Kwaliteitsverschillen van de A-postzegels en B-postzegels - Postzegelblog

Kwaliteitsverschillen van de A-postzegels en B-postzegels

9

1153-200p.jpgNaar aanleiding van de opmerkingen “De kwaliteit van de B-postzegel bezit qua vormgeving niet het niveau van de A-zegel” in mijn vorige bijdrage van 3 juni geef ik hierbij ter verduidelijking inhoudelijk aanvullende informatie. Over de achteruitgang van de vormgevingskwaliteit van de B-postzegels ten opzichte van de A-postzegels wordt in de vele reacties van afgelopen week jammer genoeg in het geheel niet gerept.

De verpakking en integratie van de hoofdpersoon in de postzegelvormgeving is bij de diverse postzegels  verschillend. Kenmerken en/of omstandigheden van de afgebeelde persoon komen in de ene postzegel (ruimschoots) aan de orde, terwijl in een andere postzegel dat in geringe mate of in het geheel niet het geval is. Het ‘leven’ dat in en achter een postzegelafbeelding schuil gaat, is meermalen nodig om de vormgeving en/of verpakking ervan te kunnen begrijpen en te doorgronden.

schu001_p03.gif

A-postzegel zónder ster
Op de 40 cent Zomerpostzegel 1978 (nvph 1153) staat de geleerdste vrouw van Europa uit de 17e eeuw. De ouders van Anna Maria van Schurman (1607 – 1678) vluchtten uit Keulen en vestigden zich in Utrecht om het protestantse geloof vrij te kunnen uitoefenen.

Op 14-jarige leeftijd kwam Anna met haar de ouders in Franeker wonen. Op 15-jarige leeftijd beloofde Anna haar vader op zijn sterfbed dat zij nooit zou trouwen en zich niet zou binden aan “die onontwarbare, zeer verdorven wereldse boei van het huwelijk.” Met die belofte hoopte de vader te bereiken dat ze haar grote talenten niet zou verloochenen. Hij was zelf degene die de grote intelligentie van zijn dochter ontdekt had tijdens de Latijnse les van zijn zonen. Daarna had hij ook haar – heel ongebruikelijk voor meisjes – in het Latijn onderwezen.

Op 13-jarige leeftijd stuurde Anna een zelf geschreven gedicht aan Jacob Cats. Hij was zeer onder de indruk van haar talent. Naderhand zocht ze contact met meer geleerden. Haar naam werd daardoor steeds meer bekend in kringen die er toe deden o.a. bij René Descartes. Haar werd zelfs gevraagd een lofdicht op de te stichten universiteit van Utrecht te maken. Toen ze te kennen colleges aan diezelfde universiteit te willen volgen, werd dat in eerste instantie afgewezen. Een vrouw in de collegebanken anno 1636 was een ongehoorde gedachte. Door bemiddeling van de streng-calvinistische hoogleraar Voetius (1588 – 1676, nvph 288) lukte het haar toch toegelaten te worden. In een met gordijnen afgesloten loge, zodat de mannelijke studenten niet werden afgeleid, was ze de eerste vrouwelijke student aan een Nederlandse en waarschijnlijk zelfs aan een Europese universiteit. 

Ze was in haar tijd bekend om haar talenkennis, schilderijen en gedichten. Het voor het merendeel religieuze werk van Anna Maria van Schurman werd hoog aangeslagen. Een vrouw met hersens dat was toch ook een beetje een curiositeit. Constantijn Huygens bijvoorbeeld begreep niet dat zoiets mogelijk was. Hij zag het als een speling der natuur! Hoe groot haar roem in haar eigen tijd ook was, later is ze zo ver in de vergetelijkheid geraakt dat veel geleerden nog nooit van haar hebben gehoord.

Deze inleiding geeft een inzichtelijk beeld van de 40 cent Zomerzegel met daarop Anna Maria van Schurman. Het uitgangspunt van ontwerpster Daphne Duijvelshoff was een geëtst zelfportret, dat zich in Museum Martena van Franeker bevindt. Het verscholen zijn achter een gordijn in een apart vertrek heeft de ontwerpster aangegrepen door het portret ten dele te verbergen achter horizontale grijze banen. Anna’s ogen niet afgedekt.

Haar godsvruchtig leven wordt met de spreuk “Soli Deo Gloria”(God alleen de eer) in haar eigen karakteristieke handschrift aangeduid. In verticale stand staat in het rood haar handtekening. Deze afbeelding integreert bijzonder veel persoonlijke karakteristieken (kénnen en kúnnen) van de geleerdste vrouw uit het 17e eeuwse Europa.
(Bron: Leeuwarder Courant van 25 mei 2007 n.a.v. de expositie ‘Anna Maria van Schurman als internationale ster’ in Museum Martena in Franeker)

B-postzegel

bzn-200p.jpgDe musicus staat frontaal afgebeeld met eigen voor- en achternaam en het BZN-logo op de Persoonlijke Postzegel. De rand van de bruin gekleurde foto is niet strak en recht afgebakend, maar bezit een vage rand (soft focus). De afbeelding komt hierdoor minder zakelijk hard en confronterend over.

De naam en het logo geven persoonlijke informatie over de afgebeelde persoon, terwijl de vage fotorand het langzame verdwijnen (via de afscheidsconcerten) van de musicus uit het flootlight verbeeld. Naast een tweetal individuele kenmerken krijgt ook de omstandigheid van het afscheid van het podium en publiek aandacht. De weinig opgewekte bruine kleur van de foto ‘illustreert’ het trieste afscheidsgevoel van BZN-fans.

zegelkuyt-200pjpg.jpgIn een dubbele omlijsting (een wit en een rood gekleurd, horizontaal streepkader) staat Dirk Kuyt (nvph 2420), in een nietszeggende en zakelijk afstandelijke pasfoto-opstelling tegen een blauwe achtergrond in een oranje shirt met daarop (in een wit veld) een klein (onleesbaar), zwart gekleurd logo.

De naamsvermelding is het enige persoonlijke dat extra opgevoerd is. De oranje shirtkleur en het moeilijk te duiden logo behoren bij het tenue. Ze zijn niet toegevoegd. De oranje kleur is niet specifiek een kenmerkende kleur voor voetballers. Oranje symboliseert op deze postzegel de nationale sportkleur.

Afnemende kwaliteitsverschillen per zegel
De toegevoegde meerwaarde van deze drie postzegels, bestaande uit in het ontwerp verwerkte kenmerkende eigenschappen en omstandigheden van de afgebeelde persoon, neemt per postzegel af. De ene persoon wordt met meer, de andere met minder individuele bijzonderheden verrijkt. Bij de Anna Maria van Schuurman-postzegel zijn de ‘college-omstandigheden’ (colleges achter een gordijn volgen) doordacht en harmonisch geïntegreerd in het ontwerp verwerkt en opgenomen.

Bij de Kuyt-postzegel daarentegen is in het geheel geen bijzonderheid van de voetballer in het ontwerp verwerkt. De voor- en achternaam zijn er als het ware gewoon opgeplakt. De naam maakt in het geheel geen verwerkt onderdeel van het totaal ontwerp uit. De naam is er als ware opgeplakt. Bij de BZN-postzegel zijn ook de naam en logo als (doorzichtige) stickers er aan toegevoegd/opgeplakt.
De verrijking van de toegevoegde meerwaarde van een postzegel is bij de A-postzegels (met en zonder ster) groot, terwijl die bij de B-postzegels dus beduidend minder is.

De vormgeving van de Persoonlijke Postzegels
Deze ‘geniete’ postzegelboekjes met Persoonlijke Postzegels komen sterk overeen met de ‘genaaide’ prestigeboekjes. In tegenstelling tot de productie van prestigeboekjes werkt TNT Post bij deze boekjes samen met een externe medewerker, namelijk Rekafa Special Products uit Venlo. Dit bedrijf begeleidt en coördineert het gehele productieproject. TNT Post verleent hierbij alleen nog maar medewerking bij de levering van de postzegels en de verkoop ervan. Dit grafische bedrijf neemt ook het volledige voorraadrisico op zich. Of hiermee ook verband bestaat met het ‘níét-in-abonnement-verkrijgen’ van deze boekjes met Persoonlijke Postzegels bij de Collect Club samenhangt, is me op dit moment (nog) niet duidelijk. Via losse verkoop zijn ze wél te koop bij de Collect Club, het postkantoor en Primera-winkels.

De 45 Persoonlijke Postzegels (waarvan 31 verschillen) uit deze vijf postzegelboekjes bezitten een ‘eenheidsworst-uitstraling’, doordat de ‘zegelvulling’ steeds weer door hetzelfde kader wordt omlijst. Ook door de herhaling van hetzelfde verticale postzegelformaat, dezelfde kleur en dezelfde horizontale ‘gestreepte’ lijnvoering in het kader komen deze Persoonlijke Postzegels zo langzamerhand eentonig en saai over. De nadrukkelijke aanwezigheid van de postzegelomlijsting neemt bovendien een te groot, overheersend deel van het totale postzegeloppervlakte functieloos in beslag. Eén omlijstingrand met daarin landsnaam en frankeerwaarde zou meer functionele ruimte creëren voor de ‘zegelvulling’.

Aan de gevarieerde ‘vulling’ binnen het kader van de verschillende Persoonlijke Postzegels is niet met bijster grote artistieke en creatieve zorg gewerkt.

[a] Bij de drie voetbalboekjes is vooral met logo’s en delen van voetbalshirts gewerkt,
[b] bij het BZN-boekje met pasfoto’s (de wazige omranding is een sfeervolle vondst) en
[c] bij het VU-boekje met ruimtelijk weergegeven alledaagse voorwerpen.
Stuk voor stuk eenvoudig en platvloers weergegeven afbeeldingen. Daarmee zijn deze postzegelboekjes gevuld met vlug en voordelig samengestelde afbeeldingen en daarmee verworden de Persoonlijke Postzegels tot ordinaire ‘plaatjeszegels’. De vormgeving ligt ver beneden het niveau dat we van PTT Post, TPG Post en TNT Post ooit gewend zijn (geweest). De democratisering is te ver doorgeschoten.

De reden hiervan is ongetwijfeld dat de hoog gekwalificeerde esthetische benadering van het postbedrijf niet meer aan dit nieuwe concept vanwege het kostenplaatje kan worden besteed. Wij zijn dus overgeleverd aan externe medewerkers die een minder hoge esthetische lat hanteren als TNT Post. De BZN-postzegels bijvoorbeeld zijn ontworpen door Valentin Ocheda, ontwerpster van de platenmaatschappij Universal Music BV.

493-200p.jpgIk vraag me overigens wel af wat Van Royen, algemeen secretaris PTT, van de kwaliteit van de B-zegels zou hebben gezegd.  Van Royen had geen hoge dunk van het drukwerk van het rijk in het begin van de vorige eeuw.

Hij schreef toen: “Het rijksdrukwerk is leelijk, leelijk leelijk, driewerf leelijk in lettervorm, in zetwerk en in papier!” Hij besloot daar verandering in te brengen. En zocht kontact met toonaangevende kunstenaars, die hij ondermeer postzegels van artistiek hoog niveau liet ontwerpen. Vervolgens nam hij het hele bedrijf onder de loep. Onder andere gebouwen, brievenbussen en postauto’s aandacht. De eerste eigen huisstijl deed bij PTT toen zijn intrede.

Gratis online postzegelcatalogus

Kijk in onze catalogus voor meer postzegels
Historisch Nederland



Nieuwsgierig naar de nieuwste postzegel- en postzegelproducten?

Kijk dan bij Collect Club.

Beoordeel met 1 sterBeoordeel met 2 sterrenBeoordeel met 3 sterrenBeoordeel met 4 sterrenBeoordeel met 5 sterren (Breng als eerste je stem uit.)
Loading...
PrintSchrijf een reactie

Bate Hylkema schrijft vanaf 1980 artikelen over filatelie en woont in het Friese Beetsterzwaag.

Tags bij dit artikel

    Reacties (9) Schrijf een reactie

    • Rein op 10 juni 2007 om 07:56

      @Bate

      Op het postzegelforum had ik gisteren de volgende reactie gegeven:

      “Bij deze achterdeur-postzegels kan teruggevallen worden op een kwaliteits-druk van JESSP – in tegenstelling tot de zwakke print die Cendris levert bij de echte persoonlijke zegels.

      Teleurstellend is dan – ook bij de voetbalclubs – dat de ontwerpen nogal primitief zijn alsof alles low-budget moet. Het stomme kaderwerk van dit zegel – vergelijk het eens met het sublieme zich zelfwegcijferende kader van de Oostenrijkse zegels – dan kan het haast niet anders of het wordt puin. De ‘Canon’ zegels lijken nog wat – erg tradtioneel – maar de Clubs en VU is ‘teletubbies’-ontwerp met excuus naar de Teletubbies”

      Het heeft niets te maken met het idee van de persoonlijke postzegels op zich.

      Je hebt het over te ver doorgeschoten democratisering??? Welnee, tever doorgeschoten besparing.

      Een echte persoonlijke postzegel zoals in Oostenrijk met een neutraal kader, een kwalitatief hoogstaande print en veel meer ruimte voor de afbeelding kan prachtresultaten geven waarvoor je maar naar de Oostenrijkse voorbeelden moet kijken [zie “Filatelie” van Juni].

      Daar hebben we de achter-postzegels die zo low-budget zijn gemaakt binnen het puin-kader van TPG/TNT dat het niet meer dan puin oplevert. Zelfs de “Rembrandt en leerlingen” achterdeur-postzegels leveren een mager resultaat op.

    • Jos van den Bosch op 10 juni 2007 om 20:21

      Hallo Bate,

      Net heb ik Halla Haasse gezien op de televisie in een soort afscheid aan het publiek. En zij beklaagt zich over de platheid en de eenvormigheid waarin het leven van tegenwoordig uitvloeit. Het is als een delta, wat eerst een snelstromende rivier was mondt uiteindelijk uit in een brede stroom die dan ook nog verzandt en waarin het allemaal wat simpel en eenvormig wordt.
      Maar er is meer: net gelezen in de Volkskrant dat de topsalarissen in Nederland 13% (van miljoenen) meer verdiend hebben afgelopen jaar terwijl men met de vakbonden nog knokt voor 3& (van honderden), zelfs de directeur van de bloedbank verdient meer dan de minister president. En dat geeft aan wat er aan de hand is: een dunne toplaag kijkt alleen maar naar meer geld, ten koste van wat dan ook. Dat het gemene volk tevreden gesteld en gedekseld moet gehouden worden met minimale eisen om vooral hogere financieële eisen te voorkomen, beheerst het hele denken. Ontwerpen en nadenken over ontwerpen kost alleen maar geld en de fan van Ajax of BZN kijkt niet zo nauw terwijl het geld vlug verdiend kan worden. Op dit moment lukt dat nog wel, maar er zal een tijd komen dat het niet meer lukt aangezien ook het levensgeluk van de topverdieners gebonden is aan de welvaart van het gehele volk. Het begint met de afwijzing van dit soort “brood en spelen” zegels en het eindigt in een totale afwijzing van dit zeer slimme “sociale” kapitalisme. Voorlopig, bij mij stopt het met het verzamelen van deze uitwassen van minimale dienstverlening aan de cultuur en de stupidificatie van volk en vaderland. Ik hanteer het enige machtsmiddel wat in deze strijd tegen deze uitbuiting helpt: niet meer kopen!

    • albert Haan op 11 juni 2007 om 10:45

      Is dit niet met de FDC’s ook gebeurd?
      in de jaren 70 massa’s gemaakt en niet verkocht.
      Je raakt ze nu nog niet meer aan de straatstenen kwijt.
      Zie laatste clubveiling bij ons voor 5 ct per stuk gingen ze niet weg.

    • Theo op 11 juni 2007 om 15:32

      Deze zegels ? zijn een uiting van heb en graaizucht.
      Men veronderstelde waarschijnlijk dat de voetbalfans en BZNfans deze zegels massaal zouden kopen,welnu, vergeet het maar, de fans laten het afweten.
      In mijn jeugdjaren werden er in pakjes kauwgum ook plaatjes van voetballers en artiesten bijgevoegd en ik kan u garanderen dat de kwaliteit hiervan vele malen beter was dan van deze zegels. Eigelijk zou het zonde zijn van het papier om deze zegels op te nemen in de diverse catalogie!

    • Marcel op 11 juni 2007 om 21:17

      Beste Theo,

      Een uiting van graai en hebzucht?
      Jongens, jongens wat een slap gelul zeg.
      Ongelofelijk wat een negativiteit hier op dit forum, het is werkelijk nooit goed. Jullie lijken wel een stel ouwe zeurpieten, ga is met de tijd mee alles wordt namelijk anders, dat maakt het leven juist interessant.

      By the way deze zegels komen niet in de diverse catalogie te staan. Het zijn nl. gepersonaliseerde zegels.

      En nog eens wat… Bedrijven betalen topsalarissen om beter te presteren, dan de concurrent in het buitenland. Ook een topclub koopt dure spelers om topclub te blijven.
      Het is misschien niet eerlijk maar wel
      de hedendaagse maatschappij, daar kun
      je over zeuren, maar veranderen doe je
      niet.

    • Jos van den Bosch op 11 juni 2007 om 21:24

      Beste Theo,
      zoals de geschiedenis geleerd heeft veranderd de maatschappij zichzelf.
      Je hoeft niets te veranderen het gebeurt toch. De Romeinen wisten dat hun rijk onderging… en het ging toch onder behept door egoïsme en dommigheid.

    • Rein op 12 juni 2007 om 07:59

      @Marcel

      “By the way deze zegels komen niet in de diverse catalogie te staan. Het zijn nl. gepersonaliseerde zegels.”

      Dat zijn het niet! Dit zijn achterdeurpostzegels van TNTpost; besteld door TNTPost bij de drukkerij in het kader van het niet-willen schofferen van de 3-1-heid TNTPost, NVPH [nederlandse vereniging van postzegelhandelaren] en NBFV [nederlandse bond van filatelistenvereniging] die in hun achterkamerberaad zich hebben vastgelegd op zo’n 50 euro per jaar aan nieuwe zegels. Door zegels het etiketje persoonlijk op te plakken hoeft niemand van deze 3-1-heid zich voor deze zegels ten aanzien van de verzamelaars te verantwoorden.

      De enige echte persoonlijke zegels zijn die welk via internet door jou en mij [en onze bedrijfjes] kunnen worden besteld en de zegels die we in Nijmegen en Rotterdam uit de automaat kunnen laten vallen… Met name bij die laatste mogelijkheid kan niets en niemand bijhouden wat er geprint wordt. En ook voor catalogus-makers is het niet bij te houden.

      Van de achterdeurpostzegels daarentegen wordt precies bijgehouden wat gedrukt [niet geprint!] is en hoeveel en voor wie met welke plaatjes. Al deze zegels kunnen zonder meer met hoofdnummers de catalogi in! Het zijn buiten het uitgfite-programma gehouden zegels!

      De 2 uitzonderingen op het hierboven geschetste zijn de zegels van het LUMC en de Rabobank die wel persoonlijke zegels zijn van een groot bedrijf waarbij vanwege de omvang van de bestelling de zegels zijn gedrukt bij Joh. Enschede in plaats van geprint bij Cendris…..

    • Rein op 12 juni 2007 om 08:07

      @Jos

      De Romeinen kregen lood of iets dergeljks in hun drinken zonder dat ze wisten en de Goten uit Barbarije maakten het werk af.

      Wij likten ons ziek aan de postzegels en kregen met het betasten van de zegels alle chemicalien mee die in de druk zaten zonder dat we het wisten. ADHD en Zappen waren slechts onschuldige uitingsvormen hiervan. :) De Goten uit het Berber-gebergte maken voor ons het werk af.

      Sic transit gloria mundi…..

    • Rein op 12 juni 2007 om 09:09

      Laat niemand denken dat ik iets tegen de Goten heb :)

      Met de Gothiek in de architectuur kregen de kerken elan tot licht hoog richting hemel, met Gothic muziek in het zwart wordt elke rouwdienst weer stemmig zoals het moet ;)

      En Barbara als patrones van de mijnwerkers heeft hopelijk zonder dat het wist geen stoflongen gekregen….

    Schrijf een reactie

    (registratie is niet nodig)