:
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•